Thừa Thiên Huế: Làng nghề Táo quân vào vụ Tết
LNV - Hai Ông một Bà được dân gian thờ phụng chính là bộ ba Táo quân (Thần bếp). Những năm gần đây, làng nghề Địa Linh, xã Hương Vinh, Hương Trà, Thừa Thiên- Huế đã thay đổi mẫu mã Táo quân để phù hợp với nhu cầu thực tế. Từ ba ông Táo đất nung rất to (gọi là ông Đầu Rau) có thể thay cái kiềng ba chân, thành ba ông Táo nhỏ xíu chỉ để thờ.
Người dân phơi nắng bộ ông Táo cho khô nước sơn. Ảnh TL
Làng nghề đất tốt
Nhiều người khi đến Thừa Thiên - Huế hẳn không quên phố cổ Bao Vinh, khu phố nhỏ một thời phồn thịnh nay đã suy tàn, nhưng vẫn còn nét đài các xa xưa giống như Hội An. Phía tây phố cổ là một cánh đồng làng Địa Linh (thuộc xã Hương Vinh, Hương Trà, Thừa Thiên- Huế), đất đai phì nhiêu, đặc biệt đất sét rất tốt để làm gạch, ngói và một món hàng không thể thiếu trong ngày Tết: ông Táo đất. Thời các vua Nguyễn cho đặt tại đây một công xưởng để lấy đất tốt làm gạch, tên gọi là “Nê ngoã tượng cục”. Hầu hết các công trình của di tích Huế ngày nay đều làm từ đất (gạch) nơi đây. Theo sách “Ô châu cận lục”, cái tên làng “Địa Linh” là do vua thấy đất tốt mà ban cho.
Về làng nghề Địa Linh còn cách 1 cây số nữa mới đến cổng làng nhưng thoảng trong gió lộng đã ngửi thấy mùi trấu và củi cháy khét, mùi đất nung. Đi qua những hàng dậu thưa, sẽ thấy những sân phơi tầng tầng lớp lớp ông Táo đất. Mặc cho thị trường biến động, ba anh em “nhà ông Táo” ở làng Địa Linh (Võ Văn Đức) vẫn cần cù đốt những mẻ lò trong năm cũ; sẵn sàng để đưa những ông Táo thơm mùi đất mới đến với mọi bếp lửa gia đình đón Tết truyền thống.
Đất sét được người dân chuẩn bị trước cả năm để đưa vào sản xuất cho mùa sau. Ảnh TL
Ông Võ Văn Đức, chủ lò ông Táo Địa Linh vừa xắn đất, vừa nói chuyện: “Do quan niệm coi trọng bộ tượng thờ ba ông Táo đất nung, hết một năm cũ, cần phải mua lại bộ mới nên nghề làm ông Táo của làng Địa Linh vẫn tồn tại. Dù biết nếu chỉ mưu sinh bằng nghề này thì chưa lo được cái Tết đủ đầy nhưng một số hộ dân vẫn ham làm”.
Theo nhà nghiên cứu Trần Đại Vinh “phong tục tập quán lâu đời của người Huế là coi trọng giá trị phong thủy của cái bếp, không kém gì bàn thờ tổ tiên và cửa ngõ. Cả ba yếu tố này nếu tốt đẹp, tổng hợp lại sẽ cấu thành sự hưng thịnh, may mắn, hạnh phúc cho mọi người trong gia đình”. Bởi vậy xưa nay, dù khá giả hay nghèo khó, 23 tháng Chạp hằng năm, nhà nhà đều làm lễ cúng đưa ông Táo về trời. Với những gia đình kinh doanh, buôn bán phát đạt thường tổ chức lễ cúng ông Táo linh đình, cỗ bàn thịnh soạn.
Mâm cỗ cúng ông Táo của người Huế đơn giản, chỉ có một đĩa xôi trắng lớn, một miếng thịt nọng heo luộc, ít hoa quả, cau và trầu, rượu; nếu trong nhà có trẻ con thì cúng thêm một con gà trống luộc nữa. Người Huế không bao giờ cúng cá chép vì “kiêng” (đa số đi chùa và thờ Phật). Còn những người thờ cúng tổ tiên thì lại tin sự tích cá chép hoá rồng, mà rồng là con vật linh thiêng, không được ăn.
