Thiếu hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Văn Thuấn, trên địa bàn thành phố có 78 làng nghề, trong đó khu vực phía đông có 17 làng nghề đang hoạt động và 1 làng nghề không còn hoạt động (làng nghề mây tre đan Tiên Sa), khu vực phía tây có 60 làng nghề đang hoạt động.

Bên cạnh những giá trị về kinh tế và văn hóa, hoạt động sản xuất tại các làng nghề ở Hải Phòng cũng đặt ra nhiều thách thức về môi trường. Phần lớn nước thải phát sinh chưa được thu gom, xử lý đúng quy định. Hạ tầng thu gom, xử lý nước thải còn thiếu đồng bộ, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm. Nhiều loại chất thải rắn nguy hại và chất thải rắn công nghiệp thông thường chưa được quản lý, xử lý bảo đảm quy định. Tiếng ồn, khí thải và bụi từ hoạt động sản xuất cũng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Điển hình như làng nghề đúc cơ khí Mỹ Đồng (phường Lê Ích Mộc) có lịch sử hơn 100 năm với khoảng 150 hộ sản xuất nằm xen kẽ trong khu dân cư. Mỗi ngày, làng nghề phát sinh khoảng 700 m³ chất thải rắn từ hoạt động sản xuất. Kết quả khảo sát tháng 2/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường cho thấy làng nghề chưa có phương án bảo vệ môi trường. Phần lớn cơ sở sản xuất chưa hoàn thiện hồ sơ môi trường, chưa xây dựng hương ước, quy ước bảo vệ môi trường và chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải, khí thải tập trung. Các nguồn thải chưa được xử lý đang ảnh hưởng đến môi trường nước mặt, không khí và sức khỏe người dân.

Làng nghề tái chế phế liệu Tràng Minh (phường Phù Liễn) hình thành từ những năm 1980, hiện có 91 hộ tham gia sản xuất với sản lượng khoảng 50 tấn/ngày. Dù đã được đầu tư hệ thống xử lý nước thải công suất 500 m³/ngày đêm, làng nghề vẫn gặp khó khăn do tình trạng quá tải rác thải, ứ đọng phế liệu. Trong khi đó, việc thu gom chất thải rắn chưa bảo đảm cũng diễn ra tại làng nghề sản xuất giày da Hoàng Diệu, xã Gia Phúc.

Tìm giải pháp căn cơ

Ô nhiễm môi trường làng nghề là vấn đề tồn tại nhiều năm nhưng việc khắc phục không dễ dàng. Phần lớn hộ sản xuất hoạt động quy mô nhỏ, mang tính tự phát, chưa đủ điều kiện đầu tư hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường. Nhiều cơ sở sản xuất còn nằm xen kẽ trong khu dân cư.

Trên cơ sở tổng hợp thực trạng hoạt động sản xuất, sở tham mưu các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường làng nghề. Trước mắt, các địa phương cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn hộ sản xuất phân loại rác tại nguồn, xử lý nước thải sơ bộ trước khi đấu nối vào hệ thống xử lý tập trung; đồng thời kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi xả thải trái phép và rà soát, thành lập các tổ chức tự quản về bảo vệ môi trường làng nghề theo quy định.