Phường Tân Hồng nằm ở phía Nam TP Từ Sơn – Tỉnh Bắc Ninh, cách Thành phố Bắc Ninh 13 km về phía Đông Bắc; cách Thủ đô Hà Nội 18km về phía Tây. Đình Yên Lã là một trong những công trình văn hóa lịch sử tiêu biểu của thời Lê, được trùng tu mở rộng vào thời Nguyễn, đến nay vẫn còn lưu giữ được kiến trúc và hiện vật cổ có giá trị.

Mẫu nhãn hiệu chứng nhậncho sản phẩm Giò - chả - nem chua Yên Lã

Đặc trưng của sản phẩm

Nghề làm giò, chả, nem chua Yên Lã đã có từ bao đời nay, thường xuyên xuất hiện trong các bữa ăn của người dân Bắc Ninh và các tỉnh lân cận. Sản phẩm của Yên Lã rất đa dạng, phong phú từ giò lụa, giò bò, giò trâu, giò tai, nem chua… Giò - chả - nem chua Yên Lã không giống với các nơi khác, sản phẩm làm ra không chỉ để bán mà còn là mong muốn đem đến cho người sử dụng thực phẩm ngon, sạch và an toàn. Theo công thức gia truyền, giò - chả - nem chua Yên Lã không sử dụng hương liệu, chỉ sử dụng các nguyên liệu để tạo nên sản phẩm (thịt, lá chuối, mắm, hạt tiêu…), không sử dụng nilong đóng gói vì điều này sẽ ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe người tiêu dùng.

Nem chua - một sản phẩm đặc trưng của làng nghề hấp dẫn người tiêu dùng

Bí quyết của sản phẩm nằm ở khâu nguyên liệu. Mỗi sản phẩm sẽ có cách chọn nguyên liệu và cách làm khác nhau.

Nguyên liệu thịt lợn làm giò phải lấy loại thịt mông, còn tươi, nóng mới ngon. Giò, chả dùng thịt nạc chọn thịt nạc đùi, thịt nóng mới giết mổ để nó mềm dẻo và thịt heo được xay thịt gồm xay thô và xay nhuyễn (xay 2 lần). Xay thô hiệt độ khối thịt trước khi xay phải đạt 1-2 độ C bằng cách cho thịt và 1/3 lượng đá vảy vào cối. Xay nhuyễn ta xay làm 2 lần. Sau khi xay xong ta định hình, hấp và làm nguội. Anh Tuấn chủ một cơ sở kinh doanh làm giò chả lớn nhất khu Yên Lã, phường Tân Hồng chia sẻ: “Giò ngon là sự kết hợp vị thơm của mắm, ngọt của thịt, mùi thơm đặc trưng của lá chuối. Nếu không biết chọn các nguyên liệu thì giò sẽ không giữ được vị ngon, đúng vị của giò. Hàng chợ rất nhiều, nhưng không phải ai cũng có công thức gia truyền như giò chả Tân Hồng. Giò lụa được coi là ngon khi dùng dao cắt ngang quả giò mà không dính dao, miếng giò cắt ra hơi có màu hồng hồng, mặt giò xuất hiện hơi lỗ lăn tăn tròn nhỏ”.

Nem chua được làm từ thịt heo (lợn) và chỉ dùng thịt ở mông heo và thịt thăn heo băm nhuyễn hay giã bằng chày và cối, cho các gia vị như muối, tiêu, đường, tỏi… trộn cùng da heo (bì lợn) thái chỉ. Sau đó đem gói bằng lá chùm ruột một lớp mỏng (có nơi dùng lá cây ổi, sung, lá đinh lăng, lá vông gói cùng nem) và thêm một lớp lá chuối dày bên ngoài. Để khoảng 3-5 ngày là nem chín và có thể ăn được.

Gói giò bằng lá chuối để giò thơm ngon, dậy mùi đặc trưng của sản phẩm

Hướng đi mới làng nghề giò Yên Lã

Người dân Tân Hồng gửi gắm tất cả tâm huyết, công sức vào sản phẩm với mong muốn người tiêu dùng đón nhận. Tuy nhiên, hiện nay giá thành sản phẩm vẫn chưa thật sự tương xứng với các giá trị truyền thống và và công sức của người dân làm nên sản phẩm.

