Từ cuối năm 2015 đến nay các nghệ nhân làng đúc đồng Phú Lộc Tây đã chủ động liên kết với nhiều công ty du lịch - lữ hành đưa khách về thăm quan làng nghề, thưởng thức các món ăntruyền thống do chính những người địa phương làm, trực tiếp thưởng lãm và mua những chiếc lư đồng ưng ý với độ tinh xảo nhất, giá cả phải chăng nhất. Ông Trần Văn Hùng vừa là nghệ nhân vừa là người kinh doanh ở làng đúc đồng Phú Lộc Tây cho biết: “Nhờ có các đoàn du lịch đến thăm quan nên từ năm 2015 đến nay hàng ngàn lao động ở đây sống khỏe. Khách tham quan lại trực tiếp xem nghệ nhân làm, nghe nghệ nhân kể chuyện nghề nên họ rất hứng thú và mua sản phẩm ngay”.

Làng dệt chiếu Ngọc Hiệp cũng đã từng bước vượt qua được các khó khăn bởi gắn kết với du lịch. Ông Lê Văn Năm, một trong những người giữ bí quyết độc đáo ở làng nghề này cho biết: “Dệt chiếu cũng cần có những bí quyết và kỹ năng riêng đấy. Mỗi bí quyết đều gắn với một điển tích hoặc một câu chuyện khác nhau. Mấy năm trước làng dệt này khổ lắm, lao động không sống được bằng nghề, cánh đồng trồng cói cứ bỏ hoang hoài. Nhưng hơn một năm nay nhờ gắn kết với các tuor du lịch, khách du lịch ồ ạt đổ về xem người dân dệt chiếu ra sao, dệt con phượng, con rồng ở giữa chiếc chiếu thế nào, dệt thế nào để chiếu thoáng và mát…Các đoàn khách đến xem dệt đều cho các nghệ nhân một khoản tiền. Bên cạnh đó, nhiều khách rất thích và mua nhiều loại chiếu khách nhau. Có thể mua chiếu rộng về chải, mua chiếu nhỏ, chiếu vuông lót ghế. Đủ cả các loại đáp ứng mọi nhu cầu của khách. Cũng nhờ thế mà mấy trăm lao động ở làng nghề này không phải đi làm mướn nữa.

Làng bánh tráng Diên Khánh huyện Diên Khánh, Khánh Hòa cũng có chung niềm vui được sống khỏe vào nghề truyền thống. Bà Nguyễn Thu Huyền cho biết: Các tuor du lịch giờ đây rất thích đến xem chúng tôi tráng bánh, phơi bánh và có thể trực tiếp nướng bánh, pha nước chấm bánh tại chỗ để khách sử dụng. Hầu như đoàn khách nào đến làng bánh tráng này cũng thưởng thức bánh no rồi mới đi và còn mua về nữa. Thế nên những lao động làm nghề này cũng sống được. Với những ưu điểm trên có thể nói gắn kết du lịch với các làng nghề truyền thống là một hướng phát triển tốt.

Tuy vậy, theo các nghệ nhân ở nhiều làng nghề truyền thống của Khánh Hòa thì làng nghề truyền thống vẫn còn nhiều hạn chế so với tiềm năng. Để bảo tồn và phát triển các làng nghề gắn kết với hoạt động du lịch, tỉnh cần thực hiện nhiều biện pháp tích cực. Đó là quan tâm xây dựng thương hiệu làng nghề tiến tới hình thành làng nghề văn hóa- du lịch; đẩy mạnh mô hình du lịch văn hóa - sinh thái. Đồng thời, hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở làng nghề trong việc phát triển và duy trì các ngành nghề truyền thống của mình.

Hà Đạo