Hợp tác xã Ván Chi - Nơi lưu truyền nghề dệt thổ cẩm của người Pà Thẻn
LNV - “Nghề dệt thổ cẩm là một đặc trưng văn hóa của dân tộc Pà Thẻn. Nếu mình không cố gắng, chủ động tìm tòi, lưu giữ những kiến thức để bảo tồn và truyền dạy cho thế hệ trẻ sau này, thì văn hóa truyền thống ấy có nguy cơ bị mai một”, nghệ nhân Ván Thị Chi - Giám đốc Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Pà Thẻn Ván Chi chia sẻ.
Nghệ nhân Ván Thị Chi giới thiệu sản phẩm thổ cẩm khi tham gia dự án "Chúng tôi có thể - Hướng tới Mức sống và Giáo dục tốt hơn".
Trân trọng trang phục truyền thống
Một ngày mùa Thu tháng 8, chúng tôi tìm đến nhà nghệ nhân Ván Thị Chi - Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Dệt thổ cẩm Pà Thẻn Ván Chi ở Thôn Mác Thượng , xã Tân Trịnh, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang. Trong căn nhà nhỏ truyền thống, người phụ nữ dân tộc Pà Thẻn ở độ tuổi trung niên, với gương mặt phúc hậu đang miệt mài những đường kim mũi chỉ cho công đoạn cuối cùng của bộ trang phục dân tộc truyền thống Pà Thẻn.
Bên chiếc khung cửi và chồng vải với sắc màu đỏ nổi bật, nghệ nhân Ván Chi ân cần kể cho chúng tôi, nghề dệt thổ cẩm là một đặc trưng văn hóa phản ánh đậm nét đời sống tinh thần của dân tộc Pà Thẻn. Ở tuổi 12, 13 bà được mẹ chỉ dạy nhận biết thế nào là khung cửi, cách thêu hoa, tạo hình hoa văn trên thổ cẩm truyền thống… Năm 16 tuổi, bà đã dệt thành thạo các loại hoa văn khó như: Hình con chó, hình thập ngoặc hay hình quả trám… Từ đó, bà có thể tự tay thêu, dệt được những bộ trang phục dân tộc truyền thống với khăn đội, váy, áo, chăn, gối trước khi lập gia đình.
Năm 2020, được sự hỗ trợ từ nguồn vốn Nhà nước, bà đã mạnh dạn vận động, tập hợp một nhóm với hơn chục chị em có tay nghề dệt thổ cẩm trong thôn, thành lập HTX Dệt thổ cẩm Pà Thẻn Ván Chi tại xã Tân Trịnh, vừa truyền dạy nghề dệt cho chị em trong thôn, vừa tạo sản phẩm bán ra thị trường.
“Thời gian đầu, để vận hành được HTX, tôi phải đầu tư mua thêm vải, chỉ với số lượng lớn để chị em trong thôn cùng làm. Kinh phí sản xuất không có nhiều, nên làm đến đâu, thiếu vật liệu gì thì tôi lại bổ sung đến đó”, nghệ nhân Ván Chi cho biết.
Đến nay, sau hơn 2 năm HTX được thành lập, các sản phẩm của HTX ngày càng đa dạng phong phú, với khăn đội, trang phục dân tộc, mặt gối. Giá trung bình của mỗi bộ trang phục dân tộc Pà Thẻn từ 2 - 4 triệu đồng.
Việc thành lập HTX, vừa bảo đảm công việc ổn định cho nhiều chị em và còn truyền, dạy nghề dệt thổ cẩm cho con em trong thôn. Nhờ đó, bà đã gìn giữ, bảo tồn và phát huy được nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc Pà Thẻn nơi đây.
Lưu giữ cho mai sau
Để làm ra một bộ trang phục truyền thống của dân tộc Pà Thẻn phải mất hàng tháng, từ dệt vải, nhuộm, khâu tay, sau đó thêu trang trí họa tiết... Những thành phần cơ bản của bộ trang phục gồm váy, áo, khăn đội đầu xếp nhiều lớp, thắt lưng. Màu sắc chủ đạo của trang phục là đỏ, đen và trắng. Hiện nay, trang phục truyền thống của dân tộc Pà Thẻn chủ yếu được mặc trong ngày cưới, ngày Tết hay dịp lễ, hội quan trọng.
