Trong các làng nghề truyền thống, đã có những sản phẩm thủ công mỹ nghệ là những tác phẩm nghệ thuật biểu trưng của nền văn hóa xã hội, mức độ phát triển kinh tế, trình độ dân trí, đặc điểm nhân văn của vùng miền và của cả dân tộc. Trở thành di sản, bản sắc riêng của làng nghề truyền thống.

Các làng nghề gắn với chiều dài lịch sử, tạo ra nhiều sản phẩm, tạo nhiều công ăn việc làm. Sản phẩm làng nghề gắn với những giá trị của người Việt. Làng nghề góp phần tạo công ăn việc làm, đổi mới cơ cấu lao động, nâng cao dân trí, giúp xóa bỏ tệ nạn xã hội, thiết thực góp phần xây dựng nông thôn mới.

Điều đặc sắc là mỗi làng nghề truyền thống là một kho báu văn hóa dân tộc, mỗi làng một bản sắc riêng, được bảo tồn và phát triển với đội ngũ nghệ nhân tâm huyết với làng nghề. Có những làng nghề là danh lam, thắng cảnh; Có những làng nghề gắn với di tích lịch sử, cách mạng, có nơi thờ Tổ nghề, trở thành những sản phẩm du lịch độc đáo.

Bạn bè thế giới tìm đến tham quan các làng nghề, nơi mà họ có thể mua những sản phẩm thủ công mỹ nghệ với những mẫu mã khác biệt với các nước khác, có thể tìm hiểu lịch sử, truyền thống làng nghề, trải nghiệm nghề thủ công, gặp gỡ nghệ nhân; Từ đó, hiểu sâu sắc hơn những giá trị của làng nghề Việt Nam. Làng nghề đã tiếp nối truyền thống văn hóa dân tộc trong các ngành nghề thủ công mỹ nghệ, hình thành văn hóa làng nghề, góp phần vào hình thành nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc mà chúng ta đang tích cực xây dựng.

Thời gian tới, cần bổ sung, phát triển các nghề thủ công, bảo tồn và phát huy giá trị các làng nghề. Mở rộng quan hệ với các Bộ, ngành liên quan để nắm bắt kịp thời các chủ trương, chính sách cụ thể về trợ giúp làng nghề, trợ giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa, kinh tế tư nhân, khuyến khích tiểu thủ công nghiệp hiện hành. Tranh thủ những chính sách có lợi cho cơ sở; Tranh thủ các dự án, chương trình, các loại quỹ, qua đó bổ sung thêm nguồn lực cho hoạt động của làng nghề.

Chúng ta cần quảng bá thương hiệu, xúc tiến thương mại, xây dựng chiến lược phát triển thương hiệu cho các làng nghề. Tiếp tục triển khai các nhiệm vụ nhằm nâng cao hiệu quả công tác đào tạo nguồn nhân lực cho lao động nông thôn như dạy nghề, truyền nghề, tập huấn nâng cao năng lực các làng nghề, ngành nghề nông thôn; Triển khai có hiệu quả Đề án bảo tồn, phát triển làng nghề kết hợp với du lịch.

Trong xu thế hội nhập quốc tế, làng nghề, ngành nghề truyền thống và các làng Việt cổ là nơi hội tụ bản sắc, nét độc đáo riêng, góp phần giới thiệu sinh động về đất nước và con người của mỗi vùng miền, địa phương, phát triển du lịch làng nghề phù hợp với phát triển kinh tế, văn hóa xã hội đang được nhiều quốc gia quan tâm và đưa ra những chính sách quảng bá để kích thích phát triển.

Nước ta đang bước vào một thời kỳ phát triển mới với việc tập trung cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh; Hội nhập quốc tế sâu rộng hơn với nhiều cơ hội và cũng không kém phần thách thức. Đòi hỏi Nhà nước cần đổi mới một cách toàn diện và đồng bộ, từ quan điểm phát triển, cơ chế, chính sách đến cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho làng nghề.

Chúng ta cần nâng cao nhận thức về gìn giữ, bảo tồn và phát huy bản sắc làng nghề truyền thống; Tôn vinh giá trị truyền thống mà cha ông ta để lại, qua đó truyền tải thông điệp về bản sắc làng nghề truyền thống đối với nhân dân Việt Nam, người dân làng nghề, du khách nước ngoài quan tâm đến làng nghề truyền thống. Từng bước khẳng định giá trị để thế hệ trẻ hôm nay và mai sau
ghi nhớ, trân trọng.

Bài, ảnh: Văn Bình