Khởi đầu từ trăn trở với nông sản quê hương

Sinh ra và lớn lên trên vùng đất đỏ bazan Gia Lai, gắn bó với nghề làm chuối sấy từ nhỏ nên những vườn chuối đã trở thành hình ảnh quen thuộc trong cuộc sống của anh Khánh. Tuy nhiên, phải đến năm 2022, anh mới chính thức bắt tay vào hành trình nâng tầm giá trị sản phẩm chuối sấy truyền thống.

Vừa kiểm tra thành phẩm mẻ chuối sấy mới, anh Khánh kể về quá trình bén duyên với công việc chế biến chuối sấy. Gia Lai vốn có nguồn nguyên liệu chuối dồi dào nhưng đầu ra chưa ổn định. Nhiều thời điểm, chuối tươi bị thương lái ép giá, chỉ từ 2.000 – 3.000 đồng/kg, thậm chí phải đổ bỏ gây lãng phí. Trong khi đó, nếu được chế biến thành chuối sấy, sản phẩm có thể bảo quản lâu, giá trị tăng gấp nhiều lần, góp phần tạo đầu ra bền vững cho người trồng chuối.

Anh Nguyễn Tân Khánh cùng nhân viên kiểm tra mẻ chuối sấy.

Xuất phát từ mong muốn giúp bà con thoát cảnh “được mùa mất giá”. Chàng trai trẻ quyết tâm học lại nghề từ gia đình, chủ động tìm hiểu trên mạng internet, tham gia các lớp tập huấn về chế biến nông sản để tìm kiếm công thức chuối sấy riêng của chính mình. Trong quá trình này, anh Khánh đã nhận thấy nhiều hạn chế trước thực trạng trồng và canh tác chuối của người nông dân như: canh tác chưa chú trọng chất lượng, thiếu quy hoạch vùng trồng, nguồn nguyên liệu đầu vào chưa ổn định.

Anh Khánh đã dành hơn 2 tháng nghiên cứu phương thức canh tác chuối chất lượng, đồng thời tìm kiếm nguồn nguyên liệu từ các hộ dân ở những xã lân cận, liên kết với 1 nông trại và 2 hộ dân trên địa bàn tỉnh, hình thành vùng nguyên liệu hơn 8 hecta chuối mốc phục vụ sản xuất.

Có trong tay nguồn nguyên liệu ảnh bắt tay vào chế biến, tuy nhiên những mẻ chuối sấy đầu tiên không đạt yêu cầu. Chuối sau khi sấy, ăn vẫn còn vị chát, dai cứng, sẫm màu. Không nản lòng, anh tiếp tục mày mò cải tiến quy trình. “Rút kinh nghiệm sau lần thất bại đó, tôi đã dành nhiều ngày để xem lại quy trình, sau đó tiếp tục chế biến theo công thức mà mình nghiên cứu được chứ không đi theo lối mòn của gia đình, những mẻ sau thành công, chuối sấy giòn, ngọt nên tôi bắt đầu cho ra mắt thị trường với tên A Lúa”- anh Khánh phấn chấn nói.

Tuy nhiên, sau một thời gian sản xuất, mô hình làm chuối sấy thủ công dần bộc lộ nhiều hạn chế: sản lượng mỗi ngày không cao, phụ thuộc nhiều vào nhân công, trong khi chi phí vận hành ngày càng tăng. Thực tế đó buộc anh Khánh phải suy nghĩ nghiêm túc về một hướng đi lâu dài và bền vững hơn. Từ những trăn trở ấy, anh đã chủ động tìm tòi, nghiên cứu và quyết tâm ứng dụng công nghệ vào sản xuất, xem đây là bước chuyển quan trọng để nâng cao hiệu quả và giá trị sản phẩm.

Quyết tâm đưa chuối sấy trở thành sản phẩm OCOP của tỉnh nhà

Chuối sấy A Lúa có mặt trên thị trường vào năm 2022, tuy nhiên giai đoạn này anh Khánh vẫn sản xuất theo phương pháp thủ công, mỗi mẻ chuối sấy được chế biến từ 10kg chuối tươi mất khoảng 30 – 45 phút mới thành phẩm. Để tiết kiệm thời gian và nhân lực, mang lại hiệu quả kinh tế cao, năm 2024, anh Khánh mạnh dạn thành lập Công ty TNHH một thành viên A Lúa, đầu tư hơn 300 triệu đồng xây dựng hệ thống máy móc, trang thiết bị theo dây chuyền như máy cắt, máy chiên, máy li tâm, cắt dầu,…. Nhờ đó, mỗi mẻ chỉ mất 20 phút và có thể sấy tối đa 30 mẻ/ngày, nâng cao đáng kể hiệu quả sản xuất.