Vừa qua, nghệ nhân Ván Chi đã tham gia dạy lớp dạy nghề dệt thổ cẩm và văn hóa dân tộc Pà Thẻn cho các em học sinh xã Tân Trịnh. “Tôi dạy các em về nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc mình, về dân ca âm nhạc, những điệu hát giao duyên để các em có thể phần nào hiểu hơn về những giá trị truyền thống của cha ông để lại”, nghệ nhân Ván Chi chia sẻ.
Các thành viên trong HTX Pà Thẻn Ván Chi luôn tích cực học tập, trau dồi kinh nghiệm để truyền lại cho thế hệ trẻ ngày nay.
Không chỉ dừng lại ở những tiết học trên nhà trường, điều mà người nghệ nhân dân tộc Pà Thẻn mong muốn hơn đó là có thể mở một lớp ở trong thôn bản để duy trì văn hóa dân tộc. Nghệ nhân Ván Chi cho biết: Những người già trong bản hiểu biết về văn hóa truyền thống của dân tộc Pà Thẻn giờ không còn nhiều, mình phải cố gắng tìm tòi, lưu giữ được càng nhiều kiến thức thì mới bảo tồn, gìn giữ và truyền dạy cho con cháu đời sau được; mình sẽ cố gắng không để truyền thống văn hóa dân tộc Pà Thẻn bị mai một.
Nói về những trăn trở và khó khăn với các sản phẩm may dệt của mình, Nghệ nhân Ván Chi trầm ngâm nói, khâu đầu ra là một trong những khó khắn lớn nhất hiện nay. Các sản phẩm chủ yếu cung cấp cho thị trường trong tỉnh, chưa cung ứng ra các tỉnh lân cận.
“Khâu đầu ra cũng là một bài toán khó với HTX chúng tôi trong thời gian tới. Vì vậy, tôi hy vọng trong tương lai Quang Bình sẽ ngày càng phát triển hơn nữa để văn hóa và du lịch đồng hành song song, nhiều du khách khi đến đây có thể biết đến trang phục truyền thống của dân tộc Pà Thẻn hơn”, nghệ nhân Ván Chi chia sẻ.
Bà Hoàng Thị Thúy, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tân Trịnh, huyện Quang Bình cho biết: Với tình yêu, niềm đam mê văn hóa, Nghệ nhân Ván Thị Chi tích cực bảo tồn, phát huy nghề dệt thổ cẩm và những nét văn hóa đặc trưng của dân tộc Pà Thẻn. Bà là tấm gương sáng điển hình để chị em phụ nữ trong thôn, xã học tập và noi theo phong trào giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Kim Anh/Baodantoc
Tin liên quan
Tin mới hơn
Đồ mỹ nghệ tre trúc "tí hon" hút khách du lịch
08:00 | 07/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ những vật dụng quen thuộc của miền sông nước như cần xé, ghe xuồng hay quang gánh, những người phụ nữ ở Ngã Bảy, Cần Thơ đã khéo léo sáng tạo thành các sản phẩm thủ công mỹ nghệ kích thước nhỏ, tinh xảo. Những món đồ tí hon này không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn trở thành quà lưu niệm độc đáo, được nhiều du khách yêu thích khi đến với vùng đất Ngã Bảy.
Sắc thổ cẩm Tây Nguyên bền bỉ cùng năm tháng
09:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa không gian buôn làng ở Lâm Đồng, những nghệ nhân tâm huyết như Bon Niêng K’Glòng vẫn ngày ngày truyền lửa nghề dệt cho thế hệ trẻ. Từ đôi tay khéo léo của phụ nữ Cơ Ho và Mạ, những tấm thổ cẩm mang sắc màu núi rừng tiếp tục hiện diện trong đời sống, lễ hội và mở ra cơ hội phát triển du lịch, kinh tế cho buôn làng.
