Là trung tâm kinh tế - văn hóa lớn của cả nước kèm theo sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp, du lịch và dịch vụ. Thế nhưng len lỏi giữa nơi phố thị phồn hoa ấy, những làng nghề truyền thống vẫn bền bỉ phát triển theo thời gian, tạo ra nhiều giá trị không chỉ về mặt văn hóa lịch sử mà còn có giá trị về kinh tế, nuôi sống nhiều thế hệ người con vùng đất Sài thành.

Sắc đỏ vàng rực rỡ là điểm nhấn đặc biệt khi nhắc về làng nhang Lê Minh Xuân

Có thể nói, đối với các làng nghề truyền thống, mỗi dịp Tết đến Xuân về là thời điểm bận rộn nhất, bởi lúc này nhu cầu thị trường sẽ tăng cao. Tuy nhiên, do dịch bệnh Covid-19 diễn ra phức tạp, các hoạt động của làng nghề tại TP. HCM gặp nhiều ảnh hưởng. Song với sự cố gắng, lòng yêu nghề cùng mong muốn đem đến một cái Tết an vui đến với mọi người, những người thợ tại các làng nghề vẫn tiếp tục hăng say sản xuất, phục hồi làng nghề.

Đến thăm xã Lê Minh Xuân (huyện Bình Chánh) những ngày này sẽ thấy không khí Tết vô cùng rộn ràng. Như mọi năm, đi từ phía đầu đường đã nghe được mùi thơm nhàn nhạt của hương nhang, xa xa là sắc đỏ vàng rực cả một góc trời của những sạp nhang đang phơi. Đây cũng là nét đặc trưng khi nhắc tới làng nhang truyền thống gần trăm năm của TP. HCM. Theo chị Ngọc Lan (có cơ sở sản xuất lâu năm tại làng nhang Lê Minh Xuân) chia sẻ, năm nay do ảnh hưởng dịch Covid-19 nên phải tạm ngưng công việc trong vài tháng. Lượng nhang làm ra cũng vì thế mà ít hơn so với mọi năm, chị hi vọng dịch bệnh nhanh chóng qua đi để mọi người có thể kinh doanh, tăng thu nhập kinh tế.

Người thợ chăm chỉ, khéo léo trong từng công đoạn làm lư đồng

Hình thành từ cuối thế kỉ XIX, làng đúc lư đồng ở An Hội (quận Gò Vấp) vẫn tiếp tục duy trì, phát triển và có nhiều nghệ nhân tâm huyết với nghề. Hiện nay, làng nghề có khoảng 5 xưởng đúc đồng đang hoạt động, mỗi năm cho ra đời hàng trăm bộ lư đồng tinh xảo, đẹp mắt: Xưởng Hai Thắng, Năm Toàn, Sáu Bảnh, Ba Cồ và Út Kiểng. Lư đồng An Hội vững chắc, sáng bóng được đặt trang trọng trên bàn thờ mỗi gia đình không chỉ là sự kính trọng của con cháu với bậc ông bà, cha mẹ mà qua đó còn thể hiện nét văn hóa tín ngưỡng, tâm linh tốt đẹp của người Việt.

Những gốc mai giảo to đẹp tại làng mai Thủ Đức

Cách cầu Bình Triệu khoảng 2km, làng mai vàng Thủ Đức được xem là thủ phủ của cây mai vàng, nổi tiếng khắp TP. HCM và khu vực Đông Nam Bộ. Khác với những loại mai ở làng mai Cái Mơn (Bến Tre), An Nhơn (Bình Định) hay Phước Định (Vĩnh Long), mai giảo Thủ Đức mang màu sắc vàng tươi, mùi thơm nhẹ. Mỗi hoa có từ 6 - 8 cánh, có khi lên đến 10 - 12 cánh. Cây được ghép mắt và cắt ghép tạo nên nhiều dáng bonsai độc đáo, là biểu trưng của Tết miền Nam. Tuy bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19 nhưng các chủ vườn mai nơi đây mỗi ngày vẫn tỉ mỉ chăm sóc cho từng gốc mai, đợi ngày đâm chồi nảy lộc, mở ra niềm hi vọng về một năm mới tốt đẹp, may mắn hơn.

Theo đó, vườn mai của anh Minh Phụng (phường Phú Hữu, TP Thủ Đức) có khoảng 3.000 chậu mai vàng loại lớn đang chờ ngày cho khách thuê chưng mấy ngày Tết. Vườn mai ông Năm Đông tại phường Linh Đông cũng có hơn 2.000 cây, trong đó một số cây đã có đơn đặt thuê. Lạc quan là thế, nhưng anh Anh Tuấn chủ vườn mai vàng ở phường Hiệp Bình Chánh vẫn bất an về thị trường mai Tết bởi kinh tế người dân bị giảm vì dịch bệnh nên sẽ rất ít người chịu chi tiền thuê mai lớn về chơi Tết.

Hình ảnh bận rộn của làng nghề bánh tráng Phú Hòa Đông trước khi dịch bệnh Covid-19 diễn ra

Bên cạnh những làng nghề gắng gượng chờ mùa Xuân mới khải hoàn, một số làng nghề chưa thể hoạt động vì dịch Covid-19. Điển hình như làng nghề bánh tráng Phú Hòa Đông (huyện Củ Chi) đến nay vẫn im ắng vì phải thực hiện cách ly y tế. Chú Khải (HTX Bánh tráng Phú Hòa Đông) chia sẻ, phải cách ly do có dịch bệnh nên cơ sở không thể tổ chức sản xuất bánh tráng như những năm trước. Mong rằng, tình hình dịch bệnh sẽ được đẩy lùi để chú Khải cùng bà con ở làng bánh tráng Phú Hòa Đông có thể quay trở lại sản xuất, phục hồi kinh tế.

Dù gặp nhiều khó khăn nhưng với mong muốn đón Tết đoàn viên sum vầy, người dân TP. HCM nói chung và làng nghề nói riêng đang dần thích ứng với nhịp sống hiện tại, tích cực tham gia vào quá trình sản xuất, giao thương hàng hóa. Những làng nghề truyền thống vẫn tiếp tục sứ mệnh gìn giữ văn hóa dân tộc, trở thành nốt trầm điểm tô thêm cho một thành phố hiện đại, rực rỡ, phồn hoa.

Bài, ảnh: Cẩm Nhung