Nghề hoà quyện tự nhiên và tinh hoa hồn Việt

Nghề thêu tay, từng một thời hình thành và phát triển mạnh mẽ tại Huế. Song, nghề cũng được lan rộng rải rác khắp cả nước nhưng hiện nay, ở vùng đất cố đô Huế chỉ còn một vài làng bền bỉ sống cùng nghề. Giờ đây, những nghệ nhân “vẽ tranh bằng chỉ” chẳng còn mấy người, còn với lớp trẻ, cây kim, cuộn chỉ có lẽ đã không có đủ sức hấp dẫn để cuốn hút họ.

Một bức tranh thêu phong cảnh làng quê của Havina

Nghề thêu tranh tay nhìn thì đơn giản, tuy nhiên để bức tranh có “hồn”, một thợ thêu không chỉ biết cầm kim, se chỉ, giỏi may vá mà phải biết vẽ như họa sĩ, chưa kể phải có đầy đủ sự tinh tế, khéo léo để phối từng mảng màu lên nền vải sao cho chính xác đến từng đường nét, hài hoà trong cả bố cục. Những người thợ đã biến những chất liệu đơn giản thành những sản phẩm độc đáo, đẹp mắt với đường nét tinh xảo mà không một cỗ máy hiện đại nào có thể thay thế được. Chúng như chứa đựng cả tâm hồn của người thêu. Theo năm tháng, giá trị quý báu, nét tinh hoa của nghệ thuật thêu tay truyền thống được hình thành như vậy.

Tranh thêu tay Huế giữa lòng thành phố

Giữa những đổi thay từng ngày của đất nước và thế giới, xu hướng tìm về các giá trị truyền thống đang dần được phát huy, rất nhiều người trẻ đã trở về quê để làm nghề truyền thống thủ công. Họ đang thổi một làn gió mới vào việc bảo tồn, phát triển làng nghề thủ công.

Sinh ra tại Huế trong một gia đình có truyền thống làm nghề thêu tay, anh Trần Quang Phúc (27 tuổi) thừa hưởng tính cách và nét đẹp đặc trưng của người miền Trung Việt Nam, chịu khó, quyết đoán mà bản lĩnh. Lớn lên, Phúc vào Sài Gòn học tập và lập nghiệp như bao lớp thanh niên khác. Lạ lẫm và háo hức để bắt đầu dệt nên giấc mộng vàng với ngành học báo chí. Nhưng trong quá trình học và làm việc, Phúc vẫn luôn đau đáu nỗi niềm làng nghề quê mình giờ chỉ còn “vang bóng một thời”. Hình ảnh về con đường, cánh đồng, bầu trời, nơi có cái nghề mà cha ông truyền lại mãi là một phần không thể thiếu của cuộc đời Phúc.

Cửa hàng trưng bày tranh thêu tay truyền thống Havina tại TP.HCM

Với một niềm tin và khát khao khôi phục nghề, Phúc cùng gia đình chị gái gây dựng nên thương hiệu Havina - Tranh thêu tay Huế vào năm 2013, mong muốn thể hiện cái đẹp về nghề thêu tay qua một hình thức khác của nghệ thuật. Giữa TP.HCM sôi động, nhộn nhịp, cửa hàng trưng bày tranh thêu tay truyền thống Havina được thành lập và toạ lạc tại 137E Nguyễn Chí Thanh, P.9, Quận 5. Đến đây, mọi người có thể cảm nhận được những giá trị thủ công xưa đang tồn tại song song bên cạnh cuộc sống hiện đại.

