Chiếc neo nhỏ bên rìa phố thị

Hà Nội những ngày oi ả hay khi gió mùa tràn về, con ngõ nhỏ nằm đối diện Bệnh viện K Tân Triều chưa bao giờ ngơi tiếng bước chân. Người ta đến đây với những chiếc túi xách sờn rách, những khuôn mặt hằn rõ nét mệt mỏi của những chuyến xe đêm dài đằng đẵng từ tỉnh lẻ về thủ đô. Đi viện, với người nghèo, là một cuộc chiến kép: vừa chiến đấu với nỗi đau thể xác, vừa gồng mình gánh chịu áp lực cơm áo gạo tiền nơi đất khách.

Căn nhà trọ nằm gọn nơi góc đường, với nhiều cây xanh và ánh sáng bao quanh (Ảnh: Tiến Thắng)

Chính trong sự ngột ngạt ấy, "Nhà trọ 0 đồng" hiện ra như một chiếc neo nhỏ giữ lại chút bình yên cho họ. Được thắp lên từ sự đồng cảm của chị Vũ Hằng - một người từng đi qua những ngày tháng điều trị ung thư tuyến giáp, mái ấm nay được cô Vương Phương Thùy cùng những người bạn đồng hành tiếp quản, lo toan từng bữa cơm, giấc ngủ cho người bệnh.

Đứng bên khung cửa sổ ngập nắng, cô Thùy khẽ lật giở cuốn sổ đón tiếp, bùi ngùi nhớ về những ngày đầu nhen nhóm ý tưởng: "Chứng kiến nhiều người vạ vật ở gầm cầu, ghế đá vào những ngày trời rét đậm, tôi thắt cả lòng. Ban đầu nhóm chỉ phát cơm cháo, nhưng rồi nhận ra họ cần một chỗ ngả lưng tử tế sau những chuyến truyền hóa chất dài ngày. Nhà trọ này mở ra để họ bớt đi một phần gánh nặng cơm áo, yên tâm trị bệnh".

Hiện tại, ngôi nhà đang là chốn dừng chân của khoảng ba mươi người. Đằng sau cánh cửa ấy, gánh nặng cơm áo như được trút bỏ lại bên lề con ngõ nhỏ. Những con người xa lạ từ khắp các miền quê, xích lại gần nhau qua ánh mắt cảm thông, qua lời hỏi han dịu dàng mỗi độ nắng nôi hay khi gió trở trời. Ngôi nhà không rộng, nhưng đủ ấm để ôm lấy những mảnh đời nhọc nhằn, tiếp thêm cho họ chút sức lực dịu dàng để bước tiếp hành trình giành giật lại sự sống.

Gom nhặt bình yên dưới mái nhà chung

Thứ thanh âm kỳ diệu và dường như nghịch lý nhất vang lên trong ngôi nhà này lại chính là tiếng cười. Người ta có thể tìm thấy những khoảnh khắc lạc quan đến lạ lùng bên trong một không gian vốn dĩ chứa đựng nhiều nỗi đau. Nơi gian bếp luôn đỏ lửa, các bà, các mẹ vừa nhặt rau vừa nhỏ to câu chuyện quê nhà. Họ san sẻ nhau từ quả cà muối, thìa nước mắm, chăm chút cho nhau như người ruột thịt. Những đứa trẻ - những mầm non đang kiên cường cùng cha mẹ đi qua những ngày tháng gian nan nhất, vẫn hồn nhiên đùa vui quanh những chiếc giường tầng, ánh mắt trong veo chưa gợn chút âu lo.

Những bữa ăn dù có đạm bạc nhưng vẫn luôn đầy ắp sự sẻ chia và yêu thương (Ảnh: Tiến Thắng)

Góc hành lang nhỏ được xếp gọn mấy chiếc hộp nhựa đựng đầy gấu bông sờn vải, vài bộ logo lắp ráp thiếu mảnh và những cuốn truyện tranh đã quăn góc. Đó là "thế giới riêng" của các em nhỏ trong căn trọ này sau mỗi giờ tiêm truyền mệt mỏi. Vừa đặt búp bê vải xuống chiếu, em Triệu Thị Quế (10 tuổi, quê Yên Bái), một cô bé đã “chiến đấu” ở đây gần nửa năm, nhoẻn miệng cười khi nhớ về một tối tháng Ba ngập tràn hơi ấm: "Ở đây đông vui lắm, em có nhiều bạn cùng hoàn cảnh nên không thấy sợ nữa. Đợt sinh nhật, các bác mua bánh, mua quà rồi cả nhà cùng thổi nến chúc mừng. Em thấy nơi này chẳng khác gì gia đình thứ hai của mình, đi viện về là chỉ muốn chạy ngay về nhà thôi."