Tượng đất ông Táo các loại chưa nung đem phơi nắng
Đỏ lửa đón Tết
Khoảng 20 tháng Chạp âm lịch trở đi, các bà nội trợ đi chợ hàng mã mua một bộ đồ giấy cúng Táo quân, gồm có hai cái mũ “cánh chuồn” đàn ông và một mũ đàn bà. Mũ dành cho ông Táo thì có hai cánh chuồn, mũ Táo bà không có cánh chuồn. Lại thêm ba cái áo thụng màu sắc sặc sỡ và ba đôi hia. Sau khi lễ cúng hoàn tất, ba ông bà Táo cũ được chủ nhà đem bỏ ở một góc đình, miếu hoặc cây cổ thụ nào đó.
Chị Hoàng Thị Gái làm thợ đốt lò nung ông Táo cho biết “Sản phẩm ông Táo làng Địa Linh theo truyền thống có hai hình thức. Thứ nhất là ba ông Táo rời, kích cỡ lớn và tầm trung bình. Bộ cao lớn có thể dùng thay kiềng bắc xoong, nồi nấu nướng hàng ngày. Nông dân ưa chuộng loại này, tiện dụng để đun thổi bằng củi hay rơm rạ. Thứ hai là bộ ba ông Táo liền nhau, nhỏ cỡ bàn tay, để thờ mà thôi”.
Để hoàn thành được một bức tượng ông Táo, đòi hỏi thực hiện nhiều công đoạn tỉ mỉ. Thông thường, công đoạn nhồi đất sét cho mịn là nặng nhọc nhất. Phải có đến ba người trai tráng khoẻ mạnh làm công việc này. Ông Đức bảo: “Một xe đất sét tốt như vầy khoảng 4 tấn, mua hết 700 ngàn đồng”. Khối đất trộn với nước, chia thành từng khối nhỏ, nhồi đến khi nào mềm nhão và lấy hai ngón tay vê vê thấy mịn là được”.
Sản phẩm ông Táo hoàn chỉnh chờ đóng gói
Sau khi cho đất vào khuôn, nén chặt và gạt bỏ đi phần đất thừa bên ngoài, bộ ông Táo hoàn thành, đất còn mềm sẽ đem ra sân phơi, đợi khô sẽ quét sơn lên ông Táo màu cánh gián nhạt. Những người thợ sơn hay vẽ ông Táo lành nghề mỗi ngày có thể quét khoảng một ngàn ông Táo, tiền công khoảng 250 ngàn đồng/ngày. Bộ ông Táo chỉ bán được trong tháng Chạp, nhưng phải làm từ mùa hè, để phơi nắng tốt. “Mỗi bộ tượng bán với giá hơn 5.000đ, trừ tất cả chi phí từ đất, màu sơn, bao bì… thì lãi 2.000đ/bộ”, cậu bé Võ Văn Quang, cháu nội ông Đức cho biết như vậy.
Nghề làm ông Táo ở Địa Linh đã có từ thời Chúa Nguyễn vào kinh đô Phú Xuân. Nhưng hiện nay, do tục lệ thờ ông Táo trong bếp đã không còn được chú trọng, nên nghề truyền thống này cũng đang có nguy cơ mai một. Hiện, trong làng Địa Linh chỉ còn vài hộ bám trụ với nghề.
Bài, ảnh: Vũ Hào
Tin liên quan
Tin mới hơn
Làng Từ Vân (Hà Nội): Giữ sắc cờ tổ quốc qua từng đường kim
14:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
LNV - Cách trung tâm Hà Nội khoảng 30km, làng Từ Vân (xã Chương Dương, Thành phố Hà Nội) đã có hơn 80 năm gắn bó với nghề may cờ. Từ những lá cờ phục vụ Tổng khởi nghĩa năm 1945 đến hàng triệu lá cờ hiện diện trong các dịp lễ lớn, người dân nơi đây vẫn bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống, gửi gắm niềm tự hào dân tộc qua từng đường kim, mũi chỉ.
Hà Nội tiếp sức làng nghề "chen chân" vào thị trường toàn cầu
07:00 | 30/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với 20 gian hàng tại Mega Show 2026 và hỗ trợ toàn bộ chi phí trưng bày, Hà Nội đã giúp các cơ sở sản xuất kết nối đối tác, tìm đơn hàng và mở rộng xuất khẩu.
