Trong những năm qua, phát triển làng nghề truyền thống ở Ý Yên đã đạt những kết quả tích cực, góp phần nâng tỷ trọng sản xuất CN-TTCN; phát triển du lịch - dịch vụ, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, tạo ra sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ ở địa phương. Xã Yên Ninh có hai làng nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống nổi tiếng là La Xuyên và Ninh Xá, thu hút 2.500-3.000 lao động thường xuyên làm việc cho hơn 20 doanh nghiệp, 50 cơ sở sản xuất và hàng trăm cơ sở vệ tinh gia công sản phẩm tại các xã lân cận, doanh thu từ làm nghề mộc (60-70 tỷ đồng) đã chiếm hơn 60% cơ cấu kinh tế của xã.

Tống Xá hôm nay được tách làm 3 thôn (thôn Đông, thôn Tây, thôn Bắc) với dân số hơn 2.400 khẩu và gần 600 hộ. Từ một mô hình HTX tiểu thủ công nghiệp Quyết Thắng thành lập tháng 10-1959, đến nay, nghề cơ khí đúc tại Tống Xá được phát triển mạnh. Hiện Tống Xá có trên 70 Công ty, doanh nghiệp cơ khí đúc đang hoạt động. Doanh thu từ nghề truyền thống đạt 320 tỷ đồng, chiếm 95% tổng
nguồn thu của toàn xã.

Sản phẩm làng nghề đúc đồng Tống Xá.

Lễ hội nghề đúc truyền thống làng Tống Xá cứ 3 năm mở hội một lần vào ngày 12 tháng hai âm lịch để tưởng nhớ các vị tổ nghề và các bậc danh nhân có công khai ấp, lập thôn, qua đó, động viên các thế hệ con cháu giữ vững và phát huy làng nghề truyền thống, xây dựng nông thôn mới. Việc mở hội của người Tống Xá nhằm tri ân công đức của các vị khai sáng và các vị tổ nghề; 3 ngày diễn ra lễ hội cũng là dịp để con cháu trong gia đình xum họp sau những ngày bươn trải, lao động vất vả để cùng động viên vươn lên trong cuộc sống. Năm 2010, Nam Định có 4 nghệ nhân được phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân làng nghề Việt Nam” thì huyện Ý Yên có 3 người, đó là Dương Bá Dũng, thị trấn Lâm (nghệ nhân đúc đồng); Nguyễn Văn Đức, ở làng La Xuyên, Yên Ninh (nghệ nhân đồ gỗ); Vũ Duy Thuấn, ở thị trấn Lâm (nghệ nhân đúc đồng).

Họ không chỉ là “báu vật nhân văn sống”, lưu giữ tinh hoa văn hóa làng nghề quê hương mà còn là người “giữ lửa” và truyền dạy cho các thế hệ sau góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Thành Trung