PV: Duy Xuyên là vùng đất có nhiều nghề và làng nghề truyền thống nổi tiếng từ xưa đến nay của tỉnh Quảng Nam. Ông đánh giá về thực trạng phát triển các nghề và làng nghề truyền thống hiện nay tại huyện Duy Xuyên?

Ông Trần Thi: Huyện Duy Xuyên có 8 làng nghề với trên 2.500 hộ. Những năm qua dù còn nhiều khó khăn và hạn chế nhất định nhưng có thể nói sản xuất công nghiệp - TTCN của Duy Xuyên có bước tăng trưởng khá ổn định với mức bình quân hàng năm trên 17%, tạo ra giá trị trên 2.000 tỷ đồng (năm 2015). Trong bước chuyển biến tích cực đó có sự đóng góp quan trọng của ngành nghề và làng nghề truyển thống, tạo ra loại hình CN - TTCN khá đặc thù ở nông thôn huyện Duy Xuyên, giải quyết được nhiều việc làm. Đặc biệt, giải quyết việc làm cho lực lượng lao động nông nhàn, lao động có tính xen ghép, tạo thêm thu nhập, góp phần đáng kể vào mục tiêu xoá đói giảm nghèo và ổn định tình hình ở nông thôn. Bên cạnh đó, lãnh đạo huyện cùng các ban ngành và địa phương đã quan tâm đầu tư và phát triển làng nghề, hỗ trợ các chương trình, dự án để các thành phần kinh tế đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh. Tuy vậy, hiện tại các làng nghề đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đó là số lượng hộ tham gia sản xuất tại các làng nghề có xu hướng giảm dần do thu nhập thấp, chất lượng và mẫu mã sản phẩm chưa đáp ứng thị hiếu ngày càng khắt khe của người tiêu dùng; trình độ tay nghề của đội ngũ nghệ nhân, thợ giỏi làng nghề chưa được chú trọng đào tạo và nuôi dưỡng; thị trường tiêu thụ luôn bị cạnh tranh khốc liệt bởi cơ chế thị trường… Do thu nhập thấp, dẫn tới nhiều lao động tại các làng nghề không còn mặn mà với nghề, dịch chuyển đến thành thị, đến các khu cụm công nghiệp ngày càng tăng.

PV: Là cơ quan tham mưu, giám sát về quá trình phát triển nghề truyền thống, Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện Duy Xuyên đã có những đề án gì để bảo tồn và phát huy giá trị các làng nghề truyền thống tại địa phương?

Ông Trần Thi: Trên cơ sở kế hoạch khuyến công được cấp, thời gian qua phòng đã tham mưu UBND huyện triển khai thực hiện có hiệu quả các đề án về đào tạo nghề, phát triển nghề; nâng cao năng lực quản lý doanh nghiệp, phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn; tổ chức cho doanh nghiệp, hộ sản xuất tham gia các hội chợ trong và ngoài tỉnh; đẩy mạnh các chương trình truyền thông, thông tin tuyển dụng lao động cả trực quan và qua sóng phát thanh, truyền hình. Vận động các nghệ nhân tham gia Hiệp hội mây tre đan, Hiệp hội kim hoàn, Hiệp hội ngành dệt tỉnh Quảng Nam. Bên cạnh đó, đã đề xuất cấp trên từng bước nâng cấp cải tạo các tuyến giao thông nông thôn, xây dựng hệ thống nước sạch, cải tạo nâng cấp mạng lưới điện dẫn đến các làng nghề tạo điều kiện thuận lợi trong sản xuất, giao lưu vận chuyển hàng hóa; tích cực tìm kiếm nguồn vốn đầu tư phát triển các dự án phát triển du lịch gắn với phát triển sản phẩm làng nghề.

PV: Những khó khăn về việc tiếp cận nguồn vốn? Nguồn nhân lực và việc tiêu thụ sản phẩm là nhân tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển các làng nghề. Vậy Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện Duy Xuyên đã có những cách làm nào mang tính đột phá để các làng nghề phát triển mang tính ổn định?

Ông Trần Thi: Xác định nguồn vốn, nguồn nhân lực và tiêu thụ sản phẩm là 3 yếu tố tác động trực tiếp đến sự tồn tại của làng nghề, trong đó vấn đề đầu ra của sản phẩm đóng vai trò hết sức quan trọng. Do đó, phòng đã khởi động xây dựng trang thông tin điện tử nhằm tăng cường công tác quảng bá, xây dựng hình ảnh doanh nghiệp, làng nghề truyền thống để giúp các đơn vị giới thiệu sản phẩm của mình ra bên ngoài. Hướng dẫn doanh nghiệp lập dự án để tranh thủ nguồn vốn có lãi suất thấp từ các ngân hàng thương mại và nguồn vốn giải quyết việc làm từ Ngân hàng CSXH để đầu tư đổi mới thiết bị. Tích cực tìm hiểu, cập nhật thông tin từ thị trường để cung cấp cho các làng nghề, tạo điện kiện cho các làng nghề nắm bắt các thông tin thị trường, kịp thời định hướng, thay đổi hợp lý trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Tiếp tục hỗ trợ các làng nghề trong công tác đào tạo nghề, đưa sản phẩm tiêu biểu tham gia bình chọn cấp tỉnh, cấp quốc gia. Tuy đã cố gắng thực hiện nhiều biện pháp để giúp làng nghề trụ vững, ổn định lâu dài, song do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, tình hình hoạt động làng nghề vẫn đang hoạt động chưa thật sự hiệu quả. Nên chăng Nhà nước cần có cơ chế chính sách đặc biệt và thật sự hữu hiệu mới tạo điều kiện thuận lợi cho làng nghề phát triển góp phần giải quyết việc làm, ổn định đời sống cho nhân dân.

PV: Xin chân thành cám ơn ông về cuộc trao đổi!

HỮU VĂN(Thực hiện)