Dưới sự hỗ trợ của Hội Nông dân tỉnh, các hộ đã liên kết thành tổ hợp tác trồng dâu, nuôi tằm với quy mô 50 ha, mang lại nguồn thu ổn định và tạo việc làm tại chỗ. Ảnh minh họa.

Theo ông Nguyễn Đức Thiên – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, diện tích dâu và sản lượng kén tằm tăng đều qua từng năm. Chất lượng kén được cải thiện, đáp ứng yêu cầu ươm tơ chất lượng cao phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. “Hiệu quả sản xuất của nghề dâu tằm cao hơn hẳn so với nhiều cây trồng, vật nuôi khác, bởi vốn đầu tư ban đầu thấp, quay vòng nhanh, tận dụng được lao động nhàn rỗi ở nông thôn,” ông Thiên cho biết.

Hiện nay, nghề trồng dâu, nuôi tằm tập trung ở các vùng như phường 2, 3 (TP. Bảo Lộc), xã Tân Hà, Đinh Văn (huyện Lâm Hà), hay các xã Đạ Tẻh 2, 3 (huyện Đạ Tẻh). Riêng xã Hoài Đức, những năm gần đây, nhiều hộ dân đã chọn nghề này làm hướng phát triển kinh tế chủ lực. Dưới sự hỗ trợ của Hội Nông dân tỉnh, các hộ đã liên kết thành tổ hợp tác trồng dâu, nuôi tằm với quy mô 50 ha, mang lại nguồn thu ổn định và tạo việc làm tại chỗ.

Theo thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, toàn tỉnh hiện có 12 chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ tơ tằm (4 chuỗi cấp tỉnh, 8 chuỗi cấp xã) với hơn 630 hộ tham gia, tổng diện tích 350 ha, sản lượng kén đạt 670 tấn/năm. Đây được xem là bước chuyển đáng ghi nhận trong việc đưa nghề dâu tằm từ sản xuất nhỏ lẻ sang chuỗi giá trị gắn với thị trường tiêu thụ.

Tuy nhiên, ngành dâu tằm tơ vẫn đối diện nhiều thách thức. Một trong những khó khăn lớn là chưa có quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung, phần lớn diện tích dâu do nông dân tự phát trồng xen trong vườn cà phê. Giá lá dâu và kén tằm thiếu ổn định, thiếu doanh nghiệp bao tiêu dài hạn và nhà máy chế biến tại chỗ. Ngoài ra, dịch bệnh trên cây dâu và con tằm diễn biến phức tạp. Cuối năm 2024, nhiều hộ phản ánh tình trạng tằm không quấn kén, hoặc mắc bệnh kẹ, tiêu chảy, bủng, khiến sản lượng sụt giảm mạnh.

Ông Thiên cho rằng: “Muốn phát triển bền vững, cần tập trung đồng bộ từ giống, kỹ thuật canh tác, kiểm soát dịch bệnh đến khâu chế biến, tiêu thụ. Đặc biệt, phải có chính sách hỗ trợ ổn định giá và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chuỗi sản xuất tơ lụa.”

Khi có cơ chế phù hợp, nghề dâu tằm không chỉ giúp tăng thu nhập nông hộ mà còn góp phần hình thành ngành công nghiệp tơ lụa đặc trưng, đưa sản phẩm địa phương vươn xa hơn trên thị trường quốc tế. Ảnh minh họa.

Tại tọa đàm về phát triển dâu tằm do Trung tâm Khuyến nông tỉnh tổ chức, TS Lê Quang Tú – Chủ tịch Hiệp hội Dâu tằm tơ Việt Nam nhấn mạnh, cả nước hiện có khoảng 14.200 ha dâu, nhưng nhiều vùng vẫn sản xuất manh mún, kỹ thuật canh tác chưa chuẩn. “Người trồng dâu ít bón phân hữu cơ, lạm dụng thuốc trừ cỏ, đốn tỉa không đúng kỹ thuật, dẫn đến bệnh gỉ sắt, đốm lá nặng. Chất lượng tằm giống không đồng đều, nhà nuôi tằm còn thô sơ, dụng cụ lạc hậu,” ông Tú nêu thực trạng.

TS Tú cho rằng, để nâng cao năng suất và giá trị, cần xây dựng xưởng ươm tơ tự động, phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với nhà máy chế biến, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực tay nghề cao trong toàn chuỗi sản xuất. Việc quản lý giống, vật tư đầu vào và quy trình kỹ thuật cần được chuẩn hóa, hướng đến mô hình sản xuất an toàn, bền vững, giảm thiểu tác động môi trường.

Bên cạnh đó, Hiệp hội Dâu tằm tơ Việt Nam kiến nghị UBND tỉnh sớm ban hành chính sách bình ổn giá kén tằm, hỗ trợ người dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới, thúc đẩy xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu cho tơ lụa Lâm Đồng.

Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh, đến năm 2025, Lâm Đồng có khoảng 10.600 ha cây dâu, năng suất bình quân 219 tạ/ha, sản lượng lá ước đạt trên 308.000 tấn/năm. Đây là nền tảng để ngành dâu tằm tiếp tục mở rộng quy mô, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, vừa giữ gìn nghề truyền thống, vừa khẳng định thương hiệu “lụa Việt từ đất Lâm Đồng”./.