Nếp váy vùng cao và hành trình giữ hồn văn hóa Mông
09:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nhịp sống đổi thay từng ngày ở vùng cao Tây Bắc, khi quần áo may sẵn ngày càng phổ biến, tại nhiều bản làng của Điện Biên, đồng bào Mông vẫn lặng lẽ gìn giữ nghề thêu, may trang phục truyền thống. Những nếp váy xòe rực rỡ, những đường kim mũi chỉ tỉ mỉ không chỉ tạo nên vẻ đẹp đặc trưng mà còn là “ngôn ngữ” văn hóa truyền đời của cộng đồng.
Nghệ nhân gìn giữ và lan tỏa tinh hoa ẩm thực Hà Thành
09:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sau nửa thế kỷ phục vụ trong Quân đội, bà Nguyễn Thị Hiền trở về đời thường và lặng lẽ gìn giữ món bún ốc nguội gia truyền giữa lòng Hà Nội. Từ ký ức phố cổ đến căn bếp nhỏ ở Tây Hồ, bà không chỉ nấu một món ăn mà còn truyền đi phong vị thanh lịch và tinh tế của ẩm thực Hà thành.
500 năm giữ lửa nghề đúc đồng giữa lòng Hà Nội
08:45 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm trên bán đảo nhô ra hồ Trúc Bạch (Hà Nội), Ngũ Xã là một trong những làng nghề thủ công tiêu biểu của kinh thành Thăng Long xưa. Trải qua gần 500 năm hình thành và phát triển, làng đúc đồng Ngũ Xã không chỉ lưu giữ kỹ nghệ tinh xảo mà còn góp phần tạo nên nhiều tác phẩm đồng đồ sộ, in dấu trong không gian văn hóa tâm linh Việt Nam.
Phụ nữ Thượng Lâm gìn giữ và nâng tầm nghề dệt thổ cẩm
08:12 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những năm qua, phụ nữ xã Thượng Lâm (Tuyên Quang) đã đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ hội viên phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Từ chỗ phục vụ nhu cầu sinh hoạt trong gia đình, thổ cẩm Thượng Lâm từng bước trở thành sản phẩm hàng hóa đặc trưng, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.
Tin khác
Làng bột Tân Dương: Chuyển mình bằng công nghệ, nâng tầm nghề trăm năm
08:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, Làng bột Tân Dương (Đồng Tháp) đang từng bước khẳng định vị thế bằng việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Sự kết hợp giữa gìn giữ nghề truyền thống và đổi mới công nghệ không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu, hướng tới phát triển bền vững.
Phú Hòa Đông chuyển mình để gìn giữ và phát triển nghề bánh tráng
08:00 | 06/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa nhịp sống sôi động của vùng ngoại thành TP.HCM, làng nghề bánh tráng Phú Hòa Đông (xã Phú Hòa Đông) vẫn đỏ lửa mỗi ngày. Từ những gian bếp nhỏ thủ công đến các nhà xưởng hiện đại, người dân nơi đây không chỉ bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống hơn 80 năm mà còn đưa bánh tráng Phú Hòa Đông vươn xa tới hàng chục quốc gia trên thế giới.
Nghệ nhân giữ nhịp cồng chiêng K’ho giữa đại ngàn
09:30 | 05/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Hơn nửa thế kỷ gắn bó với tiếng chiêng buôn làng, Nghệ nhân Ưu tú K’Brel (xã Bảo Thuận, Lâm Đồng) vẫn lặng lẽ giữ nhịp cồng chiêng K’ho bằng tất cả tâm huyết. Từ những đêm hội bên bếp lửa tuổi thơ đến các lớp truyền dạy cho thanh niên hôm nay, ông trở thành cầu nối bền bỉ giữa di sản và thế hệ kế cận.
Đồ mây tre đan lên ngôi trong xu hướng tiêu dùng hiện đại
09:29 | 05/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những năm gần đây, cùng với xu hướng tiêu dùng hướng tới sự an toàn và thân thiện với môi trường, các sản phẩm mây tre đan ngày càng được quan tâm lựa chọn. Với ưu điểm sử dụng nguyên liệu tự nhiên và phù hợp với nhiều không gian sinh hoạt, đồ mây tre đan đang dần khẳng định vị trí trên thị trường, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng theo hướng bền vững hiện nay.
