Hiệp hội làng nghề Việt Nam xây dựng mục tiêu đưa Hiệp hội trở thành mái nhà chung của làng nghề Việt

PV: Năm 2024 là năm có nhiều dấu ấn đối với Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, vậy ông có đánh giá gì về năm vừa qua và trong năm mới 2025, Hiệp hội có những kế hoạch gì nổi bật không, thưa ông?

Ông Trịnh Quốc Đạt:

Hiệp hội Làng nghề Việt Nam là tổ chức xã hội nghề nghiệp, thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đại diện cho hội viên làng nghề trong cả nước. Năm 2024 Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tổ chức thành công Đại hội lần thứ V, (nhiệm kỳ 2024-2029).

Hiệp hội làng nghề cũng đã vận động nhiều làng nghề, hội viên tích cực thi đua sản xuất, hưởng ứng phong trào thi đua chào mừng Đại hội V vào giữa tháng 8/2024 vừa qua. Trong điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, nhưng các hội viên của Hiệp hội có rất nhiệt tình đóng góp về tinh thần, vật chất để góp sức vào sự thành công của Đại hội V.

Điểm nổi bật ở Đại hội V vừa qua là sự kết hợp đại hội với chương trình vinh danh các danh hiệu làng nghề nhằm tạo nên không khí thi đua sôi nổi, thúc đẩy sự lao động sáng tạo, nâng cao kỹ năng tay nghề của các nghệ nhân, thợ giỏi trên cả nước.

Phải nói rằng, từ sau Đại hội V, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cũng như các cơ sở, hội viên làng nghề đã có những chuyến biến mạnh mẽ. Các hoạt động như được thổi một luồng gió mới, được tiếp thêm sức mạnh để phát triển.

Các làng nghề hoạt động rất mạnh như: Bát Tràng, Vạn Phúc, các làng nghề của huyện Thường Tín (Hà Nội), gỗ La Xuyên (Nam Định), làng nghề ở Thanh Hoá, Nghệ An. Ở miền Trung có làng nghề ở các địa phương như Huế, Quảng Ngãi tích cực tham gia các hội chợ, triển lãm... Hay Văn phòng TP.HCM hoạt động rất sôi nổi, hàng tuần có thực hiện giao ban và đẩy mạnh các hoạt động của làng nghề, phong trào thi đua của Hiệp hội…

Trong năm 2025, Hiệp hội sẽ cố gắng kết nối với các cơ quan chuyên môn về thương mại điện tử để tổ chức nâng cao nghiệp vụ bán hàng trên không gian mạng cho doanh nghiệp làng nghề nhỏ và vừa; Hiệp hội cũng sẽ làm việc với Bộ KH&ĐT để mở lớp quản trị doanh nghiệp hoặc khởi sự doanh nghiệp cho các cơ sở, doanh nghiệp làng nghề. Đồng thời hướng tới nâng cao kỹ năng tay nghề cho nghệ nhân, thợ giỏi, ngoài tổ chức vinh danh nghệ nhân thường xuyên, năm 2025 Hiệp hội sẽ tổ chức cuộc thi tay nghề Nghệ nhân Bàn tay vàng, nhằm khuyến khích nghệ nhân, thợ giỏi sáng tạo, nâng cao tay nghề ..

Đoàn lãnh đạo Hiệp hội đã tham gia Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ X. Hiệp hội Làng nghề Việt Nam vinh dự là 1 trong 51 tổ chức Hội được MTTQ Việt Nam công nhận là thành viên và có 4 hội viên của Hiệp hội tham gia uỷ viên Uỷ ban TƯ MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ 2024-2029. Đóng góp ý kiến cho dự thảo phương hướng hoạt động của MTTQ năm 2025.

Ngoài ra, lãnh đạo Hiệp hội còn tham dự các cuộc họp của Bộ Văn hóa tại Đà Nẵng về việc thực hiện chỉ thị số 30 của Chính phủ đẩy mạnh Công nghiệp Văn hóa, cuộc họp tại Hà Nội về việc góp ý kiến về Chiến lược phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Chiến lược xác định 12 ngành công nghiệp văn hoá, trong đó thủ công mỹ nghệ là ngành mũi nhọn của công nghiệp văn hoá. Hiện nghề thủ công mỹ nghệ hiện chiếm hơn nửa tổng số làng nghề của Việt Nam (Cả nước hiện có hơn 5000 làng nghề và làng có nghề).

Phóng viên: Trong hoạt động của nhiệm kỳ mới này có gì nổi bật không, thưa ông?

Ông Trịnh Quốc Đạt:

Từ sau Đại hội V đến nay (nhiệm kỳ 2024-2029), ban thường vụ của Hiệp hội đã chỉ đạo làm được nhiều việc trọng tâm như tổ chức lại văn phòng; Gắn kết hoạt động với các bộ ngành và các địa phương …; Lãnh đạo Hiệp hội cũng thường xuyên tham gia các hoạt động của làng nghề nhằm động viên lãnh đạo, hội viên làng nghề; Củng cố tổ chức các Văn phòng đại diện các vùng, miền, các Viện, Trung tâm trực thuộc.

