Những người dân làng mộc mạc, làm nên những chiếc đèn sặc sỡ

Sinh Dược là làng nghề thảo mộc và thủ công có lịch sử ngàn năm. Tên Sinh Dược chính thức được xác lập là địa danh hành chính theo Nghị quyết số 26/NQ - HĐND, ngày 22/6/2026 trên cơ sở xắp sếp toàn bộ quy mô số hộ gia đình của các xóm 3,4,10,11 của xã Gia Sinh nay là phường Tây Hoa Lư.

Đèn lồng chim Uyên Ương, phất từ giấy dó, được làm hoàn toàn thủ công phỏng đồ án chim Uyên Ương trên mái điện kinh thành thời Đinh - Lý - Trần.

Vậy là sau hành trình ngàn năm, tên gọi Sinh Dược đã không còn là tên dân gian, tên huyền sử, nay đã là tên gọi chính thức trên các hồ sơ hành chính của địa phương. Không phải ngẫu nhiên mà vùng đất Sinh Dược từ lâu đã được xem là “vùng đất thuốc”.

Nằm trong vùng đệm của rừng đặc dụng Hoa Lư, là nơi ghi nhận 677 loài thực vật, trong đó có 311 loài dược liệu và 10 loài quý hiếm, khu vực này sở hữu nguồn tài nguyên sinh học phong phú hiếm có. Hệ sinh thái bán sơn địa với thổ nhưỡng đặc thù đã tạo điều kiện cho nhiều loài cây thuốc sinh trưởng tự nhiên, tích tụ dược tính cao. Không chỉ dừng lại ở giá trị tự nhiên, Sinh Dược còn mang chiều sâu văn hóa - lịch sử gắn với Danh y Nguyễn Minh Không thời Lý . Những bài thuốc, kinh nghiệm sử dụng thảo dược được truyền lại trong dân gian chính là vốn quý để hình thành nghề thuốc nam tại địa phương. Việc làng Sinh Dược được công nhận danh hiệu Làng nghề năm 2022 là bước đệm quan trọng để mở rộng quy mô và nâng cao vị thế.

Tuy nhiên, thách thức đặt ra không nhỏ: Làm sao vừa tăng trưởng, vừa giữ được bản sắc. Nay biết đến ngôi làng cổ này lại nhờ những chiếc đèn lồng xinh đẹp, và độc đáo.

Trăm bước thành đèn, gồm uốn và hàn hơn 30 chi tiết sắt, phất gần 60 mảnh giấy Dó rồi còn là tô màu, ráp đèn, đều qua nhiều công đoạn cả. Xã viên đều nhất trí rằng đây là một tác phẩm kỳ công, tuy rằng có thể nó còn chưa đủ rực rỡ, nhưng nó là thành quả của bàn tay nhiều con người của làng nghề.

Đèn Uyên Ương được phất bằng giấy Dó, theo biểu tượng chim Uyên Ương trên nóc kinh thành Hoa Lư thời Đinh, biểu tượng của sự trù phú.

Nhân dịp hè, tổ thủ công hợp tác xã mở thêm xưởng làm đèn, phất một số đèn từ giấy dó, gọi bọn trẻ con em xã viên nghỉ hè rảnh rỗi đến làm vừa có thu nhập, vừa tiện bố mẹ trông nom.