Ông Lê Quốc Minh, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam.

Phát biểu bế mạc, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh nhấn mạnh rằng trong bối cảnh mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo tạo ra “cơn bão thông tin” chưa từng có, báo chí chính thống không thể cạnh tranh bằng tốc độ đơn thuần mà phải khẳng định vai trò bằng sự tin cậy, tính kiểm chứng và những giá trị nhân văn sâu sắc. Đây cũng là thông điệp xuyên suốt được đặt ra trong toàn bộ chương trình nghị sự của Diễn đàn năm nay.

Diễn đàn đã thu hút gần 70 diễn giả là lãnh đạo các cơ quan báo chí, chuyên gia truyền thông và nhà báo giàu kinh nghiệm tham gia trao đổi, hiến kế cho sự phát triển của báo chí Việt Nam trong giai đoạn mới. Những vấn đề từ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phát triển kinh tế báo chí, tự chủ chiến lược, bản quyền báo chí đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo đều được thảo luận thẳng thắn, cởi mở và giàu tính thực tiễn.

Các đại biểu tham dự sự kiện.

Báo chí trong kỉ nguyên mới

Một trong những nội dung được quan tâm đặc biệt tại Diễn đàn là vai trò của báo chí trong bối cảnh môi trường truyền thông đang thay đổi sâu sắc. Các đại biểu cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là sự xuất hiện của tin giả mà còn là nguy cơ xói mòn niềm tin của công chúng.

Nhà báo Lê Quốc Minh tặng hoa cảm ơn các chuyên gia, nhà báo điều phối các phiên thảo luận

Phiên thảo luận về phát huy vai trò của báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đã chỉ ra ba thách thức lớn đối với báo chí hiện đại: tốc độ lan truyền thông tin ngày càng nhanh dưới tác động của mạng xã hội và AI; sự tinh vi của các thông tin sai lệch, xuyên tạc; và yêu cầu xây dựng niềm tin xã hội trong môi trường thông tin đa chiều.

Trong bối cảnh đó, báo chí được xác định phải thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ quan trọng: đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch và chủ động lan tỏa những giá trị tích cực, nhân văn của đời sống xã hội. Nhiều ý kiến cho rằng niềm tin chính là tài sản quý giá nhất của báo chí chính thống và cũng là yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa báo chí với các nền tảng thông tin khác.

Bên cạnh đó, các phiên thảo luận về quan hệ báo chí - doanh nghiệp, quảng bá hình ảnh Việt Nam trên hệ sinh thái báo chí số hay phát triển kinh tế báo chí cũng cho thấy yêu cầu đổi mới tư duy làm báo, chủ động kiến tạo giá trị thay vì chỉ truyền tải thông tin. Báo chí cần trở thành trung tâm của hệ sinh thái niềm tin, đồng thời là cầu nối hiệu quả giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Làn sóng quy hoạch báo chí

Một trong những chủ đề nóng của Diễn đàn năm nay là việc sắp xếp, tinh gọn hoạt động của các cơ quan báo chí theo tinh thần các nghị quyết và chỉ đạo của Đảng, Nhà nước.

Tại phiên thảo luận “Sắp xếp hoạt động của các cơ quan báo chí - Góc nhìn người trong cuộc”, nhiều lãnh đạo cơ quan báo chí đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình hợp nhất, tái cơ cấu tổ chức và xây dựng mô hình cơ quan báo chí đa nền tảng.

Các đại biểu nhận định rằng việc tinh gọn bộ máy không đồng nghĩa với thu hẹp không gian phát triển mà là cơ hội để tối ưu hóa nguồn lực, khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của các cơ quan báo chí.

Cùng với đó, vấn đề tự chủ chiến lược của cơ quan báo chí trong kỷ nguyên số cũng được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết. Các ý kiến tại diễn đàn cho rằng tự chủ không chỉ là bài toán tài chính mà còn bao gồm tự chủ về công nghệ, dữ liệu và hạ tầng phân phối nội dung.

Trong xu thế các nền tảng xuyên biên giới ngày càng chi phối hoạt động truyền thông, việc xây dựng nền tảng số riêng, làm chủ dữ liệu người dùng và phát triển các mô hình kinh tế báo chí mới được xem là hướng đi tất yếu. Những mô hình kinh doanh dựa trên thuê bao, dịch vụ số, thương mại điện tử hay các sản phẩm giá trị gia tăng đang mở ra nhiều cơ hội phát triển bền vững cho các tòa soạn.

