Bức tranh nông thôn mới khởi sắc

Xã Chuyên Mỹ mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của 5 xã: Tân Dân, Chuyên Mỹ, Vân Từ, Phú Yên và xã Châu Can của huyện Phú Xuyên.

Nằm ven sông Nhuệ, xã có vị trí thuận lợi trong giao thương và phát triển kinh tế - xã hội, hội tụ nhiều làng nghề truyền thống nổi tiếng như khảm trai Chuyên Mỹ, da giày Phú Yên, may mặc Vân Từ...

Ban Chấp hành Đảng bộ xã Chuyên Mỹ nhiệm kỳ 2025-2030.

Theo định hướng của chính quyền địa phương, Chuyên Mỹ không chỉ dừng ở việc hoàn thành 19 tiêu chí NTM mà còn hướng tới nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu. Cơ sở hạ tầng được đầu tư đồng bộ; các tuyến đường liên xã, liên thôn được mở rộng, hệ thống chiếu sáng được lắp đặt 100%, nhà văn hóa và khu thể thao được xây dựng khang trang.

Đến nay, 14/16 trường học trên địa bàn xã đạt chuẩn quốc gia; tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn dưới 0,5%; thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 77 triệu đồng/năm. Các dịch vụ công trực tuyến được triển khai mạnh mẽ, từng bước hình thành mô hình xã thông minh, chính quyền số – nơi người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ hành chính, phản ánh và giám sát hoạt động công vụ thông qua nền tảng điện tử.

Chuyên Mỹ hiện có hơn 55 sản phẩm OCOP được công nhận, nhiều sản phẩm đạt 4 sao và đang hoàn thiện hồ sơ 5 sao, thể hiện nỗ lực của địa phương trong việc kết nối sản xuất, xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững.

Động lực từ các làng nghề truyền thống

Điểm khác biệt nổi bật của Chuyên Mỹ so với nhiều xã vùng ven đô khác chính là vai trò to lớn của hệ thống làng nghề truyền thống – yếu tố tạo nên bản sắc văn hóa đồng thời trở thành “đòn bẩy” phát triển kinh tế nông thôn.

Toàn xã hiện có nhiều làng nghề lâu đời, trong đó làng nghề khảm trai – sơn mài Chuyên Mỹ được xem là “trái tim” của kinh tế địa phương.

UBND xã Chuyên Mỹ phối hợp cùng Sở NN&MT trao đổi kinh nghiệm, tiến tới xây dựng làng nghề khảm trai Chuyên mỹ

Theo số liệu của địa phương, các nhóm ngành chế biến gỗ, dệt may, da giầy, khảm trai, hàng thủ công mỹ nghệ…phát triển mạnh, tạo nhiều việc làm. Giai đoạn 2020 - 2025, tổng giá trị sản phẩm của xã đạt 18.933 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 7,49%/năm. Xã đề xuất và được UBND TP Hà Nội phê chuẩn thành lập 2 CCN với diện tích 17,09ha.

Không chỉ mang lại thu nhập, làng nghề còn giữ vai trò gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa truyền thống, góp phần quan trọng vào phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”. Nhiều nghệ nhân khảm trai được phong tặng danh hiệu cấp thành phố và quốc gia, trở thành những “báu vật sống” của Hà Nội, truyền ngọn lửa nghề cho thế hệ trẻ.

Khảm trai Chuyên Mỹ – tinh hoa truyền thống trong diện mạo mới

Nhắc đến Chuyên Mỹ là nhắc đến làng nghề khảm trai Chuôn Ngọ, nơi từng cung tiến sản phẩm cho các cung đình xưa, và nay đang từng bước khẳng định vị thế trong thời kỳ hội nhập.

Các sản phẩm khảm trai Chuyên Mỹ đã vượt ra khỏi phạm vi làng nghề, vươn tới thị trường trong và ngoài nước. Người dân nơi đây không chỉ bảo tồn kỹ thuật truyền thống mà còn mạnh dạn đổi mới mẫu mã, kết hợp mỹ thuật hiện đại, ứng dụng công nghệ số trong quảng bá và kinh doanh.

Chính quyền xã đã hỗ trợ làng nghề xây dựng Fanpage, website, kênh TikTok để giới thiệu sản phẩm tới người tiêu dùng trong và ngoài nước. Nhiều cơ sở đã tham gia Chương trình OCOP, được xếp hạng 4 sao, mở ra hướng đi bền vững gắn kết giữa nghề thủ công và du lịch.

