Mang đậm nét truyền thống và bản sắc văn hóa Việt.

Làng gốm Bát Tràng (xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội) là một trong những làng gốm cổ nổi tiếng vùng Kinh Bắc. Làng nghề này nổi bật với các sản phẩm gốm sứ cao cấp đáp ứng nhu cầu trong và ngoài nước. Theo thống kê, toàn xã Bát Tràng hiện có hơn 100 nghệ nhân, gần 200 doanh nghiệp và khoảng 1.000 hộ sản xuất, kinh doanh gốm sứ. Các cơ sở đã và đang giải quyết việc làm cho hàng vạn lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Nhiều năm nay, các nghệ nhân, người làm nghề gốm sứ ở Bát Tràng còn tập trung chuyển đổi, nghiên cứu, sản xuất đa dạng sản phẩm gốm sứ. Hình ảnh tại công ty gốm sứ Bảo Quang, thôn 1 Làng cổ Bát Tràng

Trải qua thăng trầm của lịch sử, sản phẩm gốm sứ Bát Tràng vẫn đậm nét truyền thống và bản sắc văn hóa Việt. Nhiều năm nay, các nghệ nhân, người làm nghề gốm sứ ở Bát Tràng còn tập trung chuyển đổi, nghiên cứu, sản xuất đa dạng sản phẩm gốm sứ.

Gốm Bát Tràng được làm thủ công, với các màu men truyền thống như lam, nâu, rạn, xanh ngọc đặc trưng, xanh coban... Cùng là chất liệu đất nung nhưng gốm sứ Bát Tràng có nhiều kiểu dáng, kích thước, chủng loại như: đồ thờ cúng (phù hương, chân đèn, nậm rượu, chóe), đồ gia dụng (ấm, chén, bát, đĩa, vò, lọ, chậu) và đồ gốm trang trí mỹ nghệ, xây dựng.

Nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng sản phẩm, các chủ thể sản xuất gốm sứ ở Bát Tràng tích cực đăng ký tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) của thành phố Hà Nội. Đến nay, Bát Tràng đã có hơn 50 sản phẩm gốm sứ đạt OCOP từ 3 đến 5 sao.

Cùng với chiếm lĩnh phần lớn thị trường tiêu thụ trong nước, gốm Bát Tràng còn được xuất khẩu tới nhiều nước ở châu Á, châu Âu, châu Mỹ. Nhiều sản phẩm gốm sứ điển hình của Bát Tràng như: Bộ đồ ăn, bình đựng trà, bình hoa, bình hút lộc… được chọn làm quà tặng các đại biểu dự hội nghị, ngày lễ lớn, dịp kỷ niệm trọng đại của huyện, xã.

Nhiều sản phẩm gốm sứ điển hình của Bát Tràng được chọn làm quà tặng các đại biểu dự hội nghị, ngày lễ lớn, dịp kỷ niệm trọng đại của huyện, xã. Trong ảnh Bộ sưu tập 12 Giáp - Núi rừng lớn với họa thiết hoa văn cổ.

Chủ tịch UBND xã Bát Tràng Phạm Huy Khôi cho biết, toàn xã hiện có hơn 100 nghệ nhân, gần 200 doanh nghiệp và khoảng 1.000 hộ sản xuất, kinh doanh gốm sứ. Các cơ sở đã và đang giải quyết việc làm, bảo đảm ổn định đời sống cho lao động địa phương cùng 4.000-5.000 lao động ở nơi khác, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng sản phẩm, các chủ thể sản xuất gốm sứ ở Bát Tràng tích cực đăng ký tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Điển hình là sản phẩm OCOP 4 sao “bình sứ hút lộc” của Công ty TNHH Tiến Thanh. Bình hút lộc được nghệ nhân gốm sứ tạo nên với thiết kế miệng bình rộng, phần thân bình phình to để hút được nhiều tài lộc; phần cổ bình tròn, thon nhỏ, nhằm lưu giữ lại tài lộc cho gia chủ… Bộ bình sứ hút lộc được làm từ chất liệu đất sét cao cấp, màu sắc, họa tiết phong phú, phủ các loại men lam cổ, men rạn cổ, vẽ sơn mài, đắp nổi hoặc dát vàng, vẽ vàng cao cấp...

Bát Tràng - biểu tượng cho sự phát huy thế mạnh của Thủ đô.

Hay mới đây, trong hai ngày 21 và 22/10, Hội đồng giám khảo quốc tế, Hội đồng Thủ công thế giới đã khảo sát, đánh giá để xem xét công nhận làng nghề Bát Tràng (huyện Gia Lâm, Hà Nội) trở thành thành viên của Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo toàn cầu.

Hội đồng giám khảo quốc tế đánh giá cao những giá trị độc đáo của làng nghề Bát Tràng, từ văn hóa, lịch sử đến kinh tế và tác động xã hội.

