Ứng dụng công nghệ tại làng gốm Bát Tràng

Làng gốm Bát Tràng là cái nôi của nghề gốm Việt hơn 700 năm tuổi. Từ xưa đến nay, Bát Tràng đã cho ra đời những sản phẩm gốm tinh xảo, công phu… Nhưng để lan tỏa hơn nữa những giá trị văn hoá và tăng hiệu quả kinh doanh, người dân Bát Tràng đã mạnh dạn ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số qua các nền tảng trực tuyến.

Giữa thời đại công nghệ số phát triển như vũ bão hiện nay, chuyển đổi số là một bước đi quan trọng, giúp làng nghề bắt kịp xu hướng hiện đại. Nhiều nghệ nhân chủ động tham gia các lớp học đào tạo kỹ năng số, xây dựng thương hiệu cá nhân trên các nền tảng trực tuyến như Tiktok, Facebook…Nhờ đó, du lịch Bát Tràng thu hút ngày càng nhiều khách du lịch đến tham quan và trải nghiệm. Theo bà Hoàng Gia Ngọc Linh - Đại diện Ban Truyền thông của Battrang Museum cho biết: “Nhờ việc đẩy mạnh số hoá và truyền thông trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, bảo tàng được nhiều khách du lịch biết đến hơn và lượng khách đến tham quan cũng tăng lên rõ rệt. Bên cạnh đó, nhiều khách vãng lai khi ghé qua cũng quét mã, truy cập vào hệ thống VR của bảo tàng để xem và hiểu rõ hơn về các sản phẩm của làng gốm.”

Nhiều du khách trực tiếp đến Bát Tràng, trải nghiệm hoạt động làm gốm thông qua những video trên mạng xã hội.

Điểm đặc biệt phải kể đến, hệ thống AR/VR làng gốm Bát Tràng ra mắt, góp phần quan trọng trong việc quảng bá, xúc tiến du lịch, thương mại của làng nghề truyền thống gần 1.000 năm tuổi.

Sự lan tỏa từ công nghệ số cũng tạo sức hút lớn, khiến nhiều người muốn trực tiếp trải nghiệm những điều thú vị tại Bát Tràng. Chị Lê Vân Anh du khách tham quan đến từ phường Định Công, Thành phố Hà Nội chia sẻ: “Mình biết đến và chọn trải nghiệm ở Bát Tràng qua mạng xã hội như TikTok, Facebook. Mình muốn tự tay làm ra một sản phẩm ý nghĩa. Dù hôm nay trời mưa khá nặng hạt, mình vẫn cố gắng đến đây.”

Hoạt động làm gốm mang đến nhiều trải nghiệm thú vị cho các bạn trẻ.

Không những nâng cao trải nghiệm cho người dân đến tham quan Bát Tràng, thu hút thêm khách du lịch, làng nghề thúc đẩy mua bán thông qua không gian mạng, nhất là các mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử, nhà sản xuất và người mua gốm sứ dễ dàng tiếp cận nhau hơn. Chia sẻ về quá trình số hóa ở Làng gốm Bát Tràng, ông Trịnh Quốc Đạt - Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam bày tỏ: “Trong hành trình xây dựng đất nước trong kỷ nguyên mới, chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu đối với mọi lĩnh vực, trong đó có các làng nghề truyền thống.Tiêu biểu trong số đó là làng nghề gốm Bát Tràng – một trong những đơn vị đi đầu và đạt nhiều kết quả ấn tượng. Với nền tảng sản xuất phát triển, doanh thu hằng năm đạt hàng nghìn tỷ đồng, Bát Tràng sớm ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm trên các nền tảng trực tuyến”.

Không chỉ thu hút du khách, công nghệ số còn tạo cơ hội để chính người làm nghề chủ động quảng bá sản phẩm của mình. Ông Nguyễn Trung Thành – một nghệ nhân làng gốm Bát Tràng, sở hữu kênh TikTok gần 200 nghìn lượt theo dõi, thường xuyên chia sẻ video về đời sống làm nghề và các mẫu gốm sứ truyền thống cho biết: "Không ai có thể đi ngược với quy luật, tất cả chúng ta đều phải update tất cả các xu hướng mới của thế giới. Vậy tại sao mình lại không lập một kênh tiktok, một kênh Facebook để bán mọi thứ cho mọi người. Việc mà bán hàng online nó sẽ mở rộng tệp khách hàng lớn hơn bán hàng truyền thống hơn rất là nhiều. Bởi chúng ta trực tiếp quay, chúng ta review công năng, tính chất của sản phẩm"

Bên cạnh những người nghệ nhân đã nhiều năm kinh nghiệm trong nghề mong muốn đi kịp thời đại, đưa sản phẩm làng nghề Bát Tràng đến tay người dùng. Nhờ truyền thống số, nhiều bạn trẻ cũng bén duyên với việc kinh doanh các mặt hàng Bát Tràng, kiếm thêm thu nhập và hơn hết là giữ gìn, lan toả hình ảnh Làng gốm Bát Tràng. Bạn Nguyễn Tiến Thành, chủ một doanh nghiệp Gốm sứ tại Bát Tràng chia sẻ: “Mình đã quay chụp video đăng tải lên các trang mạng xã hội, đặc biệt là hình thức livestream trên tiktok. Cũng may mắn là kênh tiktok thì nhận được nhiều sự quan tâm của và đón nhận của nhiều người mua. So với hình thức bán hàng truyền thống trước đây thì mình thấy cách làm này không chỉ mình mà cả những người ở Bát Tràng cũng có thể kinh doanh và quảng bá sản phẩm làng nghề truyền thống của làng nghề mình trên toàn quốc.”

Sản phẩm làng nghề được lan tỏa rộng rãi đến với công chúng nhờ việc áp dụng nền tảng số.

Dù mang lại lợi ích kinh tế và giúp lan tỏa hình ảnh làng gốm Bát Tràng, việc xây dựng thương hiệu trên nền tảng số đòi hỏi sự khéo léo của người bán. Họ không chỉ cần giới thiệu hình ảnh chân thực mà còn phải am hiểu công nghệ, biết cách truyền thông hiệu quả để quảng bá sản phẩm.

Thành công của hướng đi mới

Khi những đôi bàn tay quen với đất bắt đầu chạm vào bàn phím, Bát Tràng đã có một diện mạo khác. Hàng trăm xưởng gốm nay đã có gian hàng online, hình ảnh sản phẩm được chụp, quay, giới thiệu sinh động trên mạng xã hội chỉ trong vài giờ, hàng nghìn lượt xem,hàng nghìn đơn đặt hàng đã đến từ khắp nơi.

Theo báo cáo từ Metric eReport, tính từ tháng 4 năm 2024 đến tháng 3 năm 2025, mặt hàng gốm sứ Bát Tràng trên nền tảng số đã đạt doanh số trên 50 tỷ đồng, với hơn 500 nghìn sản phẩm được bán ra thị trường. Nhờ chuyển đổi số, người làm nghề không chỉ bán sản phẩm, mà còn lan tỏa được tinh thần sáng tạo và văn hóa Việt đến với thế giới.

Từ câu chuyện của Bát Tràng, nhiều làng nghề truyền thống Việt khác cũng đang tìm cho mình một hướng đi mới. Có thể thấy, chuyển đổi số không làm mất đi giá trị truyền thống, mà giúp những giá trị ấy sống lâu hơn, gần hơn với đời sống hôm nay. Từ bàn xoay đến màn hình, từ bàn tay đến bàn phím – đó chính là hành trình để nghề gốm Việt bước tiếp trong kỷ nguyên mới.