VỀ MIỀN DI TÍCH, ĐÓN LỘC PHÙ SA CÙNG LỄ HỘI RƯƠI VĨNH THUẬN 2026
19:49 | 29/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hai ngày 31/10 và 01/11/2026, xã Vĩnh Thuận, thành phố Hải Phòng mời Nhân dân và du khách về Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia Miếu Lác dự Lễ hội Rươi năm 2026. Với chủ đề "Về miền di tích, đón lộc phù sa", lễ hội tôn vinh nghề rươi truyền thống của vùng đất ven sông Luộc, sông Thái Bình, gắn với ngôi miếu cổ hơn 700 năm tuổi.
Từ ban thờ Tổ đến bàn tay người thợ: Chuyện nghề bạc Định Công
19:24 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
LNV - Giữa khuôn viên đình Định Công Thượng (Hà Nội), nơi thờ Tổ nghề kim hoàn, xưởng đậu bạc vẫn ngày ngày hoạt động. Nếu bàn thờ Tổ lưu giữ ký ức về cội nguồn, thì đôi tay người thợ đang tiếp nối nghề xưa bằng những sản phẩm được làm ra hôm nay.
Làng lụa Vạn Phúc: Dệt tiếp giấc mơ từ khung cửi xưa
19:23 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
LNV - Sau nhiều năm bôn ba mưu sinh, anh Triệu Văn Bình, cháu nội cố nghệ nhân Triệu Văn Mão trở về với nghề dệt gia truyền, gây dựng xưởng riêng và miệt mài phục dựng khung dệt, tìm lại những hoa văn cổ. Với anh, đó không chỉ là hành trình nối lại nghề xưa, mà còn là cách gìn giữ những giá trị đã làm nên tên tuổi lụa Vạn Phúc.
Mỹ Đồng: Giữ lửa làng nghề trong thời đại công nghệ
19:22 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
LNV - Từ làng đúc gang truyền thống, Mỹ Đồng (Hải Phòng) đang từng bước chuyển mình theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Bằng việc đổi mới phương thức sản xuất và mở rộng thị trường, các cơ sở kim khí tại đây đã và đang đưa sản phẩm của làng nghề vươn ra thị trường quốc tế, góp phần nâng cao vị thế kim khí Việt Nam.
Tin khác
Thu hút đầu tư phát triển ngành nghề nông thôn: Gỡ điểm nghẽn, nâng tầm giá trị làng nghề
18:00 | 29/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với lợi thế về nghề truyền thống, đội ngũ nghệ nhân và những sản phẩm giàu bản sắc văn hóa, ngành nghề nông thôn Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển trong bối cảnh hội nhập. Tuy nhiên, những hạn chế về cơ chế, chính sách, mặt bằng sản xuất, nguồn vốn, công nghệ và thị trường vẫn là rào cản đối với việc thu hút doanh nghiệp đầu tư. Tháo gỡ những điểm nghẽn này là yêu cầu quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển chuỗi liên kết và tạo động lực cho kinh tế nông thôn phát triển bền vững.
Nghìn năm đỏ lửa nghề đậu bạc làng Định Công
10:11 | 29/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - “Lĩnh Yên Thái, gốm Bát Tràng, bạc Định Công, đồng Ngũ Xá” - câu ca nhắc đến tứ trụ tinh hoa của đất Thăng Long, Hà Nội. Với hơn 1500 năm lịch sử, nghề đậu bạc ghi dấu cùng các sản phẩm được chế tác tỉ mỉ, tinh xảo, từ đôi bàn tay cung phu của người thợ.
Tranh Đông Hồ giữa sức hút du lịch và nguy cơ mai một
10:10 | 29/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Dù vẫn thu hút khách tham quan, trải nghiệm, làng tranh đang đối mặt với nguy cơ mai một khi số hộ duy trì nghề ít dần, sinh kế của người làm tranh chưa được bảo đảm.
Khi Gen Z đưa quạt giấy Chàng Sơn lên không gian số
07:00 | 29/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm sâu trong con ngõ nhỏ thuộc làng Chàng Sơn (xã Tây Phương, Hà Nội), xưởng quạt của gia đình nghệ nhân Nguyễn Quang Hồng đang chứng kiến một cuộc chuyển giao thế hệ đầy cảm xúc. Nơi đây không chỉ tiên phong đưa máy móc hiện đại vào quy trình sản xuất truyền thống, mà còn trở thành không gian để những người trẻ tuổi cất lên tiếng nói di sản, đưa hình ảnh làng nghề vươn xa trên nền tảng số.
