Một góc xã Thuận Hạnh. Ảnh: ST

Xã Thuận Hạnh (huyện Đắk Song) là một trong những địa phương còn nhiều trăn trở trên hành trình xây dựng NTM. Dù đã đạt 14/19 tiêu chí, nhưng theo ông Lê Hồng Đô – Chủ tịch UBND xã, chặng đường để hoàn thiện 5 tiêu chí còn lại vẫn còn nhiều thách thức do hạn chế về nguồn lực đầu tư và thu nhập người dân còn thấp.

“Chúng tôi đang tập trung tuyên truyền chuyên sâu vào những tiêu chí chưa đạt như quy hoạch, giao thông và cơ sở vật chất văn hóa. Quan trọng nhất là phải làm cho người dân hiểu rõ vai trò, quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc thực hiện quy hoạch bởi quy hoạch không chỉ là tổ chức không gian và hạ tầng mà còn nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân”, ông Đô chia sẻ.

Tại Thuận Hạnh, nhiều công trình hạ tầng đang được rà soát, điều chỉnh theo hướng gắn với quy hoạch điểm dân cư, khu sản xuất tập trung. Các tuyến đường giao thông nông thôn đang được đầu tư mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển nông sản và đi lại của người dân. Cùng với đó, xã cũng huy động cộng đồng cùng tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Trong khi đó, xã Quảng Khê lại là một điểm sáng khác của huyện Đắk Glong. Xã đã duy trì đạt 19/19 tiêu chí nông thôn mới, nhưng khi đối chiếu với bộ tiêu chí giai đoạn 2021–2025 về xã NTM nâng cao, địa phương mới đạt 7/19 tiêu chí.

Theo ông Mai Văn Tùng – Chủ tịch UBND xã Quảng Khê, mục tiêu trong giai đoạn tới không chỉ là giữ vững danh hiệu mà phải “nâng chất từng tiêu chí” để tiến tới xã nông thôn mới nâng cao. “Chúng tôi xác định giao thông vẫn là tiêu chí động lực, nhưng không chỉ dừng lại ở việc bê tông hóa đường làng, mà phải đồng bộ hệ thống điện, thoát nước, cây xanh, biển báo và cảnh quan sạch đẹp. Giao thông bây giờ là tiêu chí của văn minh nông thôn, không còn là tiêu chí ‘cứng hóa’ đơn thuần như trước”, ông Tùng nhấn mạnh.

Ngoài ra, xã Quảng Khê cũng đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về xóa đói giảm nghèo, khuyến khích người dân liên kết, hợp tác sản xuất để tạo ra chuỗi cung ứng hàng hóa ổn định. Chính quyền địa phương cũng hỗ trợ thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác, giúp người dân tiêu thụ sản phẩm bền vững và xây dựng thương hiệu địa phương.

Một số sản phẩm OCOP của Lâm Đồng. Ảnh: ST

Theo Văn phòng Điều phối NTM tỉnh Lâm Đồng, đến nay toàn tỉnh có 80 xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm 77,7% tổng số xã; 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao (2,91%) và 1 xã nông thôn mới kiểu mẫu (0,97%).

Kết quả trên thể hiện nỗ lực lớn của các cấp, các ngành trong việc thực hiện chương trình, đặc biệt trong điều kiện Lâm Đồng là tỉnh có địa hình chia cắt, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo cao. Tuy nhiên, các cơ quan chuyên môn cũng nhìn nhận, nhiều tiêu chí ở một số địa phương tuy đạt nhưng chưa bền vững, đặc biệt là các tiêu chí liên quan đến thu nhập, giảm nghèo đa chiều và tổ chức sản xuất.

Trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, hiệu quả của nhiều mô hình còn hạn chế; liên kết sản xuất tiêu thụ chưa chặt chẽ; quy mô hợp tác xã nhỏ, thiếu tính lan tỏa. Một bộ phận người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại, chưa phát huy tinh thần tự chủ trong phát triển kinh tế hộ.

Ngoài ra, cơ sở vật chất văn hóa ở nhiều nơi chưa phát huy hết công năng; môi trường nông thôn một số khu vực còn ô nhiễm; công tác tuyên truyền, vận động đôi khi còn hình thức, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành và chính quyền cơ sở.

Hướng tới giai đoạn 2026–2030, Lâm Đồng xác định xây dựng nông thôn mới không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện hạ tầng mà phải hướng đến phát triển nông nghiệp hiện đại, nông thôn đáng sống và người dân hạnh phúc.

Theo đó, tỉnh tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng công nghệ cao, phát triển kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp gắn với du lịch cộng đồng và sản phẩm OCOP những mô hình đang cho thấy hiệu quả rõ rệt tại nhiều địa phương. Cùng với đó, phát huy vai trò chủ thể của người dân vẫn được xem là yếu tố then chốt trong mọi hoạt động xây dựng nông thôn mới.

Các xã như Thuận Hạnh, Quảng Khê hay nhiều địa phương khác sẽ tiếp tục được hỗ trợ trong việc hoàn thiện quy hoạch, huy động nguồn lực xã hội hóa, đào tạo nguồn nhân lực nông thôn và xây dựng mô hình hợp tác xã kiểu mới.

Bức tranh nông thôn mới của Lâm Đồng hôm nay tuy còn những gam màu chưa hoàn hảo, nhưng gam sáng vẫn là chủ đạo đó là tinh thần đoàn kết, đồng thuận và khát vọng vươn lên của người dân vùng cao nguyên. Bằng sự chung sức của chính quyền và nhân dân, Lâm Đồng đang từng bước vững vàng tiến đến mục tiêu NTM bền vững, nâng cao chất lượng sống và giữ gìn bản sắc nông thôn hiện đại.