Một trong những hoạt động nổi bật trong nhiệm kỳ này là đẩy mạnh công tác phát triển Hội viên đặc biệt phát triển Hội viên tại các làng nghề chưa tham gia Hiệp hội; Thúc đẩy, tư vấn cho các tỉnh có làng nghề thành lập Hội làng nghề trực thuộc UBND các tỉnh nhưng là thành viên của Hiệp hội hoặc thành lập các Chi hội làng nghề trực thuộc Hiệp hội… để đúng nghĩa “cánh tay nối dài” của Hiệp hội ở các khu vực, qua đó thúc đẩy việc phát triển hội viên và lan tỏa uy tín, sự ảnh hưởng của Hiệp hội.

Trong nhiệm kỳ mới 2024-2029, cộng đồng làng nghề cũng sẽ bước sang thời kỳ mới để phù hợp với quá trình phát triển của đất nước, tập trung nâng cao chất lượng, tăng sức cạnh tranh, khẳng định và nâng cao giá trị văn hóa, du lịch trong sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống, đáp ứng yêu cầu cao hơn của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Trong nhiệm kỳ mới này, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam nỗ lực thực hiện 6 chương trình đề ra: Chấn hưng và phát triển làng nghề; văn hóa du lịch làng nghề; xúc tiến thương mại, thông tin, đối ngoại…

Phóng viên: Năm nay là năm thứ 3 thực hiện Quyết định 801- QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bảo tồn và phát triển làng nghề Việt Nam giai đoạn 2021-2030, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam sẽ triển khai những hoạt động gì để thực hiện Quyết định này thưa ông?

Ông Trịnh Quốc Đạt:

Trong nhiệm kỳ mới, Hiệp hội tập trung triển khai những hoạt động trọng tâm. Trong đó, triển khai Chương trình hành động thực hiện Quyết định 801/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ “Phê duyệt Chương trình Bảo tồn và Phát triển làng nghề Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030” và Chiến lược Bảo tồn và Phát triển làng nghề. Cụ thể, xây dựng quy hoạch tổng thể các làng nghề truyền thống trong phạm vi cả nước; xây dựng vùng nguyên liệu ổn định cho các làng nghề truyền thống; xây dựng nguồn nhân lực cho các làng nghề truyền thống; phát triển làng nghề truyền thống gắn với việc bảo vệ môi trường sinh thái; đẩy mạnh công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế, đưa văn hóa Việt, sản phẩm làng nghề Việt ra quốc tế. Chú trọng tăng cường hợp tác với những mối quan hệ truyền thống và mở ra những mối quan hệ quốc tế mới.

Trong Nghị quyết của Đại hội 5 có nội dung tiếp tục thực hiện Quyết định 801 của Thủ tướng Chính phủ. Nó nằm trong 6 tiêu chí hoạt động của Hiệp hội đề ra. Đó là chấn hưng và phát triển làng nghề; văn hóa du lịch làng nghề; xúc tiến thương mại, thông tin, đối ngoại…

Một trong những công tác quan trọng của Hiệp hội là công tác phản biện xã hội. Hiệp hội coi trọng việc tham gia đóng góp ý kiến với các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Nhà nước trong công tác bảo tồn và phát triển làng nghề.

Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng rất chú trọng với các hoạt động tiếp thị, xúc tiến thương mại. Như phối hợp với các Bộ và các địa phương tham gia tổ chức các Hội chợ, Triển lãm sản phẩm làng nghề, tuyên truyền vận động các doanh nghiệp làng nghề, các nghệ nhân, hội viên làng nghề tham gia Hội chợ, Triển lãm để quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường; kết nối cung cầu giữa các làng nghề, cơ sở sản xuất thủ công mỹ nghệ…

Hiệp hội đã liên hệ chặt chẽ với cơ quan Tham tán thương mại của ĐSQ Việt Nam ở nước ngoài để gửi Catalog về hàng thủ công mỹ nghệ, nhằm giới thiệu hàng thủ công mỹ nghệ làng nghề đến các nước, tạo cơ hội xuất khẩu cho sản phẩm làng nghề. Ngoài ra, Hiệp hội còn kết nối với Hội xuất khẩu thủ công mỹ nghệ Ấn Độ, giao thương, tham gia Hội chợ hai nước để mở rộng thị trường.

Hiện công tác bảo tồn, phát triển làng nghề đang rất được Đảng và Nhà nước quan tâm. Theo đó, làng nghề đã được đưa vào 2 chương trình lớn đó là Quyết định 801 của Thủ tướng Chính phủ về bảo tồn và phát triển làng nghề Việt Nam và đẩy mạnh công nghiệp văn hoá, trong đó thủ công mỹ nghệ là mũi nhọn. Vậy nên sẽ có nhiều chế độ, chính sách phù hợp để tạo đà phát triển làng nghề.

Xin trân trọng cảm ơn!