Trong 2 ngày làm việc, đoàn gặp gỡ lãnh đạo thôn, xã Bát Tràng; thăm làng cổ và nhà cổ Bát Tràng; gặp gỡ các nghệ nhân, thợ giỏi làng gốm. Đoàn cũng thăm phố gốm, phòng trưng bày, thăm bảo tàng Bát Tràng và gặp gỡ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các dự án hợp tác quốc tế đang thực hiện ở Bát Tràng.

Hội đồng giám khảo quốc tế đánh giá cao những giá trị độc đáo của làng nghề Bát Tràng, từ văn hóa, lịch sử đến kinh tế và tác động xã hội.

Hội đồng cho rằng, Bát Tràng không chỉ hội tụ đầy đủ các tiêu chí của một làng nghề truyền thống, mà còn xứng đáng trở thành thành viên của Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo toàn cầu.

Tại buổi làm việc, bày tỏ sự ngạc nhiên trước vẻ đẹp và giá trị của làng nghề Bát Tràng, ông Aziz Murtazaev, Chủ tịch Hội đồng Thủ công thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho biết, sẽ giới thiệu sản phẩm của Bát Tràng cùng các nghệ nhân tài hoa đến các quốc gia trên thế giới, nhằm lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống.

Tại buổi làm việc, bày tỏ sự ngạc nhiên trước vẻ đẹp và giá trị của làng nghề Bát Tràng, ông Aziz Murtazaev, Chủ tịch Hội đồng Thủ công thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho biết, sẽ giới thiệu sản phẩm của Bát Tràng cùng các nghệ nhân tài hoa đến các quốc gia trên thế giới, nhằm lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống.

Nghệ nhân làm nghề tại làng nghề gốm Bát Tràng.

Động thái này không chỉ góp phần đẩy mạnh việc bảo tồn và phát triển nghề gốm Bát Tràng, mà còn khẳng định vị thế của làng nghề trong bức tranh thủ công toàn cầu.

Ngoài làng nghề Bát Tràng, dịp này, Hội đồng giám khảo Quốc tế, Hội đồng Thủ công thế giới cũng sẽ khảo sát ở một số làng nghề khác, như: Vạn Phúc (Hà Đông), thăm các làng nghề nón Chuông (xã Phương Trung, huyện Thanh Oai), làng mây tre đan Phú Vinh (xã Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ), làng nghề điêu khắc mỹ nghệ Sơn Đồng (xã Sơn Đồng, huyện Hoài Đức)…

Điểm đến văn hóa làng nghề

Từ lợi thế về làng nghề truyền thống, làng gốm Bát Tràng còn mở rộng quy mô về du lịch trải nghiệm. Du khách tới Bát Tràng không chỉ được tìm hiểu về câu chuyện lịch sử của làng gốm mà còn được trải nghiệm “thử làm nghệ nhân” ngay tại các xưởng gốm của làng. Đây cũng là một điểm độc đáo thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước đến với làng gốm Bát Tràng hàng năm.

Ngoài ra, làng gốm Bát Tràng còn được quy hoạch nhiều điểm nhằm bảo tồn và phát huy truyền thống làng nghề như: tôn tạo, bảo tồn những di tích bao gồm đình, khu lò bầu cổ, nhà nghệ nhân. Cùng với đó, Trung tâm tinh hoa làng nghề Việt với lối kiến trúc độc đáo cũng là điểm đến vô cùng mới mẻ dành cho du khách. Khu công trình với diện tích 3.300m2 với tạo hình 7 khối vòng xoay tượng trưng cho 7 bàn xoay vuốt gốm tạo thành những đường cong uốn lượn mềm mại, hút mắt người xem. Trung tâm được xây dựng với mục đích vinh danh tinh hoa nghề gốm của làng nghề truyền thống và là không gian trưng bày, trải nghiệm cho du khách.

Nhiều du khách quốc tế tìm hiểu về Làng nghề gốm Bát Tràng.

Không chỉ được trực tiếp làm những sản phẩm gốm cho riêng mình, du khách còn có thể dạo quanh chợ gốm Bát Tràng, chiêm ngưỡng những tác phẩm gốm của làng nghề, sản phẩm OCOP từ làng nghề gốm và mua những món quà lưu niệm được làm từ gốm cùng nhiều sản phẩm gốm độc đáo.

Ước tính mỗi năm, làng gốm Bát Tràng đón khoảng 200.000 lượt khách trong đó 15% là du khách quốc tế. Đặc biệt, vào mùa cao điểm tại đây đón tiếp tại hơn 10.000 lượt khách trong một ngày. Với những nỗ lực gìn giữ và phát triển làng nghề của người dân cũng như chính quyền địa phương, làng gốm Bát Tràng là một trong những điểm đến văn hóa độc đáo của Thủ đô.