Theo các cụ cao niên trong làng cho biết: Người khai sinh ra nghề đúc đồng tại đây là cụ Dương Tiền Hiền, là người gốc Thanh Hóa đến đây sinh sống và dạy nghề cho bà con. Dưới thời Chúa Nguyễn, công việc chính của làng là rèn vũ khí và đồ gia dụng phục vụ cho cung chúa Nguyễn, các sản phẩm đơn giản phụ vụ cho, lễ nghi, thờ cúng như: Lư, đèn thờ, chuông… các sản phẩm phục vụ cho sinh hoạt như: nồi niêu, xoong, chảo…

Trong thời kỳ đó, nhiều nghệ nhân của làng đã được triều đình mời đi làm chế tác các đồ trong cung như: Đúc đỉnh, vạc, súng, ấn tín… Một số nghệ nhân tiêu biểu của thời kỳ này là: Cụ Cửu Thuyên (Dương Ngọc Thuyên), Xã Mãi (Trần Tạo), Xã Diêm (Trần Diêm), Cửu Thìn (Trần Văn Niên) các nghệ nhân này đã được phong “Cửu phẩm đội trưởng”. Đây chính là lớp nghệ nhân của thời kỳ đầu phát triển nghề đúc đồng và mang nghề đúc đồng rộng hơn với mọi người.

Chiếc chuông đồng “kỷ lục” mà các nghệ nhân làng Phước Kiều vừa đúc thành công.

Trải qua nhiều năm phát triển, làng nghề có những sản phẩm đã trở thành thương hiệu như: Cồng chiêng, lư đồng, nồi niêu, xoong, chảo… Bên cạnh đó để đáp ứng được nhu cầu thị hiếu của khách hàng ngày càng cao, các sản phẩm của làng nghề ngày càng được cải tiến, đa dạng về mẫu mã, chất lượng cao và ngày càng tinh xảo hơn: đèn lồng, khay đồng trạm trổ hoa văn, gạt tàn thuốc với hình búp sen, tượng phật…

Để cho ra đời một sản phẩm đúc đồng tinh xảo, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn đòi hỏi phải có sự tỉ mỉ, những bí quyết riêng để làm nổi bật lên sự độc đáo, riêng biệt của sản phẩm đúc đồng Phước Kiều. Người thợ cần phải trải qua các công đoạn: Nhồi đất, làm bìa, giáp khuôn, thét khuôn, trổ điệu, pha chế kim loại, thử tiếng... công đoạn được các nghệ nhân đánh giá là khó khăn nhất chính là khâu pha chế kim loại. Tại khâu này, người thợ thể thể hiện bí quyết gia truyền của làng nghề và khẳng định tay nghề của mình. Đối với các sản phẩm như cồng, chiêng…khâu pha chế kim loại sẽ quyết định đến âm thanh của sản phẩm. Dựa vào đặc trưng của mỗi sản phẩm mà hợp kim cũng được pha chế khác nhau như: Đồng pha thiếc, đồng pha kẽm, đồng pha vàng…Đây được xem là bí quyết của làng nghề.

Du khách trong và ngoài nước đến tham quan và mua sắm tại Làng nghề đúc đồng Phước Kiều.

Đối với các sản phẩm như: Cồng, chiêng… người thợ bên cạnh sự khéo léo, bí quyết riêng, cần có một đôi tai cảm âm tốt. Để có thể nhận biết, phân biệt được sản phẩm của làng nghề mình làm ra, và cảm nhận được độ “chín” của âm thanh mỗi khi hoàn thành một sản phẩm.

Ngày nay, làng đúc đồng Phước Kiều được du khách trong và ngoiaf nước biết đến nhờ các cửa hàng bán sản phẩm làng nghề tọa lạc ở hai bên đường, bán đủ loại các lại cồng, chiêng, tượng, đỉnh, chuông, nhạc cụ, đồ phong thủy, đồ thờ cúng… bằng đồng. Nơi đây trở thành một đại điểm tham quan du lịch nổi tiếng hấp dẫn du khách. Đến với làng nghề này, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của những sản phẩm được chế tác tinh xảo hay mua sắm các vật dụng, quà lưu niệm, mà còn được tận mắt chứng kiến các công đoạn sản xuất, đúc đồng truyền thống của làng nghề.

Bài và ảnh Thuý Hằng

Vừa qua, Công ty TNHH Làng đúc Phước Kiều Dương Ngọc Thắng xã Điện Phương, ( thị xã Điện Bàn) vừa đúc thành công đại hồng chung bằng đồng, đặt tại Nghĩa trang liệt sỹ thị xã Điện Bàn nhân kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh - liệt sĩ. Đại hồng chung cao 2,3m, đường kính đáy 1,3m, độ dày 50mm, nặng hơn 2 tấn. Quai chuông có hình rồng uốn lượn, thân được trang trí dòng chữ “Đảng bộ, chính quyền nhân dân thị xã Điện Bàn - 27.7; đời đời nhớ ơn, quốc thái dân an, xuân hạ thu đông” cùng biểu tượng Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ, dòng sông Thu Bồn, Bảo tàng Điện Bàn, cổng làng cách điệu cùng kết hợp với hình rồng, chim Lạc Việt… Nghệ nhân Dương Ngọc Thắng - Giám đốc Công ty TNHH Làng đúc Phước Kiều cho biết, để chế tác thành công đại hồng chung này, đơn vị đã huy động hơn 40 nghệ nhân của làng đúc đồng Phước Kiều tự thiết kế mẫu và thực hiện trong thời gian 4 tháng.