Giữ nghề bằng cả trái tim

Không dừng lại ở việc giữ nghề, ông Mohamad còn nỗ lực gắn nghề với du lịch cộng đồng.

Sinh năm 1958, từng là thầy giáo sau khi tốt nghiệp Đại học Sư phạm Cần Thơ, ông Mohamad buộc phải rẽ hướng vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, quay về nối nghiệp cha mẹ gắn bó với nghề dệt thổ cẩm truyền thống. “Mẹ mất sớm, cha yếu dần, tôi và vợ tiếp tục giữ nghề vì đó là linh hồn của gia đình và dân tộc mình”, ông kể.

Từ năm 2000, ông Mohamad thành lập Cơ sở dệt thổ cẩm truyền thống đồng bào Chăm Phũm Soài, tạo việc làm cho hơn 10 lao động địa phương. Ngoài các sản phẩm truyền thống như xà rông, khăn rằn, ông còn sáng tạo thêm túi xách, ba lô, nón, móc khóa... được làm hoàn toàn thủ công. Nhiều sản phẩm của ông từng xuất sang Campuchia, Malaysia, giúp nhiều hộ đồng bào Chăm có việc làm ổn định, thu nhập bình quân gần 70 triệu đồng/năm.

Bà Maridah, thợ dệt gắn bó hơn 10 năm chia sẻ: “Ông Mohamad luôn tâm huyết giữ nghề. Nhờ có ông, chúng tôi không chỉ có việc làm ổn định mà còn thêm tự hào vì nghề của dân tộc mình được trân trọng và phát triển.”

Theo ông Mohamad, để tạo nên một tấm thổ cẩm đẹp, người thợ phải tỉ mỉ qua hàng chục công đoạn: ngâm sợi, tẩy trắng, nhuộm màu, phơi khô, mắc sợi, dệt hoa văn… Trong đó, nhuộm màu là khâu quan trọng nhất. Dù sử dụng thuốc nhuộm công nghiệp, ông vẫn giữ nguyên hoa văn truyền thống đặc trưng của người Chăm như mặt võng, con thoi, lồng đèn, răng cưa, hoa lá – những biểu tượng văn hóa tồn tại qua nhiều thế hệ.

Đưa nghề kết hợp du lịch

Năm 2024, được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, ông ra mắt Tổ hợp tác du lịch cộng đồng làng Chăm Châu Phong, mở tour tham quan xưởng dệt, phục dựng phòng cưới truyền thống để du khách trải nghiệm và chụp ảnh lưu niệm.

Trong mỗi chuyến tham quan, ông vừa trình diễn dệt, vừa kể cho du khách nghe lịch sử làng nghề, phong tục, tín ngưỡng của đồng bào Chăm. Du khách còn được tham quan thánh đường Hồi giáo, ngắm nhà cổ, trống Rappana, tạo nên một hành trình văn hóa sống động.

Chị Thái Thị Mỹ Duyên, du khách TP Hồ Chí Minh chia sẻ: “Đây là lần đầu tôi được tận mắt chứng kiến quy trình dệt thổ cẩm của người Chăm. Ông Mohamad vừa khéo tay vừa kể chuyện rất truyền cảm, giúp tôi hiểu thêm về văn hóa của đồng bào nơi đây.”

Với những đóng góp của mình, ông Mohamad đã đại diện làng nghề tham gia Lễ hội tôn vinh nghề dệt thổ cẩm Việt Nam toàn quốc (2019, 2020) tại Đắk Nông, góp phần quảng bá hình ảnh đồng bào Chăm An Giang ra cả nước.

Tháng 3/2023, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Chăm xã Châu Phong được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia – phần thưởng xứng đáng cho bao năm bền bỉ của những người “giữ hồn chỉ tơ”.

Ông Mohamad cũng được Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc và Chủ tịch UBND tỉnh An Giang tặng bằng khen, được bà con tín nhiệm là người có uy tín trong cộng đồng.

Giữa căn nhà nhỏ ở Phũm Soài, tiếng khung cửi vẫn vang lên đều đặn – như nhịp đập của một di sản đang sống. “Làm nghề bây giờ không dễ, nhưng còn sức tôi vẫn sẽ tiếp tục dệt, tiếp tục kêu gọi bà con gìn giữ nghề cha ông. Vì mỗi tấm thổ cẩm là một phần linh hồn của dân tộc mình”, ông Mohamad nói.