Thực tế hoạt động

Ông Lữ Thanh Phong, Phó phòng Quản lý khai thác phát triển nguồn lợi (Chi cục Thủy sản Khánh Hòa) cho biết, trên địa bàn tỉnh hiện có 2 mô hình chuỗi liên kết tiêu thụ cá ngừ đi vào hoạt động. Một là, chuỗi liên kết khai thác, thu mua, chế biến, tiêu thụ cá ngừ đại dương giữa Tổ Hợp tác Nghề cá Phước Đồng với Cty TNHH Thịnh Hưng. Hai là, chuỗi khai thác, thu mua, chế biến, tiêu thụ cá ngừ sọc dưa giữa Tổ Hợp tác Nghề cá Vĩnh Phước với Cty TNHH Tín Thịnh. Các chuỗi này được hình thành do Chi cục đứng ra tổ chức làm đầu mối cho DN và ngư dân gặp gỡ. Từ đó các bên tình nguyện liên kết với nhau bằng văn bản ký kết thỏa thuận.

Sau thời gian đi vào hoạt, các mô hình chuỗi liên kết này dần đi vào ổn định, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa chủ tàu và DN. Theo đó, phía chủ tàu được các Cty hỗ trợ dụng cụ, quy trình kỹ thuật sơ chế, bảo quản và bao tiêu toàn bộ sản phẩm cá ngừ theo giá thị trường. Đồng thời, các Cty còn có chính sách hỗ trợ thêm 1.000 đ/kg so với giá thị trường (đối với chuỗi cá ngừ sọc dưa) và 2.000 đồng/kg (chuỗi cá ngừ đại dương). Từ đó, các chủ tàu tham gia chuỗi rất phấn khởi, yên tâm sản xuất. Còn các Cty cũng nhờ mối liên kết này mà đã thu mua được sản phẩm cá ngừ có chất lượng sau khai thác, ổn định nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến xuất khẩu.

Tại hội nghị sơ kết đánh giá kết quả thực hiện từng chuỗi do Chi cục Thủy sản Khánh Hòa tổ chức vào cuối năm 2017, ông Nguyễn Trọng Chánh, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Khánh Hòa khẳng định, mô hình liên kết, tiêu thụ cá ngừ theo chuỗi là định hướng đúng của ngành NN-PTNT. Đến nay các mô hình chuỗi đã đi vào ổn định, giúp bà con ngư dân yên tâm khai thác, nâng cao sản lượng, chất lượng sản phẩm và ngày càng mở rộng số lượng tàu đăng ký tham gia.

Lợi cho cả ngư dân và doanh nghiệp

Cụ thể, chuỗi liên kết cá ngừ đại dương giữa Cty TNHH Thịnh Hưng và Tổ hợp tác nghề cá Phước Đồng, ban đầu chỉ có 40 tàu tham gia, sau 6 tháng triển khai tăng lên 60 tàu và hiện nay là 100 tàu. Tính đến nay ngư dân đã giao dịch 13 chuyến biển với tổng sản lượng 120 tấn cá ngừ sọc dưa. Trong đó, chất lượng, giá trị sản phẩm được nâng lên rõ rệt, trên 80% lượng sản phẩm đạt tiêu chuẩn. Còn chuỗi cá ngừ đại dương, đến nay tổng cộng số chuyến biển theo chuỗi là 542 chuyến, với tổng sản lượng 758 tấn, bình quân 1,5 tấn cá/chuyến. Chất lượng bảo quản đạt tiêu chuẩn đạt 95%, trong đó sản phẩm loại A đạt 30% (chất lượng hàng bay).

Ngư dân Huỳnh Hỏi, đại diện Tổ Hợp tác nghề cá Vĩnh Phước, chủ tàu KH 95652 TS cho biết: Trước đây những tàu khai thác lưới rê của chúng tôi chỉ quan tâm đến sản lượng cá khai thác và không quan tâm đến chất lượng sản phẩm do các nậu vựa thu mua theo giá chung. Sau khi tham gia theo chuỗi, giá sản phẩm cá ngừ được cải thiện, ổn định và ý thức bảo quản sản phẩm của ngư dân đã được nâng cao. Cty đã mua sản phẩm theo sự cam kết, giá cả sát thị trường.

Ngư dân Trần Văn Đạt, Tổ Hợp tác nghề cá Phước Đồng đánh giá, sau thời gian tham gia chuỗi liên kết đã giúp bà con ngư dân giải quyết được đầu ra sản phẩm, ổn định và khắc phục được tình trạng “được mùa mất giá, mất mùa được giá”. Đồng thời chuỗi còn giúp ngư dân áp dụng quy trình khai thác sơ chế bảo quản sản phẩm, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng thu nhập. “Từ ngày tham gia mô hình liên kết theo chuỗi, ngư dân không còn lo ngại về giá cả nữa, bởi Cty đã thu mua cao hơn giá thị trường 2.000 đ/kg. Do đó, tôi luôn khuyến khích và vận động bà con tham gia nhiều hơn để được hưởng lợi”, ông Đạt chia sẻ.

Đại diện Cty TNHH Thịnh Hưng cho biết, trong thời gian tới DN luôn ủng hộ và đồng hành cùng bà con ngư dân để yên tâm sản xuất; đồng thời DN sẽ tiếp tục cùng Chi cục kiến nghị và đề xuất có những chính sách hỗ trợ cho ngư dân. Tuy nhiên DN khuyến cáo, để bán sản phẩm cao nhất, ngư dân nên áp dụng quy trình giết mổ, chế biến theo hướng dẫn.

Theo Chi cục Thủy sản Khánh Hòa, để khuyến khích ngư dân trong chuỗi yên tâm sản xuất, ngoài các chính sách hỗ trợ thêm về giá cả, kỹ thuật khai thác, Chi cục cùng các DN còn đã tổ chức khen thưởng cho các chủ tàu tham gia chuỗi có sản lượng và sản lượng cao trong từng đợt. Ngoài ra, Chi cục cũng đã tổ chức lớp tập huấn kiến thức đảm bảo chất lượng, ATTP đối với cá ngừ theo chuỗi và đã cấp giấy chứng nhận cho ngư dân tham gia.

Bài và ảnh Kim Sơ - Lê Khánh