Hai thế hệ, một miền ký ức chưa từng ngủ quên
15:05 | 26/10/2026 Văn hóa - Xã hội
LNV - Từng hiện diện trên mâm cỗ Trung thu, phỗng đất dần vắng bóng khi người trong làng lần lượt rời nghề mưu sinh. Giữa dòng chảy ấy, nghệ nhân Phùng Đình Giáp vẫn bền bỉ gìn giữ nghề xưa, còn người cháu Phùng Đình Đạt mang theo khát vọng của tuổi trẻ mong muốn tiếp nối và lan tỏa nét đẹp ấy, để phỗng đất tiếp tục hiện diện trong những mùa trăng mai sau.
Làng nghề Phú Nghĩa - Khi di sản trở thành động lực phát triển kinh tế
07:00 | 24/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ những ngành nghề truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ, người dân xã Phú Nghĩa, TP Hà Nội đang từng bước đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Làng cổ Vũ Lăng Giữ hồn nghề hòa nhịp cùng thời đại số
07:00 | 24/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 30km, làng Vũ Lăng thuộc xã Dân Hòa từ lâu đã vang danh với nghề sơn tạc tượng và làm đồ thờ truyền thống. Trải qua hơn bốn thế kỷ, người dân nơi đây không chỉ tận tụy giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong từng thớ gỗ, mà còn chủ động tìm kiếm những hướng đi mới để đưa tinh hoa làng nghề vươn xa hơn trong thời đại số.
Mai vàng Yên Tử: Giữ hồn nghề, vun đắp sinh kế bền vững
14:55 | 23/10/2026 Nông thôn mới
LNV - Từ những vườn mai được gây dựng trên vùng đất cửa ngõ Yên Tử hơn ba thập kỷ trước, nghề trồng mai cảnh ở Tây Sơn đã dần trở thành sinh kế của nhiều gia đình, góp phần tạo dựng một vùng sản xuất cây cảnh mang bản sắc riêng. Việc Làng nghề Mai cảnh Yên Tử - Tây Sơn chính thức được công nhận không chỉ ghi nhận những nỗ lực gìn giữ nghề truyền thống mà còn mở ra cơ hội nâng tầm thương hiệu, phát triển kinh tế nông thôn gắn với du lịch văn hóa.
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Người giữ lửa nghề gốm Đông Triều
14:30 | 23/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Gần trọn cuộc đời gắn bó với đất và lửa, Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ không chỉ góp phần gìn giữ kỹ thuật gốm nặng lửa Đông Triều mà còn thổi hồn vào những tác phẩm điêu khắc mang đậm hơi thở cuộc sống. Với ông, làm gốm vừa là nghề mưu sinh, vừa là niềm đam mê sáng tạo và trách nhiệm trao truyền những giá trị truyền thống cho thế hệ sau.
Hà Nội chuẩn bị tổ chức Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
07:00 | 23/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 13 đến 16/11 tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội). Sự kiện là dịp tôn vinh tinh hoa nghề thủ công truyền thống, quảng bá giá trị văn hóa làng nghề Việt Nam, đồng thời thúc đẩy giao lưu quốc tế, kết nối thương mại và phát triển du lịch làng nghề.
Từ những mẫu thiết kế đoạt giải đến hướng phát triển mới cho sản phẩm làng nghề Hà Nội
15:51 | 22/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ 397 sản phẩm, bộ sản phẩm tham gia Cuộc thi Thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ mới Hà Nội năm 2026, Ban Tổ chức đã lựa chọn 90 sản phẩm đoạt giải ở 6 nhóm ngành nghề. Nhiều mẫu thiết kế mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống, đồng thời thể hiện nỗ lực đổi mới công năng, kiểu dáng và cách tiếp cận thị trường. Kết quả cuộc thi không chỉ ghi nhận sự sáng tạo của các nghệ nhân, thợ thủ công và cơ sở sản xuất mà còn gợi mở hướng phát triển sản phẩm làng nghề trong đời sống đương đại.
