Nghề sản xuất cá giống đòi hỏi sự chăm chút, tỉ mỉ như nuôi con mọn. Cá con rất nhạy cảm vì thế để sản xuất được con cá giống khỏe mạnh, các công đoạn từ chuẩn bị ao thả, xử lý môi trường đến chăm sóc đều phải rất cẩn thận...

Bây giờ, chỉ cần nhấc máy điện thoại là có cám, có thuốc phòng trị bệnh, có tư vấn kỹ thuật. Người nuôi cũng đỡ truân chuyên hơn. Đặc biệt, việc tập hợp người làm nghề trong tổ hợp tác đã tạo sự đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm làm nghề và triệt để được hành vi phá hoại ích kỷ tồn tại nhiều năm trước đây.

Ông Vũ Hữu Tý, thành viên của tổ hợp tác cho biết, gia đình có hơn 1 mẫu ao nuôi. Vì là diện tích vùng trũng không thể canh tác gì nên gia đình tận dụng. Lúc chưa vào tổ hợp tác, ông nuôi lẫn lộn các loại cá giống nên nguồn thu không đáng kể. Qua chia sẻ kinh nghiệm của các thành viên trong tổ, toàn bộ hơn 1 mẫu ao của gia đình ông hiện nay đã được phân chia thành các ngăn nuôi cá theo từng giai đoạn, từng loại cá. Nhờ đó ông có thể nuôi gối lứa. Khi cá bột phát triển thành cá hương thì ông dồn hết vào ao cá hương để thả tiếp lứa bột khác. Cứ như vậy ông có thể tận dụng được tối đa thời gian và mô hình lúc nào cũng có cá giống bán liên tục.

Nghề làm cá giống trước đây chỉ sôi động theo mùa, từ tháng 2 và kết thúc vào tháng 9 âm lịch khi thời tiết bắt đầu lạnh và trời ít mưa. Bây giờ, người làm nghề chỉ thôi bán cá giống vào 2 tháng là tháng 12 và tháng 1 âm lịch. Số cá con còn lại trong ao sẽ được bà con gom lại vào một ao gọi là cá lưu, sang đầu năm sau khi bắt đầu vào mùa, dân làng cá đã có cá giống để cung cấp ra thị trường. Số cá lưu của gia đình ông Tý trong vụ đầu tiên áp dụng đúng quy trình kỹ thuật đã đạt gần 2 tấn với giá trị trên 100 triệu đồng.

Hộ ông Trần Văn Hà được coi là thành viên tiêu biểu của tổ hợp tác nuôi cá giống Bờ Đậu. Mỗi năm, ông Hà xuất bán từ 4 - 5 tấn cá giống, thu về hơn 200 triệu đồng. Ông Hà cho biết, người dân chung nhau kỹ thuật, chung nhau giá bán nhưng điều yên tâm nhất hiện nay là cùng nhau đoàn kết xây dựng thương hiệu làng nghề. Chính vì vậy, sản phẩm cá giống của tổ ngoài cung cấp cho địa phương còn được thương lái mang đi bán đến tận Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Giang, Tuyên Quang...

Ông Vũ Văn Cương, Chủ tịch UBND xã Cổ Lũng cho biết, nghề cá giống đầu tư ít, thu lợi gấp 5 - 6 lần so với trồng lúa. Đặc biệt, những diện tích nuôi ương hiện nay ở Cổ Lũng là những thùng vũng được tận dụng để sản xuất. Người làm nghề đã chủ động được kỹ thuật nên rủi ro được hạn chế cao nhất. Vì vậy, xã đã đưa nghề nuôi ương cá giống vào là một trong những hướng phát triển kinh tế hộ tại địa phương. Từ tổ hợp tác, các thành viên sẽ xây dựng thành HTX. Trên cơ sở đó, chính quyền địa phương sẽ thực hiện đầu tư, hỗ trợ để người làm nghề có điều kiện hơn nữa về hạ tầng cơ sở, phát triển nghề ổn định, bền vững.

Đồng Văn Thương