Nỗi trăn trở về cách thức tiếp cận mới

Trong bối cảnh nhiều làng nghề đứng trước nguy cơ mai một do thiếu đầu ra, thiếu lực lượng kế thừa và chịu áp lực từ quá trình hiện đại hóa, việc đổi mới cách tiếp cận văn hóa tới giới trẻ bên cạnh các chính sách bảo tồn của Nhà nước trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Xuất phát từ thực tế đó, Cổ Nghệ Tân Giao lựa chọn hướng đi sáng tạo, góp phần đưa làng nghề truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ thông qua trải nghiệm tương tác. Với sự bảo trợ và hỗ trợ chuyên môn từ Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, nhóm sinh viên có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về thực trạng hoạt động của các làng nghề hiện nay, từ nguy cơ mai một, thiếu nhân lực kế thừa đến những khó khăn trong việc thích nghi với thị trường hiện đại.

Từ những góc nhìn thực tế đó, nhóm đã lồng ghép những “bài toán” mà các làng nghề đang đối mặt cùng các yếu tố văn hóa đặc trưng vào bộ trò chơi “Phú Hộ Làng Nghề”. Qua hình thức tương tác sáng tạo, sản phẩm không chỉ mang tính giải trí mà còn giúp người chơi hiểu hơn về giá trị của làng nghề truyền thống và hành trình gìn giữ những di sản văn hóa trong bối cảnh hiện đại.

Nhóm sinh viên dự án Cổ Nghệ Tân Giao gặp gỡ ông Trịnh Quốc Đạt trong quá trình trao đổi và tìm hiểu về thực trạng các làng nghề truyền thống (Ảnh: BTC)

Ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đánh giá cao ý tưởng đưa văn hóa làng nghề vào hình thức trò chơi trải nghiệm của dự án. “Việc đưa văn hóa làng nghề truyền thống vào một trò chơi trải nghiệm là một đề xuất rất sáng tạo. Trong bối cảnh hiện đại, việc các bạn trẻ vẫn lựa chọn tìm hiểu, say sưa khám phá những nghề cổ của cha ông là điều rất đáng quý và đáng trân trọng”, ông chia sẻ.

Boardgame “Phú Hộ Làng Nghề”

Lấy cảm hứng từ trò chơi cờ tỷ phú quen thuộc, “Phú Hộ Làng Nghề” là hành trình khám phá các làng nghề truyền thống Bắc bộ như gốm Bát Tràng, tranh Đông Hồ, lụa Vạn Phúc,.. Với thông điệp “Trải chiếu ngắm giang sơn, cuốn nghề đi vạn dặm”, hi vọng người chơi cảm giác như đang thực sự bước vào chuyến hành trình “vạn dặm” xa, đi qua từng vùng đất, khám phá những câu chuyện văn hóa và cảm nhận vẻ đẹp của các làng nghề Bắc Bộ.

Đặc biệt, trò chơi còn được đội ngũ dự án xây dựng dựa trên bài toán bảo tồn và phát triển làng nghề trong bối cảnh hiện đại. Người chơi sẽ hóa thân thành những “nhà đầu tư trẻ”, di chuyển qua các ô làng nghề và đưa ra các lựa chọn phát triển phù hợp trước những tình huống thực tế. Khác với phiên bản cờ tỷ phú truyền thống, tiêu chí chiến thắng của “Phú Hộ Làng Nghề” không nằm ở việc tích lũy nhiều tài sản nhất, mà ở khả năng duy trì, bảo tồn và phát triển bền vững các làng nghề đến cuối trò chơi.

Thông qua cơ chế này, dự án mong muốn giúp người trẻ hiểu hơn về những khó khăn mà các làng nghề đang đối mặt hiện nay, từ áp lực thị trường, thiếu nhân lực kế thừa cho đến bài toán cân bằng giữa gìn giữ giá trị truyền thống và thích nghi với xu hướng mới.

Bộ boardgame “Phú Hộ Làng Nghề” với thiết kế lấy cảm hứng từ văn hóa làng nghề truyền thống Bắc Bộ. (Ảnh: BTC)

Bạn Yến Nhi, đại diện dự án Cổ Nghệ Tân Giao chia sẻ: “Giới trẻ ngày nay không còn hứng thú với những cách truyền tải văn hoá một chiều. Vì vậy, thay vì ‘kể’ về làng nghề, chúng mình muốn để các bạn tự ‘trải nghiệm’ và ‘ra quyết định’. Qua từng lượt chơi, chúng mình hy vọng các bạn trẻ sẽ hiểu rằng để gìn giữ một làng nghề không chỉ cần giá trị văn hóa, mà còn cần sự cân bằng giữa bảo tồn và phát triển trong xã hội hiện đại.”

Điểm kết của dự án “Cổ Nghệ Tân Giao” là không gian trải nghiệm Boardgame “Phú Hộ Làng Nghề” diễn ra vào ngày 17/5 tại Bảo tàng Hà Nội, nơi người tham gia có cơ hội trực tiếp trải nghiệm trò chơi cùng nhiều hoạt động tương tác xoay quanh văn hóa làng nghề truyền thống. Đây không chỉ là dịp để công chúng, đặc biệt là các bạn trẻ, tiếp cận gần hơn với các giá trị văn hóa dân gian mà còn là cơ hội để dự án lan tỏa thông điệp về bảo tồn và phát triển làng nghề trong đời sống hiện đại.