Quảng Bình - vùng đất “cầu nối” Bắc Bộ với dải ven biển miền Trung nắng gió. Nơi hội tụ đủ mọi điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, hơn 116km bờ biển - thuận lợi khai thác thủy hải sản, hơn 200km đường biên giới với Lào phục vụ giao thương, Nơi đây có đủ rừng, biển, đồi, đồng bằng… và cũng là rốn bão, trung tâm thiên tai của cả nước với 5-6 trận bão mỗi năm. Đây cũng là địa phương tiềm năng lớn về du lịch với hơn 3,3 triệu lượt khách/năm, nhiều di tích, di sản đã được công nhận cấp quốc gia và thế giới như: Phong Nha - Kẻ Bàng, di tích đường Trường Sơn… bên cạnh 2 dòng sông Gianh và Kiến Giang lịch sử. Gần 1 triệu dân cư đang sinh sống tại tỉnh chủ yếu là người Kinh, cùng với đó là nhóm dân tộc Vân Kiều, Chứt… tạo nét văn hóa riêng.

Trong Xây dựng Nông thôn mới, sau 7 năm triển khai, toàn tỉnh đạt 14,6 tiêu chí/xã (tăng 11 tiêu chí), 52 xã đạt Nông thôn mới (năm 2017), dự kiến 2018 là 63 xã (chiếm 46,3% tổng số xã). 143 HTXNN, 798 THT, 86 TĐK khai thác trên biển và 736 trang trại cùng 84 đề án, 153 mô hình sản xuất hiệu quả là bức tranh tổng thể nông nghiệp – nông thôn Quảng Bình. Trong giai đoạn này, Quảng Bình đã huy động 12.832 tỷ đồng (hơn 9600 tỷ là tín dụng phục vụ sản xuất) cho thực hiện XD NTM, trong đó hơn 800 tỷ là nguồn vốn huy động XHH.

Mẹ Suốt - Tượng đài “quật cường” của người Quảng Bình.

Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn của tỉnh vẫn còn 9,48%, thu nhập đạt mức 22 triệu/ng/năm (thấp hơn thu nhập bình quân cả nước). Khu vực Nông thôn chủ yếu dựa vào nông nghiệp, tỷ trọng nông - lâm - ngư nghiệp trong cơ cấu kinh tế toàn tỉnh giảm chậm, khu vực nông thôn phụ thuộc đến 65% vào sản xuất nông nghiệp. Vai trò du lịch trong cơ cấu kinh tế chưa rõ nét….

Trong cuộc trao đổi với báo chí mới đây, Giám đốc Sở Nông nghiệp &PTNT Quảng Bình - Phan Văn Khoa có thổ lộ: Quảng Bình là vùng đất khó, việc phát triển phải phù hợp với tình hình thực tế của mỗi địa phương. Dù rằng theo Sở KHĐT tỉnh, có đến hơn 50% tổng ngân sách đầu tư công được dành cho Nông nghiệp & PTNT… Cũng theo Giám đốc Phan Văn Khoa, việc triển khai Nông thôn mới kiểu mẫu đang được thí điểm bước đầu, hoạt động các mô hình hay các tổ chức tập thể còn nhiều khó khăn do sự tham gia của doanh nghiệp vào khu vực nông thôn khá hạn chế…

Phong Nha – Kẻ Bàng. Điểm hút khách của Quảng Bình.

Trước vấn đề phát triển du lịch, đặc biệt du lịch cộng đồng, homestay phục vụ phát triển khu vực nông thôn trong xây dựng nông thôn mới, ông Đặng Đông Hà - Phó Giám đốc Sở Du lịch Quảng Bình thừa nhận: Vấn đề liên kết theo chuỗi dịch vụ nhằm gia tăng giá trị trong du lịch, đặc biệt du lịch cộng đồng còn hạn chế. Homestay mới dừng ở việc là chỗ nghỉ, ăn cơ bản, chưa có nhiều hoạt động văn hóa hay các dịch vụ du lịch trải nghiệm đi kèm. Đây là nội dung mà đề án “Du lịch văn hóa cộng đồng” được tỉnh phê duyệt và triển khai nhằm khắc phục một số tồn tại trên. Theo ông Hà, trước mắt, du lịch cộng đồng, tỉnh tập trung đào tạo nhân sự và quản lý; cùng với đó sẽ rà soát quy hoạch cụm điểm du lịch như Sơn Trạch, Vũng Chùa, Lệ Thủy… Điều trăn trở lớn của ông Hà cũng như lãnh đạo tỉnh hay như cách thừa nhận mặc định của một bộ phận lãnh đạo: Khách đến Quảng Bình nhiều nhưng không lưu trú, làm sao để thay đổi? Câu trả lời phụ thuộc vào kế hoạch, quy hoạch du lịch của địa phương…

Quảng Bình sở hữu trong mình vẻ đẹp tiềm ẩn, khoác trên mình dải lụa vàng Kiến Giang, sông Gianh, Nhật Lệ…; điểm tô những Phong Nha - Kẻ Bàng, Vũng Chùa, Đá Nhảy, Hòn La…; hút người với hơn 1600 loài hải sản, hàng trăm loài quý hiếm cùng nhiều đặc sản… Đến Quảng Bình có đủ: trên không (hàng không), mặt đất (quốc lộ 1, 12A, đường Hồ Chí Minh…), dưới biển (hàng hải)… Điều kiện hội tụ đủ, quan trọng cần một cú hích liên kết vùng, liên kết sản phẩm - dịch vụ, và cao hơn là liên kết con người… Trong XD NTM, “ngày Nông thôn mới” với “Phong trào toàn dân xây dựng nông thôn mới” của Lệ Thủy còn đó; cả chục tỷ/hộ mạo hiểm đầu tư homestay tại Sơn Trạch; hay “quyết tâm bám biển”…. cần sự quan tâm, vào cuộc sâu hơn nữa của lãnh đạo các cấp tỉnh Quảng Bình.

Bài và ảnh: Thành Nam