Tranh thêu tay tại Havina sống động đến từng chi tiết

Những sản phẩm của Havina mang đậm dấu ấn truyền thống trên nền chất liệu vải và chỉ, lấy cảm hứng từ thiên nhiên, con người. Từng bông hoa, cây lá, bến nước, con đò, con vật… được tái hiện bằng sắc màu, những đường chỉ tinh xảo như là vẽ thông qua đôi tay khéo léo của người thợ lành nghề khiến cho mỗi bức tranh thêu đều mang một dấu ấn riêng, vừa bình dị, tinh tế lại đặc sắc, rung động lòng người, nhất là với những người con xa nhà, xa quê hương…Hay những loại tranh chữ, tranh chân dung,…tất cả đều trở thành món quà ý nghĩa dành tặng cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp,…những người mà mọi người kính trọng, yêu quý.

Havina có một xưởng thêu tại Huế, tập trung các nghệ nhân gạo cội của làng. Hiện tại đội ngũ nghệ nhân chuyên trách của tranh thêu Havina đã đào tạo và tinh chọn được hơn 50 nghệ nhân xuất sắc gốc Huế với ít nhất 15 năm kinh nghiệm trong nghề. Đảm bảo cho sự toàn mĩ đến từng đường kim mũi chỉ, từng nét thêu và cả yếu tố kĩ thuật, mĩ thuật. Chính xưởng thêu này góp phần làm sống dậy một thời hoàng kim của làng, cái “xa xỉ phẩm” không phải bởi bán chạy được bao nhiêu tranh, mà hình ảnh người thêu thêu vá vá đã được quay trở về như vốn có của nó.

Anh Trần Quang Phúc tại cửa hàng tranh

“Tình yêu tôi dành cho những giá trị truyền thống giản dị và tự nhiên lắm, giống như nó có sẵn trong trái tim mình, trong con người mình, đến khi làm tranh thêu thì nó cứ tự tuôn trào ra thôi. Tôi không cần phải nỗ lực bắt chước ai hay chạy theo một xu hướng nào cả. Những chất liệu truyền thống đã gắn bó với tôi và cả một làng quê ở Huế thêu tranh từ bao nhiêu năm nay. Điều đó thôi thúc tôi làm thế nào để bảo tồn chúng, gắn chúng với cuộc sống hiện đại và lưu giữ chúng cho thế hệ mai sau”. Anh Trần Quang Phúc chia sẻ.

Tác phẩm tranh thêu làng quê Việt Nam tại hội nghị APEC 2017 (TP. Đà Nẵng)

Mọi gian khó, công sức và tâm huyết của anh Phúc cũng như toàn thể đội ngũ nhân viên Haviva đã được đền đáp khi Tranh thêu tay Huế – Havina vinh dự là đơn vị thực hiện thêu tác phẩm tranh thêu làng quê Việt Nam kích thước 2m5x4m phục vụ cho hội nghị APEC 2017 tại TP. Đà Nẵng. Đến nay, Havina đã phục vụ trên 10.000 lượt khách hàng cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước như: Tập đoàn Samsung, Tập đoàn dầu khí Việt Nam, Toyota Sài Gòn, Mitsubishi Viet Nam, các chi nhánh ngân hàng, trường đại học, cùng một số doanh nghiệp từ Bắc vào Nam,…

Trong sự cộng cảm, hòa hợp thiêng liêng của bốn mùa thiên nhiên và tinh thần con người, cùng tấm lòng trăn trở khôi phục nét đẹp văn hóa Việt. Havina đã và đang tiếp tục hành trình gắn kết yêu thương, tình người bằng những giá trị truyền thống. Chính sự đồng cảm của mọi người với từng bức tranh thêu sẽ giúp những thành viên Havina vững tin trên con đường phát huy giá trị truyền thống của dân tộc.

Bài, ảnh: Kiều Oanh

Tranh thêu tay truyền thống Gốc Huế - Havina Địa chỉ: Tòa Nhà Trung Tâm Tin Học, Lầu 7, 137E Nguyễn Chí Thanh, P.9, Quận 5, Tp. HCM, Điện thoại: (028) 6 684 9537 Hotline: 0372 141 868 Email: info@tranhtheutayhue.com Website: tranhtheutayhue.org