Nghề làm bánh tét Hội Gia. Ảnh minh họa.

Hơn nửa thế kỷ qua, Làng nghề Bánh tét Hội Gia, phường Mỹ Phong, cứ vào tháng Chạp là nhộn nhịp mùa làm bánh tét, để phục vụ nhu cầu bà con gần xa đón tết, khiến không khí đón xuân thêm nhộn nhịp.

Khi trời còn mờ sương, nhiều căn nhà trong xóm Hội Gia đã sáng đèn. Âm thanh vo nếp, rửa lá, chuẩn bị nguyên liệu, hòa cùng nhịp sinh hoạt, tạo nên không khí rộn ràng.

Trước hiên, lá chuối được lau sạch, xếp ngay ngắn thành từng chồng; trong bếp, những nồi bánh lớn bắt đầu sôi ùng ục, hơi nước bốc lên nghi ngút.

Gắn bó với nghề hơn 30 năm, chị Dương Thị Liên (Làng nghề bánh tét Hội Gia) cho biết, làm bánh tét cực nhất là những ngày cận tết. “Ngày thường mỗi ngày gói vài trăm đòn, còn giáp Tết phải tăng gấp bốn, gấp năm lần.

Cực thì cực, nhưng thấy bánh làm ra được khách đặt mua, mình vui lắm, coi như có tết sớm”, chị Liên chia sẻ.

Theo người dân trong xóm, nghề bánh tét Hội Gia hình thành khoảng 50 năm về trước, ban đầu chỉ làm để phục vụ trong gia đình và bà con. Dần dần, bánh ngon, giữ được vị truyền thống nên khách tìm đến ngày càng nhiều.

Từ đó hình thành nên Làng nghề bánh tét Hội Gia, lúc đầu có vài chục hộ sinh sống bằng nghề, nhưng do công việc vất vả nên đến nay còn khoảng 10 gia đình bám trụ với nghề. Mỗi độ xuân về, cả xóm “vào mùa”, nhà nhà đỏ lửa, làm bánh liên tục suốt ngày đêm.

Những nồi bánh tét thường được nấu từ 8 - 10 giờ. Lửa phải đều, nước luôn ngập bánh, người canh bếp gần như không rời nửa bước. Từng ca trực được thay phiên nhau để đảm bảo bánh chín đều, giữ được độ dẻo và hương vị đặc trưng.

Không khí làm bánh diễn ra khẩn trương theo từng công đoạn: Người gói bánh, người buộc dây, người châm nước, tiếp củi…, phối hợp nhịp nhàng.

Dù làm việc liên tục, ai nấy đều vui vẻ, bởi trong sâu thẳm, ai cũng hiểu rằng những đòn bánh tét đang gói là đang gói tết cho chính gia đình mình và cho khách hàng gần xa.

Điều làm nên thương hiệu bánh tét Hội Gia chính là hương vị truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nếp được chọn kỹ, hạt đều, trắng, khi nấu chín dẻo nhưng không bết.

Đậu xanh đãi sạch, cà nhuyễn; thịt heo chọn phần ba rọi, ướp vừa tay để khi chín vẫn giữ được độ béo mà không ngấy. Tất cả được gói chặt trong lớp lá chuối xanh, tạo nên đòn bánh tròn, chắc tay.

Chị Trương Thị Hồng Linh chia sẻ: “Bánh tết mà làm ẩu là khách biết liền. Mình làm nghề lâu dài nên khâu nào cũng phải kỹ, từ chọn nguyên liệu đến gói bánh, nấu bánh. Bánh vừa ngon vừa đẹp, khách mới tin tưởng, quay lại mua hoài”.

Bên cạnh bánh tét nhân mặn truyền thống, nhiều hộ còn làm thêm bánh tét chuối, bánh tét đậu đen, bánh tét mỡ, bánh tét đậu xanh trứng… để phục vụ nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng.

Tuy có thêm sản phẩm mới, nhưng cách làm vẫn giữ theo lối thủ công, không dùng phụ gia tạo màu hay chất bảo quản. Chính sự chỉn chu ấy đã giúp bánh tét Hội Gia giữ được uy tín với khách hàng trong và ngoài địa phương.

Những ngày này, điện thoại của các hộ làm bánh rộn ràng hơn khi nhận nhiều cuộc gọi đặt hàng của các tiểu thương, khách quen.

Có hộ mỗi ngày xuất bán vài trăm đòn bánh, phải làm liên tục mới kịp giao. Giá bánh năm nay giữ ổn định, dao động từ 25.000 - 100.000 đồng mỗi đòn, tùy loại và kích cỡ, vừa sức với người tiêu dùng.

Càng sát tết, nhịp làm bánh trong xóm càng khẩn trương. Không chỉ người trong gia đình, nhiều lao động nhàn rỗi trong xóm cũng tranh thủ tham gia, tạo nên không khí lao động rộn ràng, ấm áp.

Làng nghề bánh tét Hội Gia đỏ lửa phục vụ Tết. Ảnh minh họa.

Theo UBND phường Mỹ Phong, Hội Gia là nghề truyền thống góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán.

Chính quyền phường thường xuyên thăm hỏi, động viên các hộ sản xuất, đồng thời nhắc nhở việc đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trong quá trình làm bánh.

Phó Chủ tịch UBND phường Mỹ Phong Đoàn Quốc Khương cho biết: “Nghề bánh tét không chỉ mang lại thu nhập cho bà con, mà còn góp phần gìn giữ nét văn hóa ẩm thực ngày tết của địa phương.

Phường khuyến khích người dân giữ nghề, nâng cao chất lượng sản phẩm để bánh tét Hội Gia ngày càng được nhiều người biết đến.

Bên cạnh đó, phường sẽ từng bước phối hợp với các ngành, đơn vị có liên quan khảo sát, xây dựng mô hình trải nghiệm gắn với quy trình sản xuất bánh tét Hội Gia để thu hút du khách đến tham quan làng nghề”.

Trong nhịp sống hiện đại, nhiều nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một. Thế nhưng, mỗi độ xuân về, hình ảnh Làng nghề bánh tét Hội Gia đỏ lửa suốt ngày đêm vẫn được giữ gìn.

Những đòn bánh ra lò, thơm mùi nếp mới, lá mới được xếp ngay ngắn chờ giao cho khách, mang theo niềm tự hào của người làm nghề.

Chiều xuống, khi những mẻ bánh vừa vớt khỏi nồi được xếp lên giàn cho ráo nước, mùi bánh chín lan tỏa khắp xóm. Dù vất vả, ai nấy đều ánh lên niềm vui, bởi tết đã ở rất gần.

Xuân lại về trên xóm bánh tét Hội Gia, trong tiếng củi lách tách và mùi bánh mới chín, hương vị tết quê được gói trọn trong từng đòn bánh tét truyền thống.