Thăng trầm của những đôi dép lốp

Sản phẩm dép lốp thủ công truyền thống khoác lên mình diện mạo mới để vừa gìn giữ giá trị văn hóa lịch sử dân tộc, vừa phù hợp với xu hướng của thời đại.

Dép lốp được làm từ những chiếc lốp đã qua sử dụng, nhờ đôi bàn tay khéo léo của người thợ mà lốp đã trở thành vật dụng hữu ích. Theo một số ghi chép, dép lốp có năm 1947 vào thời kháng chiến chống Pháp và được quân đội sử dụng rộng rãi để trang bị cho các chiến sĩ. Ưu điểm của loại dép này là có độ dày lớn và cứng nên có thể bảo vệ bàn chân người lính trong quá trình chiến đấu, tuy bền nhưng dép lại nhẹ và êm, thuận tiện sử dụng ở mọi địa hình.

Sau chiến tranh, những chiếc dép lốp dần biến mất do nhu cầu thị trường thay đổi, dép lốp trở thành một kỷ niệm lịch sử của dân tộc. Ông Phạm Quang Xuân là một trong số ít người còn duy trì làm nghề với số lượng ít ỏi. Những người yêu thích dép lốp yêu mến gọi ông Xuân là “vua dép lốp”.

Tuy vậy, công việc làm dép lốp thực sự được “hồi sinh” khi ông Phạm Quang Xuân có cơ duyên gặp gỡ con rể của mình là anh Nguyễn Tiến Cường. Là một người trẻ tuổi nhưng khi tiếp cận với nghề làm dép truyền thống, anh Cường nhận thấy giá trị đặc biệt của nó. Anh mong muốn mình có thể giữ nghề truyền thống của gia đình và bảo tồn di sản cho đất nước. Sau nhiều lần thuyết phục, ông Xuân đã đồng ý “truyền nghề” cho anh Cường tiếp tục phát triển.

Dép lốp thủ công vươn tầm quốc tế

Không chỉ dừng lại ở niềm yêu thích nghề làm dép lốp, anh Nguyễn Tiến Cường còn nhận thức được giá trị phát triển của nghề. Sau khi được truyền nghề, nhờ hiểu biết về công nghệ và xu hướng thị trường, anh Cường đã nhanh chóng xây dựng thương hiệu cho dép lốp truyền thống bằng việc lập website và đăng tải các thông tin. Anh cũng tiến hành đăng ký thương hiệu “Vua dép lốp Phạm Quang Xuân” để đảm bảo tính bản quyền và yên tâm phát triển lâu dài.

Tuy vậy, để dép lốp thực sự thu hút được khách hàng sử dụng thay vì xem như một món đồ kỷ niệm thì anh Nguyễn Tiến Cường phải mất nhiều thời gian và công sức để tìm tòi, nghiên cứu và sáng tạo ra sản phẩm phù hợp với thời đại. Vẫn là sản phẩm dép lốp thủ công đặc sắc nhưng được đa dạng hơn về mẫu mã, phong cách, màu sắc, kiểu dáng, phù hợp cho cả nam và nữ với nhiều phân khúc giá từ bình dân đến cao cấp.

Ông Phạm Quang Xuân (bên phải) và anh Nguyễn Tiến Cường là hai nghệ nhân có đam mê đặc biệt với nghề làm dép lốp thủ công.

Sản phẩm dép lốp đã thực sự được “hồi sinh” khi thành quả dần tới với ông Phạm Quang Xuân và anh Nguyễn Tiến Cường. Hình ảnh dép lốp được lan tỏa mạnh mẽ, gợi nhớ cho bao thế hệ người Việt về lịch sử, sản phẩm cũng mang lại giá trị sử dụng cao. Đồng thời, dép lốp trở thành một trong những sản phẩm thu hút khách du lịch và đem đi xuất khẩu ở nhiều quốc gia như Nhật Bản, Pháp, Đức, Trung Quốc…

Với những kết quả đó, trong Đại hội Hiệp hội Làng nghề lần thứ V, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã quyết định phong tặng danh hiệu Nghệ nhân cho ông Phạm Quang Xuân và anh Nguyễn Tiến Cường nhờ những đóng góp tích cực trong việc giữ gìn và phát triển nghề làm dép lốp thủ công truyền thống.

Chia sẻ về cảm nhận của mình, anh Nguyễn Tiến Cường cho biết: “Tôi thấy rất vui vì đã hoàn thành mục tiêu cách đây 10 năm lúc mới vào vào nghề. Hôm nay niềm vui còn được nhân đôi khi bố vợ tôi cũng được phong tặng Nghệ nhân. Tôi đánh giá danh hiệu Nghệ nhân là danh hiệu quý giá cho những người thợ đã kiên trì làm việc nhiều năm để gìn giữ và phát huy nghề truyền thống của dân tộc.”

Việc được công nhận là Nghệ nhân làng nghề giúp anh Nguyễn Tiến Cường có thêm động lực giữ gìn và phát triển nghề trong tương lai.

“Việc đạt danh hiệu Nghệ nhân làng nghề có ý nghĩa đặc biệt bởi từ danh hiệu này chúng tôi có thể danh chính ngôn thuận để tham gia vào nhiều hiệp hội làng nghề, hiệp hội nghệ nhân. Từ đó, được tiếp cận các chính sách ưu đãi của nhà nước và được quảng bá trình diễn sản phẩm được rộng rãi hơn. Đồng thời nhắc nhở chúng tôi phải không ngừng trau dồi nghề nghiệp, có trách nhiệm dạy và truyền nghề truyền thống cho các thế hệ trẻ tiếp theo”, anh Nguyễn Tiến Cường chia sẻ./.