Hà Nội: 24°C Hà Nội
Đà Nẵng: 25°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 32°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 23°C Thừa Thiên Huế

Câu chuyện giữ sản vật địa phương trước giá trị của rừng kinh tế

LNV - Hạt dẻ thóc là một trong những đặc sản địa phương của vùng Lục Nam (Bắc Giang). Tuy nhiên, hiện loại hạt này đang bị suy giảm do người dân không còn mặn mà với việc nhặt dẻ, lợi ích kinh tế chênh lệch quá lớn so với rừng trồng…

Người dân nhặt hạt dẻ trong rừng


Khi mùa dẻ tới…

Dẻ thóc (hạt nhỏ) là tên gọi địa phương để phân biệt với loài dẻ Trùng Khánh (hạt to). Loại dẻ này mọc tập trung nhiều nhất ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang với diện tích hơn 1.500 ha, sản lượng khai thác hơn 1.000 tấn/năm. Cây dẻ tập trung nhiều ở các xã như Nghĩa Phương, Vô Tranh, Bình Sơn, Trường Sơn…

Ghé thăm rừng dẻ vào tháng 8 âm lịch, dịp đầu mùa thu hoạch, tôi gặp ông Trần Thế Mỹ (60 tuổi), tại thôn Trại Lán, xã Vô Tranh, cho biết: “ Hạt dẻ thì năm được năm mất, bình thường bán 30.000/kg, năm nay mất mùa giá cao hơn từ 40.000-50.000/kg. Nhưng gia đình ít người nên chẳng nhặt được là bao.”

Gia đình ông Mỹ được giao 2ha rừng dẻ với khoảng 100 cây. Ông kể, ngày xưa dẻ được nhiều nhưng ít người mua, có khi trong nhà có cả tấn dẻ thóc. Mọi người thường làm hạt dẻ thành món xôi, chè, rang, cơm độn dẻ,… Giờ thì sáng thu tối đã có người tới mua.

Thời gian thu hoạch của dẻ là từ đầu tháng 8 đến hết tháng 10 âm lịch. Khi ở trên cây, quả dẻ có gai, lúc chín sẽ rụng xuống đất và rơi hạt ra ngoài vỏ. Để nhặt loại dẻ này được thuận lợi, người dân phải quyét dọn sạch gốc cây. Khi nhặt chỉ cần mang túi và nhặt bằng tay trần. Tuy nhiên, rừng này rất nhiều muỗi nên phải có hương muỗi mang theo để đốt. Người dân phải thu hái mỗi ngày vào buổi sớm kể cả trời mưa hay nắng, nếu để từ 2-3 ngày không nhặt dẻ sẽ bị hỏng hoặc nảy mầm.

Hạt dẻ thóc chỉ nhỏ như hạt sen nhưng có vị thơm ngậy đặc trưng


Người dân không còn tha thiết giữ rừng dẻ

Theo báo cáo của Hạt Kiểm lâm huyện Lục Ngạn, chỉ trong 3 năm qua, diện từng rừng dẻ tự nhiên được hỗ trợ giảm khá mạnh từ 1.017,69 ha xuống còn 940 ha.

Lý giải về điều này, ông Nguyễn Đình Dũng, Hạt phó Hạt Kiểm lâm huyện Lục Nam, cho biết: “Rừng dẻ tự nhiên chất lượng rừng thấp, lại nằm đan xen với với diện tích rừng trồng nên một số hộ dân đã lợi dụng, cố tình chặt phá để lấy đất trồng rừng. Do hiệu quả kinh tế của rừng dẻ kém hơn nhiều với trồng rừng kinh tế nên bà con không còn mặn mà với rừng dẻ.

Thực tế của người dân cho thấy rằng, 1 ha rừng trồng bạch đàn, sau 4 năm có thể mang lại thu nhập 150-200 triệu mà không quá vất vả. Trong khi giữ rừng dẻ sẽ được hỗ trợ 500.000/ha/năm. Thu nhập từ dẻ hạt thì bấp bênh, năm được nhiều thì 25 triệu/ha, năm mất chỉ được 5 triệu/ha. Thu hoạch rừng dẻ lại vất vả vì phải dọn rừng và đi nhặt từng hạt nhỏ.

