Giữ “tâm” với nghề

Trải qua những thăng trầm của thời gian, thương hiệu gốm sứ Đông Triều luôn giữ được tiếng vang và có những tác động tích cực đến sản xuất địa phương. Các sản phẩm từ làng gốm Đông Triều được người tiêu dùng ưa chuộng, đánh giá cao bởi sự bền bỉ, đặc tính chịu nhiệt cao và khả năng chống va đập tốt, đặc biệt là các sản phẩm như: Hũ đựng rượu, các loại chậu cảnh, đôn… Gốm sứ Quang Vinh cũng vậy, từ những năm 1997, 2008, những doanh nghiệp xuất khẩu như Quang Vinh chịu ảnh hưởng nặng nề của suy thoái kinh tế. Sản phẩm liên tục bị ép giá, doanh thu giảm xuống đáy. Trong bối cảnh đó, gốm Quang Vinh luôn đưa ra những bài toán khắc phục khó khăn.

May mắn, Quang Vinh có nguồn lao động cấp cao được đào tạo ở nước ngoài, học hỏi tinh hoa những vùng “đất gốm” trứ danh và nắm bắt các xu hướng thẩm mỹ của các vùng, quốc gia.

Theo Bà Hà Thị Vinh, Giám đốc công ty cổ phẩn gốm sứ Quang Vinh cho biết: “Đứng trước nguy cơ phá sản, chúng tôi phải đổi mới chính mình, sáng tạo các sản phẩm độc-lạ, đủ sức cạnh tranh với thị trường thủ công mỹ nghệ quốc tế. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ nhằm giảm chi phí nguyên- nhiên liệu, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng sản phẩm, an sinh xã hội, môi trường…”

Gốm Quang Vinh kết hợp sự khéo léo của nghệ nhân và công nghệ tiên tiến để làm ra sản phẩm. Đồng thời, những người thợ gốm ở đây chủ yếu dùng hệ thống lò bầu và nhiệt độ nung đạt tới 1300 độ C. Để đạt được điều này những người thợ gốm đã mất rất nhiều thời gian để nghiên cứu ra được cách pha chế nguyên liệu cũng như kết cấu của lò đốt.

Đặc biệt tại Quang Vinh khi đưa công nghệ vào sản xuất giúp, công ty đã sử dụng công nghệ nung bằng gas giúp bảo vệ môi trường, sản xuất hàng hóa tốt, đồng thời đảm bảo yếu tố an sinh cho người lao động trong xưởng.

Gốm sứ mỹ nghệ phải chạm vào cảm xúc của người mua và mỗi thị trường Quang Vinh đặt chân đến đều có nét văn hóa, gu thẩm mỹ riêng. Đơn cử như người Bắc Âu thích gốm đơn giản, trang nhã, người Nhật Bản lại ưa chuộng phong cách tinh tế, uyên thâm… Do đó, đỉnh cao của nghệ thuật làm gốm xuất khẩu là vừa chiều lòng được khách hàng ngoại quốc, vừa khiến họ tò mò, thích thú với bản sắc Việt Nam. Vì thế, văn hóa của người Việt được Quang Vinh thể hiện trong thiết kế, kết cấu, hoa văn, họa tiết trên sản phẩm gốm.

Những cái méo mó có duyên được nghệ nhân Quang Vinh “cố tình” sáng tạo, mang tính thủ công cao, mang tính thẩm mỹ. Người tiêu dùng nhìn vào để biết được các sản phẩm thủ công mà máy móc không làm được, và rồi khi cầm sản phẩm, họ hiểu, nâng niu sản phẩm thủ công, cũng như trân trọng sự cầu kỳ của người làm ra sản phẩm.

Điểm khác biệt của gốm sứ Quang Vinh

Điểm khác biệt lớn nhất đó là sự sáng tạo của mỗi nghệ nhân. Mỗi người, mỗi tư duy sáng tạo sẽ đem đến cho Quang Vinh những sản phẩm độc-lạ, có giá trị thẩm mỹ cao.

Bên cạnh đó, chính do nhiệt độ đốt ở các lò của Đông Triều rất cao nên các sản phẩm làm ra có thời gian sử dụng rất lâu, đồng thời nước men cũng rất trong. Việc tiến hành xử lý đất được những người thợ Đông Triều hết sức chú trọng, do đó hầu như không có các tạp chất lẫn - đặc biệt là không còn lượng ô xít sắt Fe2O3, vì vậy đảm bảo độ trắng đều của sản phẩm.

Sản phẩm ở đây cũng mang nét đặc trưng riêng mà các làng sản xuất sứ khác không thực hiện được, đặc biệt là các loại chậu hoa to có đường kính lên tới 100 cm, các loại đôn để kê chậu, các loại ang trồng. Việc tạo dáng sản phẩm được làm trên bàn xoay điện cho phép họ sản xuất với năng suất cao, các loại hoa văn, họa tiết phong phú đa dạng thể hiện dưới lớp men không những phản ánh sâu đậm cuộc sống, con người và thiên nhiên Việt Nam như tứ quý, sông nước hữu tình… mà còn đảm bảo độ bền và an toàn cho sản phẩm.

Hiện nay, Công ty TNHH Quang Vinh tại Đông Triều đang phát triển một số nhóm sản phẩm mới, trong đó có sản phẩm bình hút lộc. Đây là đề tài nghiên cứu khoa học, chiết xuất photpho từ xương bò tạo thành chất liệu men tốt, giúp sản phẩm gốm đẹp, sang trọng.

Sản phẩm này là tâm huyết của tập thể gốm Quang Vinh tại Đông Triều, do người Đông Triều chế tác. Do đó, kỳ vọng sản phẩm mới này sẽ đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia và đi xa hơn.

Bài, ảnh: Xuân Mai - Thanh Hậu