Theo lời kể của những người làm nghề nơi đây, nghề làm lợp cua đồng Mỹ Đức ra đời hơn 20 năm nay. Những ngày đầu hình thành, lợp cua chỉ làm ra phục vụ cho các hộ gia đình trong thôn, thời gian đó cua đồng còn nhiều, ngoài việc dùng lợp thì người dân có thể sử dụng các phương thức đánh bắt khác như: Kéo lưới, đặt dớn…Ngày nay, lượng cua đồng giảm, chỉ còn tập trung sinh sống nhiều ở những nơi có mực nước sâu, chính vì vậy, việc đánh bắt trở nên khó khăn hơn rất nhiều. để đánh bắt được cua đồng, phương pháp hiệu quả nhất hiện tại là dùng lợp cua. Nhờ vậy nghề làm lợp cua đồng ngày càng phát triển, trong xã có hơn 50 hộ với hơn 200 lao động chính tham gia vào việc sản xuất lợp cua.

Để làm được lợp cua đồng hoàn chỉnh, người làm nghề phải trải qua nhiều công đoạn: Chuốt rẽ, gióng, đốt thui rẽ, đến bện hom, dệt mình, gáp vỉ - hom - bửng. Muốn làm được nhiều sản phẩm, người làm nghề sẽ chia nhau mỗi người đảm nhận từng công đoạn. Những công việc đơn giản sẽ giao cho những người thợ phụ đảm nhận. công đoạn khó, để đảm bảo được chất lượng của sản phẩm thì người thợ chính sẽ đảm nhận. Trung bình, mỗi người sẽ làm được 3 đến 4 sản phẩm một ngày.

Nguyên liệu chính để làm ra những chiếc lợp cua đồng là tre. Ngày trước, người dân thường sử dụng tre tại địa phương hay ở các tỉnh lân cận như: Đồng Tháp, Kiên Giang… Ngày nay lượng tre ngày càng giảm nên nguyên liệu người dân phải thu mua tận Bình Dương.

Nghề làm lợp cua đồng tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động địa phương, công việc với nhiều công đoạn khác nhau nên người già hay trẻ em cũng có thể tham gia vào sản xuất, phụ giúp cho gia đình. Nhưng năm trước, cua có nhiều, lợp cua đồng ít được sử dụng nên công việc cũng ít, có khi làm xong rồi để đấy không tiêu thụ được. Thường người làm nghề chỉ làm một vụ trong năm từ tháng 4 đến tháng 6. Ngày nay, lợp cua đồng được người dân sử dụng nhiều, nhờ vậy mà người dân có nhiều đơn đặt hàng, thời gian làm việc của người dân cũng sớm hơn trước, khoảng đầu tháng 3 âm lịch nhân dân trong làng đã tất bật làm lợp cua đồng. Nhờ có nghề mà nhân dân trong làng có thêm công việc những lúc nhàn rỗi, tạo thêm thu nhập, nâng cao đời sống cho người dân.

Nghề đan lợp đòi hỏi sự khéo léo và kì công.

Lợp cua đồng sản xuất ra được tiêu thụ nhanh chóng, các thương lái từ khắp các nơi ở Đồng bằng sông Cửu Long đến thu mua. Khác với nhiều làng nghề làm sản phẩm tương tự như: lợp tép, lợp lươn, lưới thả…người làm nghề cua đồng ở Mỹ Đức còn tạo được chỗ đứng riêng, bởi sản phẩm không chỉ được tiêu thụ trong nước mà còn được bán ra nước ngoài, có khi được xuất sang Campuchia với số lượng lớn. Trung bình, mỗi năm có hơn 100.000 lợp cua đồng ở làng Mỹ Đức bán ra thị trường.

Tuy nghề làm lợp cua đồng là một nghề còn “non trẻ”, nhưng nghề đã tạo thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Nghề đang ngày càng phát triển về số lượng lao động và tăng thu nhập theo nhu cầu của thị trường.

Bài và ảnh: Hằng Ngô