Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tĩnh sáng tạo các sản phẩm mây tre đan từ nguyên liệu tự nhiên, thân thiện với môi trường, đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh

Giữ nghề bằng đôi tay tài hoa và tình yêu bền bỉ

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề mây tre đan, nghệ nhân Nguyễn Văn Tĩnh xã Phú Nghĩa, không chỉ là người gìn giữ tinh hoa của làng nghề Phú Vinh mà còn là một trong những người tiên phong sáng tạo mẫu mã, thổi hơi thở mới vào các sản phẩm thủ công truyền thống. Từ những sợi mây, sợi tre quen thuộc, ông đã nghiên cứu, thiết kế hàng trăm mẫu sản phẩm độc đáo, kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống và xu hướng thẩm mỹ hiện đại. Với ông, mỗi sản phẩm không đơn thuần là hàng hóa mà còn là một tác phẩm nghệ thuật mang đậm bản sắc văn hóa Việt. Chính niềm đam mê sáng tạo cùng tình yêu bền bỉ với nghề đã giúp các sản phẩm mây tre đan Phú Vinh ngày càng khẳng định chỗ đứng trên thị trường trong nước và quốc tế.

Ông Tĩnh cho biết: “Làng nghề mây tre đan Phú Vinh là một trong số rất ít làng nghề ở Việt Nam còn lưu giữ được kỹ thuật xâu xiên bằng sợi mây - một kỹ thuật đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và tay nghề cao của người thợ. Nhờ kỹ thuật này, chúng tôi có thể tạo nên những sản phẩm có độ tinh xảo đặc biệt, nhìn như Làng nghề Phú Vinh Điểm sáng của kinh tế xanh và sáng tạo được thêu bằng tay trên nền mây tre. Đó không chỉ là kỹ thuật đan lát, mà còn là nét tinh hoa làm nên bản sắc riêng của làng nghề Phú Vinh suốt hàng trăm năm qua.”

Được tạo nên từ đôi bàn tay tài hoa và tình yêu nghề bền bỉ của các nghệ nhân, mỗi sản phẩm mây tre đan Phú Vinh mang giá trị sử dụng riêng biệt, chứa đựng dấu ấn riêng của người thợ, bản sắc của làng nghề và hơi thở của cuộc sống đương đại. Từ những vật dụng quen thuộc như nơm, vó, mủng, giỏ, bằng kỹ thuật đan lát truyền thống được lưu truyền qua nhiều thế hệ, các nghệ nhân đã không ngừng sáng tạo để cho ra đời những sản phẩm mới như bình hoa, khay, lót cốc, ghế trang trí với kiểu dáng hiện đại, hoa văn tinh xảo, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường. Chính sự đổi mới trên nền tảng truyền thống ấy đã góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tạo sinh kế bền vững và giúp nhiều thế hệ người dân Phú Vinh tiếp tục gắn bó với nghề tổ.

Gắn bó với nghề mây tre đan từ nhỏ, ông Nguyễn Quang Đại, thành viên Công ty TNHH Thủ công Mỹ nghệ Đại Dương, cho biết tình yêu nghề chính là động lực để những người thợ nơi đây kiên trì gìn giữ và phát triển nghề truyền thống trong bối cảnh thị trường có nhiều thay đổi.

Ông Nguyễn Quang Đại chia sẻ: “Nghề mây tre đan đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và niềm đam mê thực sự. Mỗi sản phẩm hoàn thiện đều chứa đựng tâm huyết của người thợ. Dù gặp không ít khó khăn, chúng tôi vẫn luôn nỗ lực giữ gìn những giá trị truyền thống, đồng thời cải tiến mẫu mã để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Hiện nay, nhiều sản phẩm của cơ sở đã có mặt tại các thị trường nước ngoài thông qua các doanh nghiệp và đơn vị xuất khẩu, qua đó góp phần khẳng định chất lượng và vị thế của sản phẩm mây tre đan Phú Vinh trên thị trường quốc tế.”

Từ giá trị truyền thống đến mô hình kinh tế xanh

Các sản phẩm mây tre đan Phú Vinh nổi bật bởi đường nét tinh tế, thể hiện trình độ tay nghề cao của người thợ thủ công.

Không chỉ nổi tiếng bởi sự tinh xảo trong từng sản phẩm, Phú Vinh hôm nay còn đang khẳng định vị thế của một làng nghề gắn với xu hướng phát triển xanh. Với nguồn nguyên liệu chủ yếu từ mây, tre, giang, nứa, những vật liệu tự nhiên có khả năng tái tạo và thân thiện với môi trường, các sản phẩm của làng nghề đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu tiêu dùng bền vững trên thị trường trong nước và quốc tế. Trong bối cảnh nhiều quốc gia siết chặt các tiêu chuẩn môi trường đối với hàng hóa nhập khẩu, những giá trị xanh vốn có của nghề mây tre đan đang trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng, mở ra cơ hội để Phú Vinh phát triển theo hướng kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh và gia tăng giá trị từ bản sắc truyền thống.

Theo ông Lê Đức Thịnh - Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn cho biết: Ông đánh giá cao những giá trị văn hóa, lịch sử và kỹ năng thủ công đặc sắc mà làng nghề mây tre đan Phú Vinh đã gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Theo ông, trong bối cảnh phát triển bền vững đang trở thành yêu cầu tất yếu của thị trường toàn cầu, Phú Vinh sở hữu nhiều lợi thế để phát triển theo hướng kinh tế xanh nhờ sử dụng các nguồn nguyên liệu tự nhiên, thân thiện với môi trường và quy trình sản xuất thủ công có mức phát thải thấp.

Ông Lê Đức Thịnh cho rằng, thời gian tới làng nghề cần tập trung phát triển các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh, kinh tế tuần hoàn và lối sống bền vững. Cùng với đó là đẩy mạnh đổi mới thiết kế, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu tập thể gắn với câu chuyện văn hóa của làng nghề, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Việc tận dụng hiệu quả Chương trình OCOP, các hoạt động xúc tiến thương mại, triển lãm sáng tạo và hoàn thiện các tiêu chí để gia nhập mạng lưới làng nghề thủ công thế giới sẽ là những động lực quan trọng giúp Phú Vinh phát huy tiềm năng, trở thành hình mẫu về phát triển làng nghề gắn với kinh tế xanh và sáng tạo.