Sản phẩm chuối sấy A Lúa được đóng gói chỉnh chu.

Công ty đã áp dụng quy trình sản xuất nghiêm ngặt, đảm bảo vệ sinh thực phẩm. Theo anh Khánh anh luôn chọn những quả chuối to, đều, đẹp, để chuối chín tự nhiên, không chín ép nhằm giữ được vị ngọt. Trải qua các bước rửa, lột vỏ, cắt lát mỏng, chiên để cho ra sản phẩm hoàn toàn mộc, không sử dụng đường, phẩm màu và đóng gói khép kín để giữ trọn hương vị tự nhiên nhất. Đặc biệt, anh luôn chú trọng đến nhiệt độ để chuối được sấy khô đều, có màu vàng nâu tự nhiên và tạo ra nét đặc trưng riêng biệt.

Nhờ đầu tư bài bản năm 2024, sản phẩm chuối sấy A Lúa được công nhận đạt chuẩn sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh. Bên cạnh đó, Công ty anh Khánh còn tích cực quảng bá, động đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử như Facebook, TikTok Shop, kết nối sản phẩm truyền thống với thị trường hiện đại.

Sản phẩm chuối sấy A Lúa trưng bày tại diễn đàn kinh tế tư nhân năm 2025 tại Gia Lai.

Hiện nay, với giá bán gần đồng 210.000 đồng/kg, mỗi tháng, công ty cung cấp cho thị trường từ 1,5 tấn đến 2 tấn chuối sấy. Sau khi trừ chi phí, mỗi tháng, gia đình anh thu về vài chục triệu đồng trở lên. Tạo công việc ổn định cho 5 lao động tại địa phương. Sản phẩm không chỉ có mặt tại thị trường trong tỉnh mà sả còn vươn tới TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Quảng Ngãi.

Khát vọng vươn xa

Theo anh Khánh, năm 2025 Công ty vừa kết nối với một doanh nghiệp Nhật Bản và mời họ tham quan xưởng sản xuất. Doanh nghiệp này đánh giá cao quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm của Công ty. Đây là bước đặt nền móng đưa sản phẩm A Lúa vươn tầm thế giới.

Gia Lai hiện có gần 8.000 ha chuối, tập trung tại các xã ở phía Tây tỉnh, chủ yếu phục vụ cho xuất khẩu. Để chủ động nguồn nguyên liệu dồi dào, trong năm 2026 Công ty anh Khánh dự kiến sẽ liên kết với các hộ dân trên địa bàn mở rộng vùng trồng thêm 3 hecta. Đồng thời ký kết liên kết với các hộ dân theo quy trình nghiêm ngặt: không sử dụng phân bón hóa học, để chuối phát triển tự nhiên và thu hoạch đúng độ chín. Song song đó, Công ty sẽ đầu tư mở rộng xưởng sản xuất, nâng cấp máy móc, hoàn thiện các tiêu chí nhằm đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai thăm cơ sở sản xuất chuối sấy A Lúa.

Anh Khánh Kỳ vọng: “Ở vùng đất Gia Lai các sản phẩm nông sản rất phong phú, do đó tôi mong muốn Việt Nam cũng sẽ có một sản phẩm chuối ngon như Thái lan, Philipin. Dự kiến trong năm 2026 chúng tôi sẽ đầu tư mở rộng nhà máy, mở rộng vùng trồng, ổn định nhân sự và cách vận hành. Trong 5 năm tới sản phẩm chuối sấy A Lúa sẽ xuất khẩu mạnh ra thế giới và đối tượng tiếp cận sẽ rộng hơn.”

Ông Nguyễn Văn Dư – Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Biển Hồ, Chủ tịch Hội Nông dân xã cho biết: “Sản phẩm chuối sấy A Lúa thời gian qua hoạt động hiệu quả, khẳng định được thương hiệu và là sản phẩm OCOP tiêu biểu của địa phương. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục hỗ trợ đưa sản phẩm tham gia các hội nghị, triển lãm, gian hàng OCOP. Đồng thời tổ chức các lớp tập huấn, hỗ trợ cho đơn vị nâng cấp sản phẩm OCOP của mình.”