Một góc rừng dẻ ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang


Rời xã Vô Tranh, tôi đến gặp ông Đặng Văn Thành, Phó Ban Lâm nghiệp xã Nghĩa Phương – địa phương có nhiều rừng dẻ nhất ở Lục Nam, ông Thành cho biết: Hiện Nghĩa Phương có 512 ha rừng dẻ, trong đó 372 ha được giao khoán. Tuy xã và kiểm lâm đã tuyên truyền quy ước bảo vệ rừng tới từng thôn bản nhưng khi người dân làm rừng sẽ lấn dần sang rừng dẻ. Họ lén chặt một vài cây và khi bị phát hiện, họ bảo là cây đó già rồi hoặc lỡ đốt rừng trồng mà cháy.

Trong một số chuyến thăm người trông rừng dẻ, ông Thành gặp nhiều người dân nói rằng họ sẵn sàng trả rừng dẻ. Có trường hợp người dân trên địa bàn xã, khi được giao rừng dẻ hơn 30 năm, cây dẻ to hơn 30-40cm. Họ nói với ông Thành rằng tiền trông rừng dẻ chỉ đủ mua vài đôi dày đi thăm rừng.

Bản thân gia đình ông Thành cũng có hơn 2ha rừng dẻ nhưng năm nay không có ý định nhặt. Còn ở xã, có đến 50% chủ rừng không quan tâm đến thu hoạch, cho ai nhặt thì nhặt.


Cận cảnh quả dẻ rừng khi ở trên cây


So với loại dẻ to Trùng Khánh, hạt dẻ Lục Nam có hương vị thơm, bùi, béo ngậy hơn. Hạt có giá trị dinh dưỡng cao gồm ít calo, chất béo nhưng giày khoáng chất, tinh bột, chất xơ có lợi cho sức khỏe.
Loại cây dẻ này đã xuất hiện từ lâu ở Lục Nam, đến những năm 1986, do gặp nạn đói, người dân khó khăn nên khai thác gần như hết. Đến năm 1993, kiểm lâm bắt đầu giao rừng cho người dân quản lý nên rừng mới tái sinh được.

Cây dẻ Lục Nam là loại cây thân gỗ, thuộc nhóm V. Người dân trong vùng phân ra nhiều loại dẻ như dẻ quả, dẻ cau, dẻ đầu giông, dẻ sồi, dẻ đỏ… Trong đó, dẻ quả là loại duy nhất cho thu hoạch quả và dẻ đầu giông được đánh giá có gỗ tốt nhất.

Dẻ có tán xòe càng rộng thì quả nhiều, cây dẻ vốn là loại cây tự nhiên nên không phải chăm sóc nhiều, không phun thuốc hay bón phân và không có sâu bệnh. Hạt dẻ thường là thức ăn ưa thích của một số loại như chuột, sóc, chim,…

Cầm trên tay túi dẻ thóc vừa được bà con biếu tặng khiến tôi càng đắn đo về tương lai của loại dẻ bản địa này. Một loại hạt dẻ đặc sản thơm ngon, mang tính riêng biệt hơn so với loại dẻ Trùng Khánh đã phổ biến.

Theo tìm hiểu, hiện HTX Hạt dẻ Lục Nam đang được thành lập để phát triển thành sản phẩm đặc sản địa phương này. Nếu hạt dẻ Lục Nam có thể phát triển được thương hiệu, nâng cao giá trị thì sẽ là động lực to lớn cho người dân bảo vệ rừng dẻ tự nhiên đi đôi với phát triển kinh tế./

Bài và ảnh: Thúy Vi




Tin liên quan

Tin mới hơn

Bắc Ninh chuẩn bị tổ chức Lễ