Nhiều đại biểu khẳng định, làn sóng quy hoạch và sắp xếp báo chí hiện nay không chỉ nhằm tinh giản bộ máy mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn là xây dựng một nền báo chí chuyên nghiệp, hiện đại và đủ năng lực thích ứng với môi trường truyền thông mới.

Báo chí trước công nghệ AI

Trí tuệ nhân tạo là chủ đề nổi bật xuyên suốt nhiều phiên thảo luận tại Diễn đàn năm nay. Sự phát triển mạnh mẽ của AI đang mang lại cả cơ hội lẫn thách thức đối với hoạt động báo chí trên toàn thế giới.

Tại các phiên thảo luận về bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI và ứng dụng AI trong tòa soạn, các chuyên gia cho rằng công nghệ này có thể hỗ trợ đáng kể trong việc nâng cao năng suất lao động, tối ưu quy trình sản xuất nội dung, phân tích dữ liệu và cá thể hóa thông tin cho độc giả.

Tuy nhiên, cùng với những lợi ích đó là hàng loạt vấn đề cần được kiểm soát như tính chính xác của thông tin, nguy cơ vi phạm bản quyền, sự xuất hiện của nội dung giả mạo và những thách thức về đạo đức nghề nghiệp.

Điểm nhấn quan trọng của Diễn đàn là việc Hội Nhà báo Việt Nam công bố bộ 10 quy tắc sử dụng AI trong báo chí. Bộ quy tắc khẳng định AI chỉ là công cụ hỗ trợ kỹ thuật, không thể thay thế nhà báo trong việc kiểm chứng thông tin, đưa ra phán đoán nghề nghiệp và chịu trách nhiệm cuối cùng đối với sản phẩm báo chí.

Các nguyên tắc như không xem AI là nguồn tin, không đăng tải nguyên bản nội dung do AI tạo ra, không sử dụng AI để tạo tin giả hay deepfake, bảo vệ dữ liệu nguồn tin, tôn trọng bản quyền và minh bạch khi sử dụng AI được đánh giá là những định hướng kịp thời và cần thiết.

Theo đó, Nhà báo phải giữ quyền kiểm soát nội dung, thực hiện thẩm định thông tin, vận dụng năng lực và đạo đức nghề nghiệp, đồng thời chịu trách nhiệm cuối cùng đối với mọi sản phẩm báo chí được xuất bản. Mọi dữ liệu, thông tin, nhận định hoặc trích dẫn do AI cung cấp đều phải được đối chiếu, kiểm chứng từ các nguồn tin đáng tin cậy trước khi sử dụng. Nội dung do AI hỗ trợ tạo ra cũng phải được biên tập, hiệu đính, bổ sung ngữ cảnh cần thiết và chỉ được công bố sau khi có sự phê duyệt của người có thẩm quyền.

Theo các đại biểu, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong hoạt động báo chí, song công nghệ không thể thay thế những giá trị cốt lõi của nghề báo. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, sự chính trực, đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm xã hội vẫn là nền tảng làm nên uy tín, sức sống và vị thế của báo chí chính thống.

Khép lại Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026, điều đọng lại không chỉ là những tham luận, những con số hay các mô hình được chia sẻ, mà còn là tinh thần đối thoại cởi mở và khát vọng đổi mới của những người làm báo. Trong bối cảnh thói quen tiếp nhận thông tin thay đổi nhanh chóng, các diễn giả cho rằng báo chí không thể chỉ chờ độc giả tìm đến mình mà cần chủ động hiện diện trên các nền tảng số, đổi mới hình thức thể hiện, ứng dụng công nghệ và kể những câu chuyện hấp dẫn bằng ngôn ngữ của thời đại. Tuy nhiên, đổi mới không đồng nghĩa với chạy theo xu hướng mà phải giữ vững giá trị cốt lõi của báo chí chính thống: chính xác, nhân văn và có trách nhiệm. Trong bối cảnh báo chí đứng trước nhiều cơ hội và thách thức đan xen, Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 một lần nữa khẳng định vai trò là không gian kết nối trí tuệ, nơi hội tụ những sáng kiến và giải pháp nhằm xây dựng nền báo chí Việt Nam chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.