Khuyến công trong không gian phát triển mới

Theo Sở Công Thương Phú Thọ, sau khi sáp nhập ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, địa phương có diện tích 9.361km², dân số hơn 4 triệu người, với không gian phát triển và nền tảng công nghiệp được mở rộng. Sự hiện diện của các tập đoàn lớn như Toyota, Honda, hàng trăm doanh nghiệp FDI cùng lợi thế về năng lượng tạo điều kiện để tỉnh phát triển công nghiệp hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Trong bối cảnh đó, công nghiệp nông thôn vẫn giữ vai trò quan trọng trong tạo việc làm, phát triển sản xuất và khai thác lợi thế địa phương. Tuy nhiên, sự chênh lệch về hạ tầng, quy mô sản xuất, trình độ công nghệ và khả năng tiếp cận thị trường giữa các khu vực đang đặt ra yêu cầu đổi mới hoạt động khuyến công, nhất là sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Thời gian qua, chương trình khuyến công đã hỗ trợ thiết thực các cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và sức cạnh tranh. Dù kinh phí còn khiêm tốn so với tổng vốn đầu tư, nguồn lực này đóng vai trò “vốn mồi”, giúp cơ sở giảm gánh nặng chi phí, mạnh dạn đầu tư thiết bị, giảm lao động thủ công và cải thiện chất lượng sản phẩm.

Sản phẩm thủ công mỹ nghệ, tiểu thủ công nghiệp là nhóm ngành được ưu tiên nguồn lực khuyến công.

Bên cạnh hỗ trợ sản xuất, khuyến công ngày càng chú trọng phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường. Nhờ đó, các cơ sở có thêm điều kiện mở rộng tiêu thụ, nâng cao năng lực quản trị và từng bước tham gia chuỗi cung ứng, hướng tới xuất khẩu.

Việc mở rộng địa bàn cũng mở ra cơ hội khai thác hiệu quả hơn nguồn nguyên liệu, ngành nghề truyền thống và lợi thế của từng khu vực, thúc đẩy hình thành các vùng sản xuất và chuỗi liên kết. Để phát huy tiềm năng này, chính sách khuyến công cần được triển khai linh hoạt, phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của từng địa bàn, từng nhóm cơ sở.

Đặc biệt, trước yêu cầu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, hỗ trợ khuyến công cần hướng mạnh hơn vào ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả nguyên liệu và bảo vệ môi trường. Với mô hình chính quyền hai cấp, việc chủ động nắm bắt nhu cầu, đưa chính sách đến gần cơ sở và đồng hành ngay từ khâu xây dựng phương án đầu tư sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển hiện đại, bền vững.

Đổi mới cách làm, nâng chất hỗ trợ

Trước yêu cầu của giai đoạn mới, Phú Thọ xác định đổi mới phương thức khuyến công, chuyển từ hỗ trợ theo đề nghị sang chủ động khảo sát nhu cầu của các cơ sở công nghiệp nông thôn. Theo đó, tỉnh sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu về ngành nghề, quy mô sản xuất, nhu cầu công nghệ và thị trường, làm căn cứ lập kế hoạch hỗ trợ phù hợp với từng nhóm ngành, địa bàn và định hướng phát triển.

Nguồn lực khuyến công sẽ được ưu tiên cho các lĩnh vực có tiềm năng tạo giá trị gia tăng cao như chế biến sâu nông, lâm sản, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, tiểu thủ công nghiệp và thủ công mỹ nghệ. Trọng tâm là giúp cơ sở đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, từng bước đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất hiện đại, tăng khả năng liên kết với doanh nghiệp lớn và tham gia chuỗi cung ứng.

Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là nội dung xuyên suốt. Việc hỗ trợ máy móc, thiết bị sẽ gắn với công nghệ tiên tiến, tự động hóa, tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng và giảm phát thải. Đồng thời, các cơ sở được khuyến khích ứng dụng phần mềm quản trị, thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường trên nền tảng số, phù hợp với các nội dung hỗ trợ được bổ sung tại Nghị định số 235/2025/NĐ-CP.

Khuyến công hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư máy móc, giảm lao động thủ công, cải thiện chất lượng sản phẩm.

Với sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, tỉnh định hướng tăng cường hỗ trợ sau công nhận, từ hoàn thiện bao bì, nhãn hiệu, tiêu chuẩn chất lượng đến quảng bá, xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ. Trọng tâm vì thế sẽ chuyển từ số lượng sản phẩm được công nhận sang nâng cao giá trị thương mại, khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường.

Cùng với đó, Sở Công Thương, đơn vị khuyến công và chính quyền cấp xã sẽ tăng cường phối hợp trong khảo sát nhu cầu, hướng dẫn và triển khai chính sách. Nâng cao năng lực cho cán bộ cấp xã được xác định là yêu cầu quan trọng để đưa hoạt động khuyến công đến sát cơ sở.

Công tác kiểm tra, đánh giá cũng sẽ chuyển dần từ chú trọng tiến độ, khối lượng thực hiện sang kết quả đầu ra và tác động thực tế, thông qua các chỉ tiêu về năng lực sản xuất, doanh thu, việc làm, thị trường tiêu thụ, chất lượng sản phẩm, tiết kiệm năng lượng và hiệu quả môi trường. Đây là cơ sở để sử dụng kinh phí hiệu quả hơn, lựa chọn đúng đối tượng và nội dung hỗ trợ.

Để tạo điều kiện triển khai, Sở Công Thương Phú Thọ kiến nghị Bộ Công Thương phối hợp với các cơ quan Trung ương nghiên cứu, hoàn thiện mô hình đơn vị sự nghiệp phục vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực công thương; hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, danh mục dịch vụ sự nghiệp công, đơn giá dịch vụ và phân hạng đơn vị sự nghiệp. Đồng thời, đề nghị sớm ban hành quy định về quản lý, sử dụng và định mức chi kinh phí khuyến công để thực hiện đầy đủ các nội dung hỗ trợ theo Nghị định số 235/2025/NĐ-CP, kèm hướng dẫn cụ thể, thống nhất để các địa phương thuận lợi triển khai trong điều kiện tổ chức bộ máy và không gian phát triển mới.