Chạy xe 200km để mua bằng được mai trắng

Khác với mai vàng phương Nam, mai trắng là loài hoa thuộc bộ tứ quý "Tùng - Cúc - Trúc - Mai" vốn nổi tiếng trong dân gian và thi ca. Chính vì sự quý hiếm nên ngày xưa chỉ những người sành chơi mới có được cây mai này trong dịp Tết. Ngày nay, tuy có nhiều loại cây cảnh phục vụ nhu cầu chơi Tết nhưng đâu đó trong lòng Hà Nội, vẫn có những người say mê loài hoa đẹp bậc nhất trong "thập đại danh hoa" xưa. Vì vậy, người yêu vẻ đẹp tinh tế của loài hoa này sẵn sàng bỏ ra vài triệu tới vài chục triệu để thuê hoặc mua một cây mai trắng chơi dịp Tết.

Vì khan hiếm và ít người trồng nên vào dịp Tết, ai muốn sở hữu một cây mai trắng thì phải đặt hàng trước vài tháng.

Theo tìm hiểu của PV, mai trắng được trồng chủ yếu ở làng hoa Nhật Tân (phường Nhật Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội), tuy nhiên, số lượng người trồng loài hoa này cũng rất ít, khoảng 10 người trồng loài hoa quý này. Theo các nghệ nhân trồng loại hoa này, mai trắng miền Bắc còn gọi là chi mai, cùng họ với đào, mơ, mận. Lúc chưa nở, nụ mai màu hồng, khi nở rồi thì chuyển sang trắng muốt, vài ngày sau lại chuyển sang phớt hồng rồi mới tàn. Người chơi thường chăm chút cho bộ gốc rễ thật đẹp, cổ kính, phong sương, tán hoa đẹp và bông trắng muốt.

Ở Hà Nội, những người yêu mai trắng chắc chắn không ai còn xa lạ với “lão nông” Trần Tiến Dũng (ở Nhật Tân, Tây Hồ), là người đã có kinh nghiệm hơn 20 năm trồng loài hoa quý hiếm này. Đây là loài hoa giúp gia đình ông cải thiện được cuộc sống, có của ăn của để từ bao năm nay. Ông Dũng tâm sự: “Trồng và chăm sóc mai trắng khó gấp nhiều lần trồng đào, quất, thậm chí khó hơn tất cả những loại cây cảnh khác. Để tạo ra một chậu mai trắng ưng ý phải mất cả năm trời chăm sóc. Nếu trong quá trình chăm bón để cây "dính" sương muối hay gặp thời tiết khắc nghiệt xem như hỏng ăn".

Hiện tại trong vườn nhà ông Dũng có 400 gốc mai trắng, hầu như đã có khách đến chọn và đặt cọc tiền.Về giá cả, ông tiết lộ, vườn mai nhà ông có giá giao động từ 2 đến 30 triệu đồng/cây tùy vào thế cây và tuổi đời của cây. Khách hàng chủ yếu đến từ các tỉnh miền Bắc và miền Trung. Trước Tết Nguyên đán khoảng hai tháng khách đến để chọn cây và đặt cọc tiền trước, đến ngày ông sẽ vận chuyển hoa đến tận địa chỉ mà khách hàng yêu cầu.

Trong lúc trò chuyện với ông Dũng, chúng tôi gặp hai vị khách đến vườn nhà ông đặt hai cây mai để chơi vào dịp Tết Đinh Dậu sắp tới. Hai vị khách giới thiệu họ đến từ Thanh Hóa và là khách hàng “trung thành” của vườn nhà ông Dũng từ nhiều năm nay. Cứ vào mỗi dịp Tết, họ đều lặn lội chạy xe 200km từ Thanh Hóa ra vườn nhà ông Dũng để đặt mai trắng. “Tôi phải ra sớm để chọn và đặt mai vì sợ ra muộn sẽ không còn cây đẹp nữa. Năm nay, ra vườn nhà chú Dũng sớm hai tháng mà mấy cây đẹp đã có người đặt hết rồi. Nhưng may mắn tôi vẫn chọn được một cây ưng ý với giá 20 triệu đồng. Tôi sẽ để ở đây nhờ chú chăm sóc, khoảng 25 Tết tôi sẽ đánh xe ra chở về”, một vị khách cho biết.

Về thu nhập từ việc trồng mai trắng, ông Dũng không dấu giếm mà thoải mái cho biết, thu nhập bình quân một năm từ việc trồng mai trắng, sau khi trừ tất cả chi phí ông thu về được khoảng 400 triệu đồng. Còn nếu tính cả thu nhập từ việc trồng đào thì ông sẽ thu về khoảng 600 triệu đồng.

Chăm “Chi mai” là một nghệ thuật

Nói về cách chăm sóc và nuôi dưỡng mai trắng, ông Trần Văn Lan, cũng là một người trồng mai trắng lâu năm tại Nhật Tân cho biết, những gốc mai ở Nhật Tân hầu hết có nguồn gốc từ Nam Định, Hòa Bình. Ông bật mí, mai trắng là giống ưa nước nhưng không nên tưới quá ẩm.

Cây mai vốn thân mảnh khảnh, người có kinh nghiệm sẽ không để cho cây tốt lá, tốt cành. Sang mùa hè, mai hay bị chảy nhựa, sâu đục thân nên phải lưu tâm, có thể dùng nước vo gạo hay nước ốc để tưới cho cây. Việc uốn tỉa cũng khá công phu, uốn mai có khi mất cả năm mới vào thế, tỉa mai thường 2 lần trong một năm. Sau khi chơi Tết, người chơi sẽ chăm mai đến khoảng cuối tháng 7, đầu tháng 8 Âm lịch để có độ dài của dăm như ý. Từ đó đến Tết, họ phải cắt tỉa, trước Tết tuốt lá để ra hoa.

Mai nở phụ thuộc khá nhiều vào thời tiết. Có năm trời lạnh, gần tới Tết mà nụ mới nhú thì phải cho mai vào nhà thắp bóng điện sợi đốt cho ấm, đồng thời tưới nước ấm, ủ bã chè vào gốc. Sáng ra phải cho mai ra ngoài trời, cứ thế ngày 23 mà hoa bung vỏ lụa thì đến Tết Nguyên đán, mai sẽ nở bung đẹp nhưng cũng không nên chăm cho hoa nở cùng một độ.

Để hoa đẹp rực rỡ thì thời tiết mưa phùn gió bấc là thích hợp nhất. Lúc đó, bông sẽ trắng tinh, nở bung to, lâu tàn và mang hương thơm dịu ngọt. Còn khi trời nắng, hoa bị nở ép, không trắng và không có vẻ đẹp căng tràn nhựa sống.

"Mai trắng đẹp, quý ở bộ rễ, thân cành của nó. Nở điểm vài bông hoa thật to, thật trắng cũng đủ làm sáng bừng cả không gian. Cây mai duyên dáng biết nhường nào khi có cả nụ, cả hoa thấy cả cái dáng phong sương, yêu kiều của nó", ông Lan nói và cho biết thêm, dịp Tết năm ngoái, vườn nhà ông cung cấp ra thị trường 1.600 gốc chi mai. Năm nay, do nguồn giống khan hiếm, thời tiết khắc nghiệt, ông chỉ trồng được 300 gốc mai đẹp để cung cấp ra thị trường vào dịp Tết và hơn nửa số mai trong vườn nhà ông cũng đều đã có khách đặt.

Đinh Việt