Khó khăn nhất hiện nay là tình trạng làm giả làm nhái sản phẩm giò chả, nem chua Yên Lã ngày càng nhiều. Nhiều sản phẩm chất lượng kém hơn, với giá thành rẻ hơn được bày bán ảnh hưởng tới uy tín của sản phẩm chính gốc. Chính vì vậy, rất cần gây dựng một thương hiệu cho sản phẩm Giò - chả - nem chua Yên Lã của phường Tân Hồng, thành phố Từ Sơn. Từ đó, các sản phẩm có thể tiếp cận được với nhiều người tiêu dùng hơn, nhiều thị trường hơn với giá trị tương xứng hơn.

Kiến trúc đình Yên Lã còn khá nguyên vẹn, nhất là tòa Tiền tế, Đại đình, Hậu cung

Theo Quyết định tuyển chọn số 970/QĐ-SKHCN ngày 05/10/2021 của Giám đốc Sở KH&CN Bắc Ninh đã chọn Công ty TNHH Nghiên cứu và Đầu tư S&D chủ trì thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ thuộc Đề án: Xây dựng, quản lý và quảng bá thương hiệu các sản phẩm thuộc Chương trình OCOP tỉnh Bắc Ninh” giai đoạn 2021-2025. Đơn vị chủ trì thực hiện nhiệm vụ đã ký kết hợp đồng với đơn vị thực hiện là Viện Hóa học các hợp chất thiên nhiên trong việc phân tích và đo đếm các chỉ tiêu lý hóa và an toàn thực phẩm đối với các sản phẩm giò, chả, nem chua. Đơn vị được lựa chọn đã tiến hành phân tích và hoàn thiện Báo cáo phân tích chỉ tiêu lý hóa và an toàn thực phẩm đối với sản phẩm giò, chả, nem chua Yên Lã của phường Tân Hồng. Đơn vị chủ trì thực hiện nhiệm vụ đã xây dựng dự thảo 3 Bộ tiêu chí sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận (NHCN), (trong đó có 1 bộ tiêu chí cho sản phẩm giò, 1 bộ tiêu chí cho sản phẩm chả, 1 bộ tiêu chí cho sản phẩm nem chua), lấy ý kiến của các bên liên quan và hoàn thiện bộ tiêu chí cho từng sản phẩm.

Ngày 08/3/2024, Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành Quyết định số 23723/QĐ-SHTT về việc cấp giấy chứng nhận đăng ký số 482223 cho NHCN “Giò, chả, nem chua Yên Lã”. Đồng thời Công ty TNHH Nghiên cứu và Đầu tư S&D đã tổ chức thành công nhiều Hội thảo và lớp tập huấn, tăng cường năng lực cho các tổ chức, cá nhân có liên quan: Tập huấn nâng cao kiến thức về Sở hữu trí tuệ và NHCN, kỹ năng xây dựng, phát triển và bảo vệ thương hiệu, quy trình chuẩn về sản xuất sản phẩm mang NHCN… Hội thảo lấy ý kiến về tổ chức đứng tên đăng ký NHCN, dự thảo quy chế quản lý và sử dụng, vùng bản đồ sản phẩm mang NHCN, mẫu NHCN...

Để sống được với nghề, bám lấy nghề không chỉ là cuộc mưu sinh của người dân Yên Lã – Tân Hồng, mà còn là giữ lửa cho nghề truyền thống cha ông để lại đã trải qua khá nhiều thăng trầm cùng lịch sử. Không chỉ dừng lại ở chất lương sản phẩm, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng, nhãn hiệu Giò - chả - nem chua Yên Lã còn hướng tới dịch vụ chăm sóc khách hàng, giữ vững lòng tin và mở rộng thương hiệu sản phẩm cho nhiều vùng miền biết đến.

Với sự đồng lòng và nỗ lực hết sức mình của người dân và chính quyền địa phương, mong rằng, thời gian tới, nhãn hiệu chứng nhận Giò - chả - nem chua Yên Lã sẽ được phát triển rộng rãi, mang lại nguồn thu nhập tốt hơn cho người dân gắn bó với nghề, duy trì vị thế của sản phẩm truyền thống trong đời sống hiện đại.