Ông Đoàn Văn Ban, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai Hải Phòng cho biết, vụ xuân 2020 là vụ cực kỳ khó khăn về nước tưới. Mọi năm các cống đầu mối có thể lấy được 8-10 tiếng/ngày, mỗi con nước lấy được 7-8 ngày. Nhưng năm nay trung bình lấy từ 4-5 giờ/cống, thậm chí không lấy được ngày nào. Khi đủ cao trình mặt nước thì mặn, còn khi không mặn thì không đủ cao trình mặt nước cũng không thể lấy được.

“Toàn bộ các công trình đầu mối lấy nước ở Hải Phòng khác với các tỉnh khác, là lấy tự chảy hết, do đó phải đủ cao trình về nước, nếu thủy triều cao thì lại bị mặn, khi thủy triều thấp lại không đủ cao trình mực nước để lấy. Khó khăn ở chỗ là chọn thời điểm vừa đủ cao trình mực nước vừa đủ độ mặn, do đó phải đo độ mặn thường xuyên, cứ 15 phút 1 lần.

Cống ở Hải Phòng chủ yếu là cửa van phẳng, nếu mực nước chênh nhau 50cm, lúc đó không thể đóng được cống, đồng thời độ mặn cao. Do đó các đơn vị thủy lợi phải có kinh nghiệm. Sẽ phải theo dõi thường xuyên về độ mặn và mực nước, phải dự báo được cách đó 3-4km.

Người dân xã Đông Phương, huyện Kiến Thụy xuống đồng gieo cấy.

Hiện tại chưa có quan trắc tự động, chỉ cử người đi đo. Cách đó 3-4km đã đến ngưỡng mặn thì ở cống phải đóng ngay. Đặc biệt là hệ thống ở Tiên Lãng, hầu hết cũng đã lường trước, tranh thủ tối đa để lấy nước, càng ngày càng khó thêm”, ông Ban cho biết.

Vụ xuân 2020 là vụ có nhu cầu dùng nước rất lớn với tổng diện tích gieo cấy theo kế hoạch là 31.720 ha. Trong khi toàn bộ 5 hệ thống thủy lợi trên địa bàn Hải Phòng đều sử dụng phương pháp lấy nước tự chảy, việc lấy nước, tích trữ nước vào hệ thống chỉ có thể thực hiện được khi nguồn nước tại các cửa cống đảm bảo, đồng thời đảm bảo đủ cao trình lấy nước tự chảy và độ mặn cho phép.

Do vậy, ngay từ tháng 10/2019, Hải Phòng tiến hành kiểm tra đánh giá chất lượng công trình sau mùa mưa bão, xây dựng kế hoạch sửa chữa các công trình bị hư hỏng, kịp thời đưa vào hoạt động phục vụ sản xuất, đặc biệt quan tâm các công trình trọng điểm, công trình đầu mối chính có khả năng lấy nước vào hệ thống: Hệ thống thủy lợi Vĩnh Bảo (cống Chanh Chử, cống Ba Đồng…);

Hệ thống thủy lợi Tiên Lãng (cống Rỗ, cống Sông Mới, cống Giang Khẩu, cống Lâm Cao...); Hệ thống thủy lợi Đa Độ (cống Trung Trang, cống Cẩm Văn...); Hệ thống thủy lợi An Hải (cống Kim Sơn, cống Tỉnh Thủy...); Hệ thống thủy lợi Thủy Nguyên (cống An Sơn 1, cống An Sơn 2, cống Phi Liệt). Do đó, đến ngày 26/01/2020, 100% ruộng đồng cũng đã có đủ nước để phục vụ công tác làm đất.

Ông Đoàn Văn Ban cho biết thêm: Từ ngày 24 - 29 tết thì kết thúc xả nước đợt 1, Hải Phòng lấy thêm được 2-3 ngày nữa vì nước thủy điện về chậm hơn so với Hà Nội 2-3 ngày, cộng với trận mưa dịp tết, cơ bản đủ nước để làm đất.

Ngoài ra, trước khi các hồ thủy điện xả nước, Chi cục đã chỉ đạo các công ty thủy lợi khi nào nước đủ, đo độ mặn đủ thì tập trung lấy nước. Đối với Hải Phòng, trong hệ thống thủy lợi có khả năng trữ nước rất lớn nên việc ngoài lấy nước đủ cho sản xuất, hiện đang tăng cường lấy vào tối đa để tích trữ, để không chỉ đợt này mà cho đợt tới.

Bài và ảnh Đinh Mười