Hội nghị tổng kết công tác Hội Làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng khóa IV (nhiệm kỳ 2019 - 2026)

Từ tâm huyết gìn giữ nghề đến một tổ chức nghề nghiệp

Năm 2001, từ mong muốn tập hợp những người làm nghề, Nghệ nhân Nguyễn Viết Thạnh cùng các thầy giáo dạy nghề của làng và một số người thợ tâm huyết đã tự nguyện hợp sức, viết đơn đề nghị thành lập Hội làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng. Ngay từ những ngày đầu, Hội đã xác định phương châm hoạt động: “Hội tụ tinh hoa, Đoàn kết, Liên kết cùng phát triển bền vững”.

Đó là định hướng xuyên suốt trong quá trình xây dựng và phát triển Hội. Bởi với một làng nghề có truyền thống lâu đời, sức mạnh không chỉ nằm ở tài hoa của từng người thợ mà còn ở khả năng liên kết, hỗ trợ và cùng nhau đưa nghề truyền thống thích ứng với thị trường hiện đại.

Ngày 10/6/2002, UBND xã Sơn Đồng ban hành Quyết định số 20/QĐ-UB về việc thành lập Hiệp hội làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng. Đến năm 2013, thực hiện Nghị định 45 của Chính phủ về tổ chức, hoạt động và quản lý hội, UBND huyện Hoài Đức (cũ) ban hành Quyết định số 1072/ QĐ-UBND ngày 24/4/2013 cho phép thành lập Hội làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng.

Cùng với việc kiện toàn tổ chức, Hội từng bước xây dựng cơ sở hoạt động, tài chính và cơ chế quản lý. Đặc biệt, ngày 18/5/2013, UBND xã Sơn Đồng quyết định giao Hội làm chủ đại diện thương hiệu làng nghề mỹ nghệ Sơn Đồng. Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng thương hiệu tập thể cho sản phẩm của địa phương.

Ngày 22/9/2015, Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tập thể “Làng nghề Sơn Đồng” số 251580 cho Hội làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng. Từ đây, thương hiệu làng nghề có thêm một cơ sở pháp lý quan trọng để được bảo vệ, quảng bá và phát triển trên thị trường.

Hội làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng hiện nay có 175 hội viên đăng ký chính thức, cùng hơn 500 hội viên trực thuộc các hội viên chính thức. Bộ máy Hội gồm 25 thành viên Ban Chấp hành, có 4 ông bà trong Ban Kiểm tra và 11 chi hội theo các khu vực hành chính, tạo thành mạng lưới kết nối tương đối rộng khắp trong cộng đồng làng nghề.

Đáng chú ý, Câu lạc bộ Nghệ nhân của Hội hiện quy tụ 2 Nghệ nhân Ưu tú và 22 nghệ nhân cấp tỉnh, thành phố, do Nghệ nhân Nguyễn Trí Quảng làm Chủ nhiệm. Đây chính là lực lượng nòng cốt trong việc gìn giữ kỹ thuật nghề, truyền nghề và lan tỏa những giá trị tinh hoa của nghề mỹ nghệ Sơn Đồng.

Trong số các hội viên còn có 13 đảng viên, 15 giám đốc các công ty cổ phần và trách nhiệm hữu hạn, cùng 30 nghệ nhân của Trung ương làng nghề Việt Nam và các tổ chức xã hội khác. Sự đa dạng về thành phần hội viên tạo nên một mạng lưới vừa giàu kinh nghiệm nghề, vừa có năng lực tổ chức sản xuất, kinh doanh và kết nối thị trường.

Hội còn tích cực tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm làng nghề do Trung ương và thành phố Hà Nội tổ chức. Nhiều sản phẩm được khách hàng và cộng đồng đánh giá cao, nhận giải thưởng, bằng khen.

Trong chương trình OCOP, có 3 hội viên đăng ký sản phẩm đạt chất lượng 4 sao và 3 sản phẩm đạt chất lượng 3 sao. Hội cũng giới thiệu hội viên tham gia chương trình hỗ trợ kinh phí khuyến công, tổ chức các lớp tập huấn về an toàn vệ sinh, phòng chống cháy nổ và kỹ năng marketing, qua đó giúp người làm nghề từng bước nâng cao kiến thức quản trị và khả năng tiếp cận thị trường.

Buổi họp triển khai nhiệm vụ tổ chức triển lãm Làng nghề Sơn Đồng

Khi làng nghề trở thành điểm tựa

Một trong những dấu ấn đáng ghi nhận của Hội là vai trò kết nối, hỗ trợ hội viên trong tiếp cận nguồn vốn và tiêu thụ sản phẩm. Ban Chấp hành đã xác nhận cho hơn 100 hội viên có xưởng sản xuất, kinh doanh nghề truyền thống để làm căn cứ vay vốn ngân hàng; đồng thời chứng nhận cho hơn 50 hội viên có xưởng sản xuất sản phẩm cụ thể theo hợp đồng, phục vụ việc xác định nguồn gốc, xuất xứ và lưu thông hàng hóa.

Hưởng ứng các chương trình vận động của địa phương, hội viên Hội làng nghề mỹ nghệ Sơn Đồng đã đóng góp hơn 100 triệu đồng cho các hoạt động xã hội, trong đó có quỹ phòng, chống Covid-19, quỹ vì người nghèo, trồng cây xanh tặng trường mầm non và nhiều hoạt động từ thiện khác.

Trong đời sống cộng đồng, Hội cũng duy trì các hoạt động thăm hỏi hội viên ốm đau, chia sẻ niềm vui khi hội viên kết hôn, chia buồn khi gia đình hội viên có tang; đồng thời tích cực giao lưu, học hỏi, xây dựng quan hệ cộng đồng và chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Trải qua quá trình xây dựng và phát triển, Hội làng nghề mỹ nghệ xã Sơn Đồng đã có cơ hội được tiếp đón các đoàn lãnh đạo Trung ương, các sở, ngành đến thăm, trải nghiệm thao tác nghề; đồng thời trở thành địa chỉ để các đoàn trong nước và quốc tế tìm hiểu, học tập mô hình phát triển làng nghề.

Bước vào nhiệm kỳ V (2026- 2031), Hội xác định nhiệm vụ trọng tâm là thích nghi với quá trình hiện đại hóa và số hóa, đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường.

Đây là yêu cầu tất yếu để một làng nghề truyền thống có thể đứng vững trong môi trường cạnh tranh ngày càng rộng mở. Số hóa sản xuất, thương mại điện tử, truyền thông số, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và chuẩn hóa sản phẩm sẽ là những hướng đi quan trọng để các sản phẩm Sơn Đồng không chỉ hiện diện trong thị trường trong nước mà còn có thêm cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế.