Khuyến công hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư máy móc hiện đại, từng bước tự động hóa sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Dù không gắn với chỉ tiêu sản xuất công nghiệp riêng, hoạt động khuyến công vẫn đóng góp quan trọng vào tăng trưởng công nghiệp thông qua việc nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và huy động nguồn lực xã hội. Vì vậy, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng công nghiệp hai con số, khuyến công cần được đặt trong tổng thể các giải pháp, chính sách phát triển công nghiệp của từng địa phương.

Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định số 2646/QĐ-BCT của Bộ trưởng Công thương. Chương trình được thực hiện trong hành lang pháp lý mới là Nghị định số 235/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Theo Cục Công nghiệp (Bộ Công thương), sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, khu vực phía bắc hiện còn 15 tỉnh, thành phố. Việc mở rộng không gian phát triển và tập trung nguồn lực được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hình thành các chuỗi giá trị sản xuất quy mô lớn, tăng cường liên kết vùng và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực khuyến công.

Trong 9 tháng năm 2026, hơn 10 tỷ đồng từ nguồn khuyến công đã được giải ngân để hỗ trợ 57 cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư máy móc hiện đại. Nhờ đó, các cơ sở từng bước tự động hóa sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời sử dụng hiệu quả hơn nguồn nguyên liệu và năng lượng.

Bên cạnh hỗ trợ đầu tư thiết bị, khuyến công còn giúp cơ sở mở rộng thị trường. Theo kế hoạch năm 2026, khu vực phía bắc dự kiến hỗ trợ 75 cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia khoảng 426 gian hàng tiêu chuẩn tại các hội chợ trong nước. Ngoài ra, 50 cơ sở sẽ tham gia 50 gian hàng tại các triển lãm ở nước ngoài.

Hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia hội chợ, triển lãm giúp mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Cục Công nghiệp chỉ rõ một số hạn chế. Tiến độ thực hiện và giải ngân ở một số phần việc còn chậm. Chất lượng khảo sát, xây dựng kế hoạch và đề án tại một số địa phương chưa đồng đều. Đáng chú ý, vẫn thiếu các mô hình điểm quy mô lớn có khả năng tạo đột phá và lan tỏa thế mạnh của từng vùng miền.

Nguyên nhân một phần đến từ quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, gây biến động và ảnh hưởng đến tiến độ công việc. Điều này thể hiện rõ ở nhân lực. Tại 14 đơn vị sự nghiệp khuyến công khu vực phía bắc hiện có tổng cộng 499 cán bộ, viên chức, người lao động, giảm 72 người so với năm 2025. Trong số đó, lực lượng trực tiếp triển khai các nhiệm vụ, đề án khuyến công chỉ có 73 người. Với lực lượng mỏng như vậy, việc vừa đẩy nhanh tiến độ vừa nâng cao chất lượng đề án là thách thức không nhỏ.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra ở khu vực miền trung-Tây Nguyên. Chính sách khuyến công tại đây đã phát huy tốt vai trò trợ lực, giúp doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới thiết bị, làm chủ công nghệ, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của sản phẩm. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện nhiều nội dung vẫn chưa đạt yêu cầu.

Điểm nghẽn lớn hơn là các hoạt động khuyến công thời gian qua chủ yếu được thực hiện đơn lẻ, thiếu các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị, liên kết ngành và liên vùng. Hệ quả là bài toán đầu ra bền vững cho sản phẩm công nghiệp nông thôn chưa được giải quyết căn cơ. Cơ sở được hỗ trợ máy móc, thiết bị có thể sản xuất tốt hơn, nhưng nếu thiếu kết nối với vùng nguyên liệu và thị trường tiêu thụ thì hiệu quả lan tỏa vẫn còn hạn chế.

Trong những tháng cuối năm 2026, hoạt động khuyến công hướng tới hoàn thành 100% các đề án quốc gia và địa phương được giao. Cùng với đó, các địa phương chú trọng nâng cao chất lượng đề án điểm, đề án nhóm.

Cục Công nghiệp khuyến nghị các địa phương bám sát Nghị định số 45/2012/NĐ-CP, Nghị định số 235/2025/NĐ-CP và Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026-2030. Mục đích là triển khai công việc đúng đối tượng, đúng nội dung và đúng tiến độ.

Nhiệm vụ then chốt là đẩy nhanh tiến độ các đề án khuyến công quốc gia đã được giao vốn, bảo đảm triển khai đúng quy định và tăng cường khâu giám sát. Song song đó, công tác khuyến công cần chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức hỗ trợ đơn lẻ sang khuyến khích liên kết vùng, liên kết ngành để hình thành các chuỗi giá trị thực chất cho công nghiệp nông thôn.

Theo định hướng này, các đề án liên kết chuỗi sẽ được ưu tiên. Đó là những đề án kết nối đồng bộ từ nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến tiêu thụ cho nhiều cơ sở, doanh nghiệp. Các đề án cũng cần gắn với chuyển đổi số, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải. Khi đó, khuyến công không chỉ giúp từng cơ sở đổi mới công nghệ mà còn góp phần nâng cao giá trị gia tăng của cả chuỗi sản xuất, tạo nền tảng cho tăng trưởng công nghiệp bền vững ở khu vực nông thôn.