Nghề vẽ tranh gương xứ Huế
09:29 | 05/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa dòng chảy mỹ thuật truyền thống, tranh gương Huế vẫn lặng lẽ tồn tại như một loại hình đặc biệt với kỹ thuật “vẽ mặt trái, nhìn mặt phải”. Từ những lớp thợ gốc Hoa ở Bao Vinh xưa đến người nghệ nhân hôm nay, hành trình gìn giữ dòng tranh cung đình này là câu chuyện của sự kiên nhẫn, tinh tế và nỗ lực bảo tồn di sản.
Thủ Độ giữ hồn nghề mộc: Vinh danh 5 nghệ nhân, lan tỏa tinh hoa Đất Tổ
18:21 | 04/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Sáng ngày 4.3, trong không khí trang nghiêm và ấm áp đầu xuân, làng nghề mộc Thủ Độ (xã Vĩnh Phú, tỉnh Phú Thọ) long trọng tổ chức Lễ Báo công – Lễ tạ Đức Thánh Hoàng làng, đồng thời chúc mừng 5 nghệ nhân của làng vinh dự được phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Làng nghề Việt Nam” lần thứ XII do Hiệp hội Làng nghề Việt Nam tổ chức.
Lai Vung gìn giữ và phát triển làng nghề truyền thống gắn với sinh kế bền vững
16:04 | 03/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Phát huy lợi thế các nghề tiểu thủ công nghiệp và làng nghề lâu đời, xã Lai Vung (Đồng Tháp) đang từng bước bảo tồn giá trị truyền thống gắn với phát triển kinh tế địa phương. Từ nghề làm nem Lai Vung đến làng nghề dệt chiếu Định Yên, nhiều mô hình sản xuất không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa mà còn tạo việc làm ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.
Những cánh chuồn chuồn tre ở làng nghề Thạch Xá
16:03 | 03/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Những ngày đầu xuân năm Bính Ngọ, làng nghề chuồn chuồn tre Thạch Xá (xã Tây Phương, Hà Nội) rộn ràng không khí sản xuất, mở đầu một năm mới đầy kỳ vọng. Từ món đồ chơi dân gian giản dị, chuồn chuồn tre hôm nay đã trở thành sản phẩm thủ công mỹ nghệ đặc trưng, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Nghề thổ cẩm giữa đại ngàn Pù Luông
21:03 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Nằm giữa vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Thanh Hóa), làng dệt thổ cẩm bản Lặn vẫn bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống của người Thái suốt hơn hai thế kỷ. Những khung cửi vang lên mỗi ngày không chỉ tạo nên sản phẩm thủ công tinh xảo mà còn lưu giữ hồn cốt văn hóa bản địa giữa đại ngàn.
Gốm Bình Đức - Di sản sống của người Chăm trước nguy cơ mai một
21:03 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Với kỹ thuật nặn gốm không dùng bàn xoay độc đáo, làng gốm Bình Đức (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng) là một trong số ít nơi còn bảo tồn gần như nguyên vẹn phương thức chế tác cổ xưa của nhân loại. Tuy nhiên, sự suy giảm nghệ nhân và áp lực mưu sinh đang đặt di sản quý này trước nhiều thách thức cần được chung tay gìn giữ.
Gia Lai: Giỗ Tổ Làng nghề rượu Bàu Đá tri ân tiền nhân, gìn giữ hồn cốt “quốc tửu” xứ Nẫu
21:00 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Ngày 28/2/2026 (nhằm ngày 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại miễu Bàu Đá, xóm Tân Long, thôn Cù Lâm, xã An Nhơn Tây, Hiệp hội rượu Bàu Đá Bình Định, tỉnh Gia Lai cùng bà con Làng nghề truyền thống rượu Bàu Đá trang trọng tổ chức Lễ giỗ Tổ thường niên.
Kiêu Kỵ trang trọng tổ chức Lễ Tế Tổ – Khai tràng, tôn vinh các thế hệ nghệ nhân quỳ vàng bạc
20:57 | 01/03/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trong không khí phấn khởi chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930 – 03/02/2026) và đón Xuân Bính Ngọ 2026, thôn Kiêu Kỵ, xã Gia Lâm đã long trọng tổ chức Lễ Tế Tổ – Khai tràng – Vinh danh các thế hệ nghệ nhân nghề quỳ vàng bạc tại Nhà Tràng làng nghề.
