Du lịch làng nghề cần vượt qua mô hình “xem – mua – rời đi”

Không ít du khách khi đến với các làng nghề truyền thống chỉ dành thời gian ngắn để tham quan, mua một vài sản phẩm lưu niệm rồi rời đi. Nguyên nhân không chỉ nằm ở hạ tầng du lịch chưa đồng bộ mà còn do thiếu những không gian tổ chức trải nghiệm, trình diễn nghề, giao lưu với nghệ nhân hay tìm hiểu câu chuyện văn hóa phía sau mỗi sản phẩm.

Điều này đặt ra yêu cầu cần có những “điểm neo” đủ hấp dẫn để giữ chân du khách, đồng thời tạo điều kiện để sản phẩm làng nghề được giới thiệu một cách bài bản, chuyên nghiệp hơn. Các Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP chính là lời giải cho bài toán này.

Khác với các không gian trưng bày truyền thống, Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP được xây dựng như một tổ hợp đa chức năng, kết hợp giữa trưng bày – trải nghiệm – sáng tạo – tiêu thụ sản phẩm. Tại đây, du khách không chỉ xem sản phẩm hoàn thiện mà còn được chứng kiến các công đoạn làm nghề, tham gia trải nghiệm thủ công, thử tự tay tạo ra sản phẩm và hiểu rõ hơn giá trị văn hóa của từng làng nghề.

Thông qua các không gian trình diễn nghề, khu trải nghiệm mở, khu chụp ảnh sản phẩm và giới thiệu câu chuyện OCOP, các Trung tâm thiết kế sáng tạo tạo nên những “điểm chạm” cảm xúc, giúp du khách kết nối sâu hơn với sản phẩm và con người làng nghề.

Kết nối nghệ nhân – nhà thiết kế – thị trường du lịch

Một giá trị quan trọng khác của các Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP là vai trò kết nối. Tại đây, nghệ nhân không chỉ giới thiệu sản phẩm truyền thống mà còn có cơ hội tiếp cận các xu hướng thiết kế mới, tham gia các hoạt động tư vấn, đào tạo, giao lưu với nhà thiết kế trẻ và doanh nghiệp du lịch.

Sự kết nối này giúp sản phẩm làng nghề được làm mới về mẫu mã, bao bì, cách kể câu chuyện, phù hợp hơn với thị hiếu của du khách trong nước và quốc tế. Đồng thời, các doanh nghiệp lữ hành cũng có thêm điểm dừng chân chất lượng để xây dựng tour trải nghiệm làng nghề chuyên đề, thay vì những chuyến tham quan ngắn ngày, thiếu điểm nhấn.

Từ điểm trưng bày đến không gian sáng tạo phục vụ du lịch

Thực tiễn triển khai tại một số Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP cho thấy, khi được đầu tư bài bản, các trung tâm này không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm OCOP mà còn trở thành không gian sinh hoạt văn hóa – du lịch của địa phương. Các hoạt động triển lãm, giao lưu, workshop trải nghiệm, trình diễn nghề được tổ chức thường xuyên đã thu hút đông đảo du khách, đặc biệt là nhóm khách gia đình, học sinh, sinh viên và khách quốc tế.

Hình ảnh ánh sáng tự nhiên vào ban ngày tại cơ sở thuộc trung tâm thiết kế sáng tạo OCOP gắn với du lịch.

Đây cũng là tiền đề để du lịch làng nghề chuyển từ hình thức tham quan đơn thuần sang mô hình du lịch trải nghiệm, học tập và sáng tạo – xu hướng đang ngày càng được ưa chuộng.

Việc phát triển các Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP gắn với du lịch không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trước mắt mà còn góp phần bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống. Khi du khách hiểu, trải nghiệm và trân trọng sản phẩm làng nghề, nghề truyền thống sẽ có thêm động lực để được gìn giữ và phát triển bền vững.

Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục mở rộng mạng lưới Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu quảng bá và bán sản phẩm OCOP việc nâng cao chất lượng hoạt động, tăng cường liên kết với ngành du lịch và đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp sẽ là yếu tố then chốt để các trung tâm thực sự trở thành “điểm chạm sáng tạo” của du lịch làng nghề Hà Nội.