Thượng Lộc những năm gần đây được biết tới là vựa hoa quả lớn nhất của vùng đất Can Lộc khắc nghiệt. Để cho ra được những sản phẩm chất lượng, người dân nơi đây phải không ngừng học hỏi và trau dồi kinh nghiệm thực tế.

Nơi những quả cam được “ngủ màn”

Bước vào thôn Anh Hùng, xã Thượng Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh), nhìn lên những đồi cam không khó để nhìn thấy màu trắng xóa từ những cây cam được bọc màn. Tìm đến nhà vườn Trạch Mai - gia đình đi đầu trong việc sử dụng màn để bảo vệ cam, mới thấy được sự chăm chút, tỉ mỉ của người nông dân với sản phẩm của mình làm ra.

Chị Dương Thị Mai vui mừng vì cam năm nay được giá, có người thu mua tận nơi.

Năm nay vợ chồng anh Nguyễn Văn Trạch (45 tuổi) và chị Dương Thị Mai (39 tuổi) đầu tư hơn 50 triệu đồng mua màn. Gia đình chọn ra khoảng 400 cây hầu hết là giống cam giòn, tương đương diện tích 1 ha để mắc màn. Cây được chọn phải đáp ứng tiêu chí cây to khỏe, nhiều quả.

Thời điểm mắc màn bắt đầu từ khoảng tháng 8, khi cam sắp bước vào mùa thu hoạch. Màn được đặt may theo hình hộp vuông (4x4x4, 5x5x5,…), có thể phủ được cho 1-2 cây, phía dưới được đóng cọc để giữ màn không bị bung ra khi gặp gió.

Anh Nguyễn Văn Trạch (bên phải) cùng cán bộ xã ở vườn cam được phủ màn.

Việc bọc màn có tác dụng phòng chống các loại sâu bọ và côn trùng xâm hại quả như ruồi vằn, bướm, bọ xít,.. Từ đó, giảm thiểu hư hại và nâng cao năng suất cho vụ thu hoạch. Năng suất dự kiến cho 1 ha cam được bọc màn có thể lên tới hơn 20 tấn, gần gấp đôi so với cam khác trong vườn. Với giá bán trung bình 60.000/kg, 1 ha cam được mắc màn cho thể đưa lại doanh thu khoảng 1,2 tỷ đồng.

Bắt đầu trồng cam từ năm 2012, anh Trạch sớm nhận thấy được sự khắc nghiệt của thời tiết của vùng đất nơi đây. Không chỉ sâu bệnh hại cây mà thiên tai, mưa bão, lũ lụ, bà con cả vùng lo lắng đứng ngồi không yên.

Anh Nguyễn Văn Trạch kể lại: Năm trước, khi cam chuẩn bị thu hoạch thì xuất hiện nấm làm cho quả hư hỏng rất nhiều. Thiệt hại gần hết một nửa năng suất, số tiền ước tính hơn 400 triệu đồng. Vì vậy, anh phải tìm kỹ hơn về nguyên nhân gây bệnh và biết đến cách phủ màn cho cam để hạn chế tình trạng cam mắc bệnh gần mùa thu hoạch.

Người dân bọc vải cho cam.

Mùa thu quả ngọt

Nhà vườn của anh Nguyễn Văn Trạch đang trồng cam với tổng diện tích khoảng 4 ha, trong đó giống cam chanh 3 ha, cam giòn 1 ha. Cam chanh là loại cam quen thuộc của vùng đất Can Lộc, giá bán khoảng 30.000 - 40.000/kg, năng suất 10-15 tấn/ha/năm. Cam giòn là giống đặc sản hơn, cho hiệu quả cao, giá bán từ 50.000 – 70.000/kg, cam có độ ngọt cao, giòn tép, bảo quản được lâu hơn
so với cam chanh.

Vì giá trị kinh tế khác nhau nên anh Trạch chú trọng bọc màn cho cam giòn là chính, còn lại anh sử dụng bọc vải chuyên dụng. Hằng ngày, luôn có 5-7 công nhân thường xuyên túc trực chăm sóc tại vườn cam. Vào mùa vụ hoạch hoặc lúc chăm sóc đồng loạt thì số công nhân lên tới hơn 20 người.

Đặc điểm của cam vườn Trạch Mai loại 1 là mẫu mã đẹp, quả to tròn, không quá to hay quá nhỏ, trọng lượng từ 200g – 300g/quả, khi chín có vỏ mỏng và có màu vàng tươi. Cam mọng nước và có vị ngọt vừa, thích hợp với thị hiếu của phần lớn người tiêu dùng.

Nhờ những nỗ lực trong phát triển sản phẩm địa phương, thương hiệu cam Trạch Mai đã được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao vào tháng 01/2020.

Nói về kế hoạch thời gian tới, anh Nguyễn Văn Trạch cho biết: “Chúng tôi đang đang phấn đấu nâng hạng thương hiệu cam để được sản phẩm OCOP 4-5 sao, không ngừng ứng dụng công nghệ, khoa học – kỹ thuật vào quá trình canh tác để cam duy trì và phát triển được chất lượng, mở rộng diện tích để tận dụng hết lợi thế của đất rừng vùng Thượng Lộc.”

Theo ông Nguyễn Hải, Phó Chỉ tịch xã Thượng Lộc cho biết: Cam Trạch Mai là một trong những mô hình sản xuất tiêu biểu của địa phương, chất lượng và mẫu mã sản phẩm đảm bảo, có xu hướng phát triển theo hướng nông nghiệp hữu cơ. Gia đình rất tâm huyết khi làm vườn, đi đầu khi áp dụng công nghệ và mạnh dạn đầu tư vào sản xuất. Việc mắc màn cho cây đang đem lại nhiều hiệu quả tích cực cho nhà vườn Trạch Mai cũng như các hộ dân khác trên địa bàn xã.

Bài và ảnh: Trần Hải Nam

Ông Nguyên Xuân Lục, Trưởng ban nông nghiệp xã Thượng Lộc, cho biết: Cây ăn quả sẽ làm trụ cột phát triển kinh tế vườn đồi cho xã Thượng Lộc. Hiện xã có 230 ha trồng cam, diện tích cam cho thu hoạch hiện gấp 5 lần diện tích lúa. Đất tiềm năng trồng cam trên địa bàn còn nhiều và dự kiến năm 2021 sẽ mở rộng thêm ít nhất 6 ha. Song song với việc mở rộng diện tích, các nhà vườn đang chú trọng phát triển vườn cam theo hướng sản xuất hữu cơ, sản xuất cam sạch theo chuẩn VietGAP, OCOP.