Đặc biệt, Chuyên Mỹ đang đề xuất đưa làng nghề khảm trai Chuôn Ngọ trở thành thành viên của Mạng lưới các Thành phố Thủ công sáng tạo thế giới (World Craft Council) – bước tiến quan trọng khẳng định giá trị di sản và mở rộng quảng bá sản phẩm Việt ra toàn cầu.

Những chi tiết được cắt, gọt một cách tỉ mỉ, khéo léo.

Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Trung – người có hơn 40 năm gắn bó với nghề – “Nghề khảm trai ở Chuyên Mỹ không chỉ nuôi sống hàng ngàn con người, mà còn là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại. Khi làng nghề phát triển, nông thôn sẽ tự khắc đổi thay: đường rộng hơn, nhà đẹp hơn, trẻ con được học hành, và truyền thống được gìn giữ”.

Gắn phát triển làng nghề với du lịch và chuyển đổi số

Một trong những hướng đi mới mà Chuyên Mỹ đang đẩy mạnh là phát triển du lịch làng nghề – du lịch trải nghiệm nông thôn mới. Du khách có thể vừa tham quan quy trình làm khảm trai, vừa mua sản phẩm thủ công, kết hợp trải nghiệm văn hóa – ẩm thực vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Sự kết hợp giữa kinh tế, văn hóa và du lịch được xem là giải pháp “3 trong 1” để phát triển bền vững. Chính quyền xã đã quy hoạch khu sản xuất tập trung, khu giới thiệu sản phẩm và các điểm check-in văn hóa, đồng thời khuyến khích các hộ dân tham gia chương trình chuyển đổi số, quảng bá sản phẩm trực tuyến, tạo “làng nghề thông minh”.

Nhờ đó, làng nghề không chỉ là nơi sản xuất mà còn là điểm đến du lịch, trung tâm giao lưu văn hóa, góp phần hiện thực hóa mục tiêu “nông thôn mới thông minh – hiện đại – đáng sống”.

Mỗi sản phẩm của khảm trai Chuôn Ngọ được người thợ tỉ mỉ, chăm chút, đầu tư công sức

Hướng tới tương lai bền vững

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chuyên Mỹ vẫn đang đối mặt với không ít thách thức: ô nhiễm môi trường làng nghề, thiếu nhân lực trẻ kế cận, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi giá trị.

Để khắc phục, xã đã xây dựng kế hoạch xanh hóa làng nghề, hỗ trợ xử lý chất thải, khuyến khích đổi mới thiết bị, chuyển đổi sang vật liệu thân thiện môi trường. Đồng thời, tăng cường đào tạo nghề cho thanh niên, khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo từ nghề truyền thống.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Chuyên Mỹ Lê Quang Long khẳng định định hướng phát triển của xã trong thời gian tới là phát triển kinh tế nhanh, bền vững, khai thác hiệu quả tiềm năng địa phương; chuyển dịch cơ cấu theo hướng hiện đại, nâng cao tỉ trọng công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp – dịch vụ, đồng thời phát triển nông nghiệp hữu cơ, công nghệ cao, xanh và bền vững. Mục tiêu là giữ gìn bản sắc văn hóa, phát huy giá trị làng nghề, hướng tới miền quê giàu đẹp, văn minh, hiện đại.

Giai đoạn 2025–2030, xã triển khai 24 dự án trọng điểm, trong đó nổi bật là Trung tâm thiết kế sáng tạo và xúc tiến thương mại sản phẩm làng nghề gắn với du lịch trải nghiệm.

Chủ tịch UBND xã Nguyễn Hữu Chi nhấn mạnh xã chú trọng phát triển kinh tế tư nhân, khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp, tạo môi trường đầu tư thuận lợi. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển ứng dụng công nghệ cao và sản xuất sản phẩm làng nghề truyền thống. Kết hợp phát triển kinh tế làng nghề gắn với phát triển du lịch làng nghề. Song song với đó, tập trung quy hoạch phát triển CCN làng nghề và chú trọng bảo vệ môi trường làng nghề.

Trang thông tin có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối chương trình xây dựng Nông thôn mới Hà Nội