Góc phòng đầy ắp những món đồ rực rỡ của những em nhỏ trong căn trọ (Ảnh: Tiến Thắng)

Nhiều em nhỏ không hề cô đơn nơi “chiến trận”, nơi đây các em tìm thấy những người bạn cùng hoàn cảnh, cùng sẻ chia những câu chuyện (Ảnh: Tiến Thắng)

Ở căn phòng bên cạnh, cô Nguyễn Thị Đoá (39 tuổi, Hưng Yên) đang tỉ mẩn vuốt lại nếp áo cho phẳng phiu. Đối với những người phải bám trụ dài ngày tại viện như cô, sự chu đáo không câu nệ của mái ấm này giống như một điểm tựa tinh thần vô giá. "Ở một mình thì tủi thân và lo sợ lắm. Sang đây, mọi người từ cái giường, cái chiếu, bát đũa đều chuẩn bị sẵn cho hết rồi. Mình chỉ việc xách quần áo đến ở. Đêm hôm có đau đớn hay mệt mỏi, gọi nhau một tiếng là có người chạy lại đỡ đần ngay", cô Đóa bộc bạch.

Mỗi phòng đều được trang bị điều hòa, quạt, đèn điện… đầy đủ tiện nghi để sinh sống (Ảnh: Tiến Thắng)

Những nốt trầm phía sau cánh cửa mở rộng

Nhưng cuộc đời không phải một câu chuyện cổ tích màu hồng, và lòng tốt muốn tồn tại cũng phải trầy da tróc vảy trước cơm áo gạo tiền. Để giữ vững cái tên "0 đồng" giữa một thành phố đắt đỏ, những người điều hành phải đối mặt với bài toán kinh tế khốc liệt: tiền thuê nhà, tiền điện nước tăng vọt sau mỗi mùa nắng nóng. Đáng buồn hơn, sự xuất hiện của một mô hình từ thiện đôi khi lại vô tình đụng chạm đến miếng cơm manh áo của các hộ kinh doanh phòng trọ xung quanh, tạo nên những xung đột, phản đối đầy cay đắng.

Giọng cô Thùy chùng xuống khi nhắc về những góc khuất đầy trăn trở: "Ai cũng có gia đình và công việc riêng, việc duy trì nhân sự túc trực nhà trọ rất khó khăn. Đôi khi, chúng tôi cũng gặp sự phản đối từ các nhà trọ xung quanh vì họ thu tiền còn mình làm miễn phí. Nhưng nhìn các cháu nhỏ, nhìn người già không có chỗ đi, chúng tôi lại bảo nhau phải cố".

Dẫu vậy, vượt qua những xì xầm và áp lực cơm áo, ngọn lửa từ căn bếp nhỏ chưa một ngày ngơi đỏ. Thông qua những nhóm Zalo, mạng lưới thiện nguyện vẫn đều đặn kết nối, mang từng suất cơm nghĩa tình đến tận tay những người cần giúp đỡ.

Phía sau “nhà trọ 0 đồng” luôn có sự đồng hành của các nhà hảo tâm (Ảnh: Thanh Loan)

Cứ mỗi chiều muộn, khi căn bếp nhỏ bắt đầu đỏ lửa và thơm mùi cơm mới, người ta lại thấy những khuôn mặt rạng rỡ hiện lên sau những giờ xếp hàng mệt mỏi ở viện. Nỗi lo về tiền phòng, tiền điện nước đắt đỏ của Thủ đô dường như tan biến sau cánh cửa, nhường chỗ cho ríu rít đùa vui và những cái nắm tay tiếp thêm động lực của những người chung hoàn cảnh. "Nhà trọ 0 đồng" không chỉ là một chỗ ngủ miễn phí, mà đã trở thành nơi nạp lại năng lượng, thắp lên ngọn lửa lạc quan cho những chiến binh kiên cường. Dưới mái hiên ngập nắng ấy, tình người vẫn đang hàng ngày sưởi ấm và đồng hành cùng họ, biến hành trình chữa bệnh gian nan thành một chặng đường đầy ắp hy vọng về ngày chiến thắng trở về./.