“Lạp xưởng tươi Cần Giuộc” – Bước chuyển từ sản xuất truyền thống sang hiện đại
18:20 | 26/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ một món ăn dân dã, lạp xưởng tươi Cần Đước đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường bằng nền tảng pháp lý vững chắc, mô hình quản lý chuyên nghiệp và định hướng phát triển dài hạn – trở thành niềm tự hào của đặc sản Tây Ninh trong thời kỳ mới.
“Lạp xưởng tươi Cần Đước” – Khẳng định giá trị đặc sản Tây Ninh trên bản đồ ẩm thực Việt
18:14 | 26/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Giữa dòng chảy hội nhập và cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thị trường nông sản – thực phẩm, việc xây dựng và bảo hộ thương hiệu không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu tất yếu. Với đặc sản truyền thống mang đậm bản sắc Nam Bộ, “Lạp xưởng tươi Cần Đước” hôm nay không chỉ là một món ăn quen thuộc mà đang từng bước được định vị như một thương hiệu có giá trị pháp lý, giá trị kinh tế và giá trị văn hóa bền vững của tỉnh Tây Ninh và Nam Bộ.
GẠO AN KHƯƠNG – HỚN QUẢN: DẺO THƠM HẠT NGỌC QUÊ, ĐẬM NGHĨA TÌNH ĐẤT ĐỎ
16:14 | 26/02/2026 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Trên cánh đồng xã Tân Hưng, tỉnh Đồng Nai, lúa gạo không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là sinh kế gắn bó với nhiều thế hệ người dân nơi đây. Từ sản xuất dựa vào kinh nghiệm, người dân địa phương đã từng bước chuyển sang canh tác theo quy trình chuẩn hóa, hướng đến nâng cao chất lượng và kiểm soát truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Trong bối cảnh đó, nhãn hiệu tập thể Gạo An Khương – Hớn Quản ra đời như một bước chuyển mình quan trọng trong hành trình nâng tầm giá trị hạt gạo quê.
Mới nhất
Đọc nhiều
Ẩm thực Bắc Ninh đậm đà hương vị quê Kinh Bắc
09:00 Sức khỏe - Đời sống
LNV - Không chỉ nổi tiếng với Dân ca Quan họ Bắc Ninh, vùng đất Bắc Ninh còn sở hữu kho tàng ẩm thực phong phú, tinh tế và đậm đà bản sắc. Từ những món quà quê mộc mạc đến các đặc sản truyền thống, mỗi món ăn không chỉ mang hương vị riêng mà còn chứa đựng
Điểm tựa giúp nông dân vươn lên làm giàu
09:00 Khuyến nông
LNV - Nhiều mô hình HTX nông nghiệp tại Cà Mau đang phát huy hiệu quả rõ nét, trở thành điểm tựa vững chắc cho nông dân phát triển sản xuất và ổn định đời sống. Thông qua liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm và ứng dụng khoa học kỹ thuật, các hợp tác xã k
Phục hồi đất lúa nhờ vùi rơm rạ và hướng tới nông nghiệp phát thải thấp
09:00 Khuyến nông
LNV - Triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nông dân Đồng Tháp đang thay đổi mạnh mẽ phương thức canh tác. Việc vùi rơm rạ kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học sau thu hoạch khôn
Đồ mỹ nghệ tre trúc "tí hon" hút khách du lịch
08:00 Làng nghề, nghệ nhân
LNV - Từ những vật dụng quen thuộc của miền sông nước như cần xé, ghe xuồng hay quang gánh, những người phụ nữ ở Ngã Bảy, Cần Thơ đã khéo léo sáng tạo thành các sản phẩm thủ công mỹ nghệ kích thước nhỏ, tinh xảo. Những món đồ tí hon này không chỉ mang giá
Cà phê Sơn La vào vụ chăm sóc mới
08:00 Kinh tế
LNV - Sau khi kết thúc niên vụ, người trồng cà phê tại Sơn La lại tất bật quay trở lại vườn để cắt tỉa, bón phân và phục hồi cây. Việc chăm sóc đúng kỹ thuật ngay sau thu hoạch đang trở thành yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng suất, chất lượng, góp phần
