Tại Phúc Lâm, trước kia, các gia đình chỉ làm số lượng ít bánh tẻ phụ vụ người thân, họ hàng vào các dịp lễ, Tết; một số phục vụ nhu cầu ăn sáng cho người dân quanh vùng. Ngày nay, bánh tẻ Phúc Lâm trở thành món đặc sản, được nhiều người ở các tỉnh trên cả nước biết đến và ưa chuộng, vì thế, rất nhiều hộ dân trong làng chuyên sản xuất bánh tẻ với mục đích kinh doanh. Có những gia đình sản xuất trung bình 1.000 - 2.000 chiếc mỗi ngày. Trong số những gia đình đó, có thể kể đến gia đình bà Dương Thị Bình.

Hai vợ chồng bà Dương Thị Bình và Đàm Trọng Trực góp phần gìn giữ nghề làm bánh tẻ tại địa phương.

Bà Dương Thị Bình cho biết: Nghề bánh tẻ thôn Phúc Lâm Trung có từ thủa xa xưa. Bà lấy chồng về đây từ năm 1973 và được mẹ chồng truyền cho nghề làm bánh tẻ. Hiện trung bình mỗi ngày gia đình làm khoảng 1400 - 1500 bánh, có ngày cao điểm khách đặt nhiều thì lượng bánh sản xuất nhiều hơn. Trong làng bây giờ chỉ còn có mấy hộ gia đình còn gắn bó với nghề, làm bánh quanh năm để phục vụ thực khách.

Trước đây, gia đình bà Bình làm bánh tẻ bằng phương pháp thủ công, mất nhiều thời gian, rất vất vả. Nhưng nay, gia đình nhà bà đã thiết kế máy đánh bột làm bánh, chạy bằng điện nên giúp tăng năng suất và giảm sức lao động.

Bánh tẻ Phúc Lâm nức tiếng gần xa

Để làm được chiếc bánh tẻ ngon đúng vị của Phúc Lâm, đòi hỏi quy trình rất cầu kỳ, kỹ lưỡng từ chọn nguyên liệu tới cách chế biến. Gạo để làm bánh, nhất định phải là thứ gạo Khang Dân, đem ngâm nước trong 8 - 10 tiếng tùy theo mùa, sau đó xay thành bột nước. Bột tiếp tục được ngâm từ 4 - 5 tiếng cho thật mềm, dẻo.

Nguyên liệu làm bánh

Thùng chứa bột phải được thay nước thường xuyên để cho lắng thứ bột mịn trắng trong xuống. Sau khi ngâm bột, múc bột cho vào nồi hấp cách thủy và khuấy đều tay cho đến khi bột đã tới tầm chín bắc nồi ra, nhưng vẫn phải khuấy bột thật đều tay và làm công đoạn ráo bột - rất quan trọng trong quá trình làm bánh. Đó cũng là bí quyết riêng của bánh tẻ Phúc Lâm.

Nhân bánh là mộc nhĩ, thịt lợn và hành lá. Mộc nhĩ, ngâm nở rửa sạch thái sợi, thịt lợn thái nhỏ, hành băm nhỏ ướp gia vị, cho lên bếp đảo chín, thêm chút hạt tiêu cho dậy mùi. Đặc biệt, thịt làm bánh tẻ phải là thứ thịt ba chỉ hoặc nạc vai ngon thì bánh mới có độ ngậy, dẻo và ngon. Cuối cùng là gói bánh. Lá dong được rửa sạch, cho bột lên lớp lá dong rồi thêm nhân vào giữa, cuốn lá dong lại, cố định bánh bằng dây lạt rồi hấp, sau 30 phút là chín một mẻ bánh. Bánh tẻ ngon nhất là ăn lúc nóng. Bóc phần lá ra, chiếc bánh vẫn còn nóng hổi, hiện ra trắng ngần với mùi thơm dung dị từ lá dong, bột gạo nấu chín ôm ấp phần nhân mỡ màng, khiến ai đi xa cũng khó lòng quên được…

Với những người làm bánh tẻ của làng Phúc Lâm, điều trân trọng hơn cả đó là uy tín thương hiệu làng nghề mà ông cha gây dựng. Họ luôn tâm niệm phải gìn giữ, phát huy “đặc sản” quê hương.

Bài, ảnh: Văn Bình