Hà Nội đưa sản phẩm làng nghề vươn ra thị trường quốc tế tại Mega Show 2026
15:09 | 22/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với hơn 1.350 làng nghề, làng có nghề và khoảng 176.000 hộ làm nghề, Hà Nội có nhiều lợi thế phát triển hàng thủ công mỹ nghệ gắn với bản sắc văn hóa truyền thống. Tham gia Hội chợ quốc tế Mega Show Part I 2026 tại Hồng Kông (Trung Quốc), các doanh nghiệp Thủ đô có thêm cơ hội quảng bá sản phẩm, kết nối nhà mua hàng quốc tế, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Cát Cát: Giữ sắc thổ cẩm, nối dài hồn văn hóa Mông
12:39 | 20/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa đại ngàn Hoàng Liên Sơn, bản Cát Cát (Sa Pa, Lào Cai) hấp dẫn du khách không chỉ bởi cảnh sắc núi rừng thơ mộng mà còn bởi những giá trị văn hóa được đồng bào Mông gìn giữ qua nhiều thế hệ. Từ sắc chàm trầm ấm, những đường thêu tỉ mỉ đến các sản phẩm thổ cẩm mang dáng dấp hiện đại, nghề thủ công truyền thống đang trở thành cầu nối giữa bảo tồn bản sắc, phát triển du lịch và tạo sinh kế cho người dân địa phương.
Gốm Kim Lan: Từ trầm tích nghìn năm đến tinh hoa sản phẩm làng nghề hôm nay
12:35 | 20/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ những lớp trầm tích khảo cổ bên dòng sông Hồng đến những sản phẩm mang hơi thở đương đại, làng gốm cổ Kim Lan đang từng bước khẳng định giá trị của một nghề thủ công truyền thống giàu bản sắc. Bằng bàn tay tài hoa, kinh nghiệm và sức sáng tạo của người nghệ nhân, những giá trị xưa được tiếp nối, làm mới trong đời sống hôm nay, mở ra hướng phát triển sản phẩm làng nghề gắn với du lịch văn hóa, trải nghiệm và kinh tế sáng tạo.
Hà Nội chuẩn bị tổ chức Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
09:32 | 20/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 13 đến 16/11 tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), với quy mô khoảng 10.000 m². Điểm nhấn của sự kiện là các không gian trưng bày, trình diễn, tạo tác sản phẩm thủ công truyền thống, trong đó ưu tiên bốn làng nghề Hà Nội đã được Hội đồng Thủ công Thế giới công nhận là thành viên mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới.
Mới nhất
Đọc nhiều
Giải Marathon Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh Techcombank mùa thứ 9 khởi động
17:06 Tin tức
Ngày 28/10/2026 – Giải Marathon Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh Techcombank chính thức khởi động mùa thứ 9. Dưới sự chỉ đạo của UBND Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Du lịch và Sở Văn hóa, Thể thao Thành phố, Công ty Sunrise Events Vietnam phối hợp tổ chức với nhà tài trợ chiến lược - Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank). Là giải chạy biểu trưng mang tên Thành phố, giải đã trở thành một trong những sự kiện thể thao cộng đồng có quy mô, sức ảnh hưởng hàng đầu Việt Nam, không chỉ góp phần thúc đẩy du lịch thể thao, tạo động lực cho kinh tế dịch vụ, mà còn thu hút ngày càng nhiều du khách quốc tế đến Thành phố Hồ Chí Minh.
Làng Từ Vân (Hà Nội): Giữ sắc cờ tổ quốc qua từng đường kim
14:00 Văn hóa - Xã hội
LNV - Cách trung tâm Hà Nội khoảng 30km, làng Từ Vân (xã Chương Dương, Thành phố Hà Nội) đã có hơn 80 năm gắn bó với nghề may cờ. Từ những lá cờ phục vụ Tổng khởi nghĩa năm 1945 đến hàng triệu lá cờ hiện diện trong các dịp lễ lớn, người dân nơi đây vẫn bề
Diễn đàn Kinh tế Trà Quốc tế 2026: Kết nối di sản, nâng tầm giá trị trà Việt
13:13 Tin tức
LNV - Ngày 31/10, tại Thái Nguyên, Diễn đàn Kinh tế Trà Quốc tế 2026 với chủ đề “Từ di sản trà đến kinh tế trà toàn cầu” diễn ra với sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.
Động lực bứt phá cho công nghiệp nông thôn Lâm Đồng từ hoạt động khuyến công
07:00 Khuyến công
Tỉnh Lâm Đồng sở hữu tiềm năng và dư địa phát triển công nghiệp nông thôn rất lớn nhờ nguồn nguyên liệu nông nghiệp quy mô lớn
Khuyến công Hà Tĩnh "bệ phóng" đưa sản vật quê hương vươn tầm quốc tế
07:00 Khuyến công
Hoạt động khuyến công và xúc tiến thương mại tại Hà Tĩnh đã phát huy vai trò “cầu nối” chiến lược, tạo đòn bẩy quan trọng giúp các cơ sở sản xuất vượt qua rào cản về vốn, công nghệ và thị trường.
