Ở nơi dòng sông Cầu lặng lờ chảy qua miền đất Bắc Ninh trù phú, làng gốm Phù Lãng hiện diện như một bức tranh thời gian, mang trên mình những dấu ấn của văn hóa và lịch sử lâu đời. Gốm Phù Lãng, dòng gốm mộc mạc ấy, không chỉ là sản phẩm thủ công mà còn là hơi thở của làng quê, là tâm hồn của những người con đất Việt.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chụp ảnh cùng Cụ Trần Thị Luận - Nghệ nhân gốm Phù Lãng

Hơi thở của đất và lửa

Câu chuyện bắt đầu từ lòng đất – nơi những khối đất sét vàng óng nằm sâu dưới lớp phù sa màu mỡ. Người dân Phù Lãng từ bao đời nay vẫn kể rằng đất ở đây như có linh hồn, đủ dẻo dai để chịu sự nhào nặn nhưng cũng đủ cứng cỏi để thách thức ngọn lửa nung.

Mỗi viên đất qua bàn tay người thợ làng không chỉ biến thành hình khối mà còn chứa đựng tình yêu, sự kiên nhẫn và khát khao gìn giữ truyền thống. Họ nhào đất như đang chạm vào trái tim của làng, dùng đôi tay cứng cáp nhưng đầy cảm xúc để tạo nên những sản phẩm gốm độc đáo.

Bộ Trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tham quan xưởng gốm Ngọc

Lò nung và ngọn lửa đời

Lò nung ở Phù Lãng không chỉ là nơi đất sét hóa thành gốm mà còn là nơi thử thách bản lĩnh của người thợ. Ngọn lửa cháy đỏ không chỉ làm đất cứng lại mà còn thắp sáng những giấc mơ của người dân làng nghề. Mỗi lần đốt lò, cả làng như sống trong một nhịp thở chung. Tiếng lửa reo, tiếng người thợ kiểm tra nhiệt độ, và tiếng cười rộn rã của trẻ con là những âm thanh khiến Phù Lãng khác biệt, đặc trưng. Người thợ gốm gọi đây là “lửa đời,” bởi nó không chỉ nung chín đất mà còn rèn giũa ý chí, giúp họ gắn bó và vượt qua những thách thức thời gian. Gốm Phù Lãng – Tinh hoa của hồn quê Gốm Phù Lãng không tráng men bóng bẩy, không khoác lên mình màu sắc rực rỡ. Thay vào đó, nó giữ lại vẻ mộc mạc, giản dị như những người nông dân chân chất nơi đây. Màu sắc của gốm là sự hòa quyện của đất và lửa, mang sắc đỏ cam, nâu đất ấm áp, như gợi lại hình ảnh những cánh đồng lúa chín hay ánh mặt trời chiều buông xuống làng quê. Những chiếc chum, vại, ấm trà hay bình hoa từ gốm Phù Lãng không chỉ là vật dụng hàng ngày mà còn là câu chuyện kể về quá khứ, về cuộc sống của người Việt xưa. Mỗi sản phẩm mang theo dấu vết của thời gian, vừa mộc mạc, vừa tinh tế.