Chương trình khuyến công ưu tiên cơ sở do phụ nữ, người dân tộc thiểu số làm chủ

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2012/NĐ-CP về khuyến công. Những quy định mới nhằm hoàn thiện chính sách khuyến công phù hợp hơn với yêu cầu phát triển công nghiệp nông thôn trong giai đoạn mới.

Sau hơn một thập kỷ triển khai Nghị định số 45/2012/NĐ-CP, hoạt động khuyến công đã từng bước được chuẩn hóa, tạo điều kiện hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.

Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới về chuyển đổi số, sản xuất xanh, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải và phát triển bền vững, một số quy định cần được điều chỉnh, bổ sung để phù hợp với thực tiễn.

Mở rộng đối tượng và nội dung hỗ trợ

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định số 235/2025/NĐ-CP là sửa đổi quy định về đối tượng áp dụng chính sách khuyến công.

Theo đó, đối tượng được áp dụng gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hộ kinh doanh trực tiếp đầu tư, sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tại các địa bàn theo quy định và các làng nghề được UBND cấp tỉnh công nhận.

Chính sách cũng áp dụng đối với cơ sở sản xuất công nghiệp thực hiện sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững; doanh nghiệp, hợp tác xã là chủ đầu tư xây dựng hạ tầng cụm công nghiệp; Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ và các tổ chức, cá nhân tham gia quản lý, thực hiện hoạt động dịch vụ khuyến công.

Nội dung hoạt động khuyến công cũng được bổ sung theo hướng bám sát nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất.

Trong đào tạo nghề, chính sách tập trung hỗ trợ theo nhu cầu của các cơ sở công nghiệp nông thôn nhằm tạo việc làm và nâng cao tay nghề cho người lao động thông qua các hình thức như kèm cặp nghề, truyền nghề, tập nghề; bồi dưỡng, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp và chuyển giao công nghệ.

Đáng chú ý, bên cạnh hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến và tiến bộ khoa học kỹ thuật, chính sách khuyến công đã bổ sung rõ nội dung hỗ trợ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các mô hình áp dụng sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững tiếp tục được khuyến khích, qua đó thúc đẩy cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới phương thức sản xuất theo hướng tiết kiệm tài nguyên, nâng cao hiệu quả và giảm tác động đến môi trường.

Tăng hỗ trợ phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường

Nghị định số 235/2025/NĐ-CP tiếp tục dành nhiều nội dung hỗ trợ cho phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn.

Các cơ sở có thể được hỗ trợ thông qua hoạt động tổ chức, tham gia bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu các cấp; tổ chức hội chợ, triển lãm sản phẩm công nghiệp nông thôn, sản phẩm thủ công mỹ nghệ; tham gia hội chợ, triển lãm và các chương trình xúc tiến thương mại trong và ngoài nước.

Chính sách còn mở rộng sang hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu, đầu tư phòng trưng bày giới thiệu sản phẩm; tổ chức thi thợ giỏi nghề thủ công mỹ nghệ, thi thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Đối với lĩnh vực nghề truyền thống, Nghị định bổ sung hỗ trợ các hoạt động xét tặng, trao tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú; tổ chức truyền nghề, tập nghề và phổ biến kinh nghiệm phát triển nghề của các nghệ nhân.

Một nội dung khác được chú trọng là hỗ trợ xúc tiến đầu tư phát triển cụm công nghiệp và bảo vệ môi trường. Theo đó, chính sách hỗ trợ tổ chức hội nghị, hội thảo, diễn đàn xúc tiến đầu tư phát triển cụm công nghiệp; hỗ trợ công nghệ, máy móc, thiết bị xử lý nước thải, khí thải tại các cụm công nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn.

Chuyển đổi số, công nghiệp xanh thuộc diện được hưởng chính sách

Danh mục ngành, nghề được hưởng chính sách khuyến công cũng được điều chỉnh theo hướng phù hợp với xu thế phát triển mới.

Các lĩnh vực thuộc diện được hưởng chính sách gồm công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản và chế biến thực phẩm; công nghiệp phục vụ tiêu dùng, xuất khẩu và thay thế hàng nhập khẩu; công nghiệp cơ khí, công nghiệp hỗ trợ, dệt may, da giày; công nghiệp công nghệ cao, công nghệ sạch, tiêu tốn ít năng lượng và mang lại giá trị gia tăng cao.

Bên cạnh đó là công nghiệp hóa chất phục vụ nông nghiệp; sản xuất vật liệu xây dựng tiết kiệm tài nguyên khoáng sản; công nghệ sinh học, công nghiệp môi trường; các ngành chuyển đổi sang công nghiệp xanh, công nghiệp giảm phát thải và carbon thấp, công nghiệp năng lượng thân thiện với môi trường.

Nghề tiểu thủ công nghiệp, thủ công mỹ nghệ cần được bảo tồn, phát triển tại địa phương; hoạt động sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững; xử lý môi trường tại cụm công nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn cũng nằm trong phạm vi chính sách.

Đáng chú ý, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số được quy định là một trong những lĩnh vực được hưởng chính sách khuyến công.

Ưu tiên cơ sở do phụ nữ, người dân tộc thiểu số làm chủ

Theo quy định mới, nguồn lực khuyến công ưu tiên cho các chương trình, đề án hỗ trợ phát triển công nghiệp cơ khí, công nghiệp hóa chất phục vụ nông nghiệp, chế biến nông - lâm - thủy sản, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất sạch hơn và sản xuất, tiêu dùng bền vững.

Các chương trình, đề án về chuyển đổi số; phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu; sản phẩm công nghiệp chủ lực, công nghiệp mũi nhọn, công nghiệp trọng điểm; sản phẩm sử dụng nguyên liệu tại chỗ và có thị trường xuất khẩu cũng thuộc nhóm được ưu tiên.

Đối với các nghề tiểu thủ công nghiệp, thủ công mỹ nghệ truyền thống có nguy cơ mai một, thất truyền, chính sách tiếp tục xác định đây là nhóm cần ưu tiên hỗ trợ nhằm bảo tồn nghề và phát huy các giá trị truyền thống gắn với phát triển kinh tế địa phương.

Một điểm mới đáng chú ý là khi các cơ sở công nghiệp nông thôn cùng đáp ứng điều kiện hỗ trợ, việc lựa chọn sẽ ưu tiên cơ sở do phụ nữ làm chủ, cơ sở sử dụng nhiều lao động nữ, lao động yếu thế và lao động là người dân tộc thiểu số.

Quy định này góp phần mở rộng tác động xã hội của chính sách khuyến công, gắn hỗ trợ phát triển sản xuất công nghiệp nông thôn với tạo việc làm và nâng cao sinh kế cho các nhóm lao động cần được ưu tiên.

Nghị định số 235/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/10/2025. Đối với các đề án khuyến công quốc gia và khuyến công địa phương đã được phê duyệt trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, việc triển khai tiếp tục thực hiện theo Nghị định số 45/2012/NĐ-CP và các quy định pháp luật có liên quan.

Với việc mở rộng phạm vi hỗ trợ sang chuyển đổi số, sản xuất xanh, giảm phát thải, phát triển thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm, chính sách mới tạo thêm cơ sở để hoạt động khuyến công đồng hành sát hơn với nhu cầu đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh của các cơ sở công nghiệp nông thôn.