Ngày 16/7, Bộ trưởng và lãnh đạo Nông nghiệp các nước châu Phi và châu Á - Thái Bình Dương đã đến thăm mô hình OCOP tại tỉnh Ninh Bình.

Phát triển sản phẩm OCOP trên nền tảng bản sắc và bền vững

Đây là đoàn công tác cấp cao thứ hai của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) làm việc tại Ninh Bình, tiếp nối chuyến thăm của Tổng Giám đốc FAO, ông Khuất Đông Ngọc, vào tháng 2/2025.

Tại buổi làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Bình, các đại biểu quốc tế đã đánh giá cao những kết quả nổi bật mà địa phương đạt được trong triển khai Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) – mô hình được xem là điểm sáng trong phát triển kinh tế nông thôn tại Việt Nam. Đặc biệt, đoàn công tác ghi nhận sự sáng tạo của Ninh Bình trong việc lồng ghép yếu tố bản sắc văn hóa, sinh thái và du lịch vào các sản phẩm OCOP, qua đó không chỉ tạo giá trị gia tăng cho hàng hóa địa phương mà còn góp phần bảo tồn di sản và thúc đẩy phát triển bền vững. Sự chủ động, linh hoạt trong tổ chức thực hiện và tư duy hội nhập của Ninh Bình được xem là bài học quý để nhân rộng cho các địa phương khác trong nước và cả những quốc gia đang theo đuổi mục tiêu phát triển nông thôn toàn diện.

Đồng chí Trương Quốc Huy, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình bày tỏ vui mừng được đón tiếp đoàn công tác cấp cao đến từ các quốc gia châu Phi và châu Á – Thái Bình Dương.

Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Trương Quốc Huy, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình bày tỏ vui mừng được đón tiếp đoàn công tác cấp cao đến từ các quốc gia châu Phi và châu Á – Thái Bình Dương. Đồng chí cho biết, Ninh Bình là tỉnh nằm ở cực nam Đồng bằng sông Hồng, có bề dày lịch sử và văn hóa, với nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Quần thể danh thắng Tràng An – Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới đầu tiên của Việt Nam, cùng các di tích lịch sử gắn với các triều đại phong kiến và tín ngưỡng dân gian đặc sắc.

Về kinh tế, Ninh Bình nằm trong nhóm 10 tỉnh có quy mô kinh tế lớn nhất cả nước với GRDP năm 2025 dự kiến đạt khoảng 355.000 tỷ đồng. Tỉnh đang định hướng phát triển ba trụ cột: công nghiệp công nghệ cao, du lịch bền vững và nông nghiệp công nghệ cao gắn với chuỗi giá trị.

"Chúng tôi xác định phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ hiện đại là hướng đi then chốt để nâng cao giá trị sản phẩm, cải thiện đời sống người nông dân, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và gìn giữ tài nguyên bản địa", đồng chí Trương Quốc Huy nhấn mạnh.

Lãnh đạo tỉnh cũng kỳ vọng FAO sẽ tiếp tục hỗ trợ Ninh Bình trong phát triển nông nghiệp bền vững, đặc biệt là lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ, trồng cây dược liệu, cây ăn quả đặc sản, xây dựng các vùng sản xuất tập trung, trang trại quy mô lớn nhằm thúc đẩy kinh tế nông thôn và bảo đảm an ninh lương thực.

Đoàn công tác tham quan cánh đồng Tam cốc, Ninh Bình.

Không chỉ sở hữu gần 5.000 di tích, Ninh Bình còn là kho tàng di sản sống động, tạo nền tảng phát triển mạnh mẽ cho du lịch di sản, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo. Nổi bật là Quần thể danh thắng Tràng An – di sản kép được UNESCO công nhận, cùng chuỗi điểm đến hấp dẫn như Tam Cốc – Bích Động, Vườn quốc gia Cúc Phương, Xuân Thủy, Bái Đính, Tam Chúc… Tỉnh cũng quy tụ nhiều làng nghề truyền thống nổi tiếng như đúc đồng Tống Xá, chạm khắc gỗ La Xuyên, sơn mài Cát Đằng, thêu ren Ninh Hải, trồng hoa Vị Khê, mây tre đan Kim Sơn… Hệ thống giao thông liên vùng hiện đại (đường bộ, đường sắt, đường biển) giúp kết nối phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy Chương trình OCOP. Sự đa dạng sản phẩm nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp chính là nền tảng để Ninh Bình phát triển các sản phẩm OCOP mang bản sắc riêng, vươn ra thị trường trong nước và quốc tế.

Các đại biểu tham quan, làm việc tại HTX Sinh Dược.

“Chúng tôi xác định, trong thời gian tới, Chương trình OCOP sẽ tiếp tục là một trong những giải pháp trọng tâm để thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới hiện đại, bền vững và giàu bản sắc”, ông Trương Quốc Bảo nhấn mạnh.

Cũng theo lãnh đạo ngành nông nghiệp tỉnh, mỗi sản phẩm OCOP cần được xem như một “sứ giả” văn hóa, không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn lan tỏa những nét đặc trưng về truyền thống, tín ngưỡng, bản sắc của vùng đất và con người Ninh Bình ra thị trường trong nước và quốc tế.

Ninh Bình chia sẻ kinh nghiệm phát triển OCOP đến các nước châu Phi

Phát biểu tại Diễn đàn Hợp tác quốc tế về phát triển OCOP, Tiến sĩ Nguyễn Đỗ Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khẳng định, Chính phủ Việt Nam đang hướng tới mục tiêu đưa OCOP trở thành một phong trào toàn cầu. Đây không chỉ là chương trình phát triển kinh tế nông thôn hiệu quả, mà còn là chiến lược bảo tồn di sản văn hóa, tri thức bản địa và thúc đẩy hội nhập sâu rộng với thế giới.

TS. Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phát biểu về mục tiêu toàn cầu hóa OCOP.

Trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu ấy, Ninh Bình được xem là một trong những địa phương tiên phong, với nhiều mô hình thành công và cách làm bài bản, sáng tạo. Tỉnh đang tập trung phát triển sản phẩm OCOP theo chuỗi giá trị, khai thác lợi thế tài nguyên bản địa, kết hợp ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng và mẫu mã, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong và ngoài nước – thông qua các hội chợ, triển lãm và sàn thương mại điện tử. Một điểm sáng đáng chú ý là việc xây dựng cơ chế tài chính hỗ trợ các mô hình hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển OCOP theo hướng "xanh", gắn với kinh tế tuần hoàn và vùng nguyên liệu ổn định. Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường cũng được triển khai đồng bộ, giúp nâng cao uy tín và sức cạnh tranh của sản phẩm OCOP trên thị trường.

Trong khuôn khổ diễn đàn, đoàn công tác FAO cùng đại biểu các nước châu Phi đã đến thăm Hợp tác xã Sinh Dược – một mô hình OCOP tiêu biểu tại Ninh Bình. Với cách tổ chức sản xuất gắn kết tri thức bản địa và công nghệ hiện đại, Sinh Dược không chỉ tạo ra các sản phẩm từ dược liệu tự nhiên mà còn lan tỏa giá trị văn hóa, tín ngưỡng và niềm tự hào cộng đồng – yếu tố then chốt trong phát triển OCOP bền vững

đồng chí Trương Quốc Huy, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình bày tỏ vui mừng được đón tiếp đoàn công tác cấp cao đến từ các quốc gia châu Phi và châu Á – Thái Bình Dương.

Phó Tổng Giám đốc FAO Beth Bechdol đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam nói chung và Ninh Bình nói riêng trong việc xây dựng OCOP trở thành một mô hình mẫu có thể nhân rộng toàn cầu. Theo bà, OCOP không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu gắn với bản sắc, mà còn góp phần mở rộng thị trường xuất khẩu và gia tăng sinh kế cho người dân nông thôn. “Chuyến thăm Ninh Bình là cơ hội quý giá để chúng tôi học hỏi kinh nghiệm. Những sản phẩm OCOP ở đây phản ánh rõ nét bản sắc văn hóa và giá trị cộng đồng – điều rất đáng để tham khảo, áp dụng ở các quốc gia đang phát triển”, bà Beth Bechdol nhấn mạnh.

Phó Tổng Giám đốc FAO Beth Bechdol (áo xanh) đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam trong việc xây dựng mô hình OCOP trở thành một chương trình phát triển nông thôn hiệu quả, có khả năng lan tỏa quốc tế.

Đại diện FAO cũng chia sẻ, nhiều nước châu Phi đang tập trung vào phát triển các loại cây trồng chiến lược như đậu tương, chuối, lúa gạo, kiwi và chà…, với mục tiêu nâng cao năng suất và xây dựng sinh kế bền vững. Trong đó, bài học từ Việt Nam về tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, giữ gìn bản sắc địa phương và phát triển sản phẩm OCOP gắn với thị trường là những kinh nghiệm có tính ứng dụng cao. Việc Ninh Bình trực tiếp chia sẻ mô hình phát triển OCOP với các nước châu Phi không chỉ khẳng định vai trò tiên phong của địa phương trong thực hiện chương trình quốc gia, mà còn đóng góp thiết thực vào mục tiêu lớn hơn – cùng FAO và cộng đồng quốc tế bảo đảm an ninh lương thực, phát triển nông thôn bền vững và thúc đẩy hợp tác Nam – Nam.

Đoàn công tác của các nước châu Phi và châu Á - Thái Bình Dương đến thăm HTX Sinh Dược.

Không chỉ ấn tượng với cách tổ chức sản xuất bài bản, kết hợp giữa tri thức bản địa và công nghệ hiện đại trong việc chế biến dược liệu tự nhiên, các đại biểu quốc tế còn đặc biệt xúc động trước sản phẩm lá bồ đề khắc thư pháp – một sáng tạo độc đáo kết tinh giữa tâm linh, nghệ thuật và thủ công truyền thống.

Thiết kế tinh xảo trên lá bồ đề nhận được nhiều lời khen.