Nâng cao hiệu quả kinh tế của cây cao lương

Sau một thời gian dài trồng thử nghiệm cây cao lương trên nhiều vùng đất khác nhau (từ Đà Nẵng trở vào), Công ty cổ phần QHC Global đã chọn xã Hàm Liêm, tỉnh Lâm Đồng để triển khai dự án phát triển hệ sinh thái cao lương công nghệ cao.

Ông Nguyễn Văn Bình, Phó Tổng Giám đốc QHC Global cho biết, cây cao lương có nguồn gốc từ Châu Phi nên sinh trưởng tốt ở những nơi có nền nhiệt độ cao. Vì vậy sau khi trồng thử nghiệm rất nhiều nơi, Công ty đã chọn xã Hàm Liêm để phát triển dự án bởi nhiệt độ nơi đây luôn cao.

GS.TS Bùi Văn Ga - nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tham quan cánh đồng trồng cây cao lương ở xã Hàm Liêm, Lâm Đồng. Ảnh: Thanh Sơn.

Trong giai đoạn 1, dự án được triển khai trên diện tích 100ha. QHC Global không tiến hành xuống giống đồng loạt trên toàn bộ diện tích mà mỗi ngày chỉ xuống giống 1ha. Việc xuống giống như vậy giúp khi thu hoạch, sản lượng cao lương phù hợp với công suất chế biến của nhà máy và ngày nào cũng có nguyên liệu đưa vào chế biến.

Để nâng cao hiệu quả kinh tế của cây cao lương, QHC Global đã đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng công nghệ cao ngay từ khâu trồng trọt. Nguồn hạt giống cao lương được gieo trồng trong dự án do Công ty tự nhân giống. Nguồn hạt giống này đã trải qua quá trình chọn lọc, thuần dưỡng lâu dài để phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu tại Việt Nam (từ Đà Nẵng trở vào).

Trong sản xuất, Công ty rất chú trọng cơ giới hóa, sử dụng các loại máy móc, thiết bị để cày, bừa, làm cỏ, thu hoạch... Đặc biệt, Công ty có những chiếc máy "3 trong 1", vừa đánh luống vừa gieo hạt và có thể rải dây tưới nước. Hiện tỷ lệ cơ giới hóa trong sản xuất cao lương ở Hàm Liêm đã lên tới trên 90%.

Bên cạnh đó, hệ thống tưới trên cánh đồng cao lương được vận hành bằng năng lượng mặt trời. Phòng trừ sâu bệnh hại áp dụng chủ yếu bằng giải pháp thiên địch (ong)

Nhờ trồng trên vùng đất phù hợp, quy trình sản xuất được xây dựng kỹ lưỡng, được tưới nước đầy đủ, cây cao lương ở Hàm Liêm phát triển rất tốt (chiều cao cây tới hơn 3m, đường kính gốc tới 2cm) và cho năng suất rất cao. Trong 1 vụ (3 tháng), mỗi ha cho khoảng 60 tấn thân cây và 3 - 4 tấn hạt. Một năm, cây cao lương ở đây có thể trồng gần 4 vụ.

Theo ông Nguyễn Văn Bình, sau khi hoàn thiện hết các quy trình công nghệ, Công ty sẽ nâng diện tích trồng cao lương lên 2.000ha và lên tới 5.000ha trong giai đoạn 3 của dự án, tập trung ở Hàm Liêm và một số xã lân cận.

Điều đáng chú ý là diện tích trồng cao lương đã và sẽ tiếp tục được triển khai tại những nơi mà các cây trồng khác rất khó phát triển. Ông Nguyễn Văn Bình chia sẻ, do hệ thống tưới được vận hành bằng năng lượng mặt trời nên Công ty có thể triển khai trồng cao lương ở cả những nơi xa nguồn điện lưới.

Một loại máy sử dụng trong canh tác cây cao lương ở xã Hàm Liêm. Ảnh: Thanh Sơn.

Đa dạng sản phẩm chế biến từ cây cao lương

Song song với việc triển khai trồng cây cao lương, QHC Global đã xây dựng và đưa vào vận hành nhà máy sản xuất sản phẩm công nghệ cao từ cây cao lương. Ông Nguyễn Văn Bình cho hay, trong giai đoạn 1 của dự án, nhà máy tập trung chế biến những sản phẩm phục vụ cho đời sống như syrup cao lương, nước tinh khiết từ thân cao lương, nước ép cao lương, tinh bột kháng...

Không chỉ áp dụng quy trình sản xuất công nghệ cao và chế biến sâu các sản phẩm từ cao lương, Dự án Phát triển hệ sinh thái cao lương công nghệ cao còn được định hướng phát triển theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Cụ thể, lá cây cao lương được sử dụng nuôi dê và cừu. Bã thải ra từ quá trình chế biến được sử dụng nuôi ruồi lính đen - nguồn thức ăn chăn nuôi giàu protein. Phần bã còn lại tiếp tục được xử lý để sản xuất carbon xốp, aerogel và nhiên liệu cho hệ thống lò hơi nhằm tăng giá trị sử dụng và giảm thiểu tác động tới môi trường...

Khi bước sang những giai đoạn tiếp theo, bên cạnh việc mở rộng diện tích trồng cây cao lương, QHC Global sẽ bắt tay sản xuất các sản phẩm có giá trị cao từ cây cao lương như thực phẩm chức năng, năng lượng sạch (hydro), nhiên liệu xanh... và nhóm sản phẩm carbon.

Ông Trần Đình Quyền, Chủ tịch Hội đồng Khoa học của QHC Global cho biết, 1ha cây cao lương của Công ty có khả năng hấp thụ từ 300 đến 400 tấn CO2 mỗi năm. Nếu khai thác tốt tiềm năng tín chỉ carbon, giá trị gia tăng của cây cao lương ở Lâm Đồng sẽ tăng thêm gấp nhiều lần.