Tiên Yên, huyện miền núi phía Đông tỉnh Quảng Ninh, cách trung tâm Hạ Long khoảng 90km, gồm 6 dân tộc sinh sống (người Kinh chiếm 50%). Đây là huyện nghèo của tỉnh, vẫn còn xã 135 nhưng lại nổi tiếng với vẻ đẹp núi rừng, là điểm đến của du khách với những mái nhà cổ kính, thác Pặc Sủi 16 tầng hay đỉnh cao trong mây Ngẩu Vó Lẻng… Tiên Yên còn nổi tiếng với nhiều món đặc sản Gà đồi, bánh Gật gù, khau nhục, kẹo Lạc Hồng….

Tuy nhiên, để phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập và đời sống người dân nơi đây cũng không hề đơn giản, địa hình khó khăn, vị trí không thuận lợi…Khi Quảng Ninh bắt tay triển khai OCOP, lãnh đạo Đảng Ủy, UBND huyện xác định đây là hướng đi đúng để thay đổi nền kinh tế địa phương, tạo đà nâng cao thu nhập người dân nơi đây.

Bằng sự vào cuộc quyết tâm của cả hệ thống chính trị, huy động tập trung nguồn lực phục vụ chương trình song song với Xây dựng Nông thôn mới, đến thời điểm hiện tại OCOP Tiên Yên đã có 23 đơn vị, tổ chức, cá nhân tham gia (1DN, 5THT, 5HTX, 11 cá nhân) với 10 sản phẩm chủ lực/24 ý tưởng kinh doanh được trình tham gia. Con số hơn 100 văn bản chỉ đạo được huyện ban hành, hơn 30 hội nghị được tổ chức về OCOP chỉ trong 2 năm 2017-2018 cho thấy một nỗ lực cao độ.

Gà Tiên Yên - sản phẩm OCOP chủ lực của huyện.

Ông Trần Văn Đa - Chủ tịch UBND xã Phong Dụ cho biết: Đàn gà xã ông có đến hơn 70000 con chủ yếu được nuôi thả đồi theo gia trại, HTX Phong Dụ trực tiếp chịu trách nhiệm thu mua và kiểm soát chất lượng chăn nuôi sản phẩm. Theo ông Dụ, Gà Tiên Yên (sản phẩm 4 sao) ngon là ở giống bố mẹ riêng có, được nuôi ở vùng đồi. Theo chỉ đạo của UBND huyện, xã tổ chức phổ biến, tập huấn, quán triệt quan điểm: Gà Tiên Yên chỉ dùng giống gốc của Tiên Yên nhằm đảm bảo chất lượng riêng có cho mỗi sản phẩm. Hiện, mỗi con gà đều được gắn nhận diện riêng đến từng hộ nuôi.

Theo báo cáo, các sản phẩm OCOP của Tiên Yên hiện có mức tiêu thụ cao: Khâu nhục hơn 110.000 sản phẩm; Kẹo lạc hồng: 60.000 gói; trứng vịt biển: 1.600.000 quả; Mật ong Tiên Yên 50 tấn; Bánh gật gù: 200.000kg. Bánh chả, bánh hạnh nhân 9.000kg, Gà Tiên Yên 35.000 con... (Số liệu 6 tháng đầu năm 2018). Một số sản phẩm có quy mô lớn, trực tiếp đảm bảo đời sống người dân trên diện rộng như: Gà Tiên Yên, quy mô 257 hộ với gần 300000 con.

Ông Trương Công Ngàn chia sẻ: Làm OCOP phải “cầm tay chỉ việc” từ khâu lên ý tưởng kinh doanh, lựa chọn vùng sản phẩm đến bao bì, bán hàng... Trong đó vai trò của Nhà nước là đặc biệt quan trọng trong hỗ trợ giống, kỹ thuật đến xúc tiến, cũng như vai trò quản lý trong việc đảm bảo chu trình OCOP được thực hiện đúng, đủ… cho ra các sản phẩm có chất lượng. Để làm được điều này, không thể thiếu vắng các nhà khoa học, nhà chuyên môn có trình độ.

Theo đó, huyện chủ động mời các nhà chuyên môn, khoa học về cùng tham gia tư vấn, hỗ trợ trực tiếp đến từng cơ sở sản xuất, từng nhà dân... Cố vấn Trần Văn Ơn trực tiếp phụ trách tư vấn cho huyện cùng sự tham gia của Viện, trường, trung tâm của Trung Ương để triển khai một số nội dung như: Đa dạng hóa các sản phẩm, tái cấu trúc các tổ chức kinh tế; đào tạo kỹ năng quản trị doanh nghiệp cho các tổ chức OCOP; nâng cao giá trị các sản phẩm OCOP... Đặc biệt, hội nghị sơ kết cấp huyện thu hút đến 14 nhà khoa học tham gia góp ý và tư vấn,... Tính đến giữa năm 2018, gần 30 tỷ dồng đã được hỗ trợ cho các sản phẩm OCOP, 22 mẫu bao bì với 13 sản phẩm, đăng ký chỉ dẫn địa lý cho 3 sản phẩm và đăng ký mã vạch và cấp nhãn OCOP Quảng Ninh cho 7/10 sản phẩm được cấp sao...

Ngoài ra, cũng theo ông Ngàn, công tác kiểm tra, kiểm soát để đảm bảo chất lượng sản phẩm theo đúng chu trình OCOP luôn được huyện chú trọng. Công tác xúc tiến cho các sản phẩm OCOP được tăng cường, đặc biệt với năm 2017-2018 với hầu hết các hội chợ OCOP, hội chợ thương mại của Quảng Ninh và các tỉnh khác. Huyện tham gia và gửi đơn vị tham gia ở hơn 10 hội chợ (năm 2018), gửi hàng bán tại các siêu thị lớn khu vực phía Bắc...

Bài và ảnh Hoàng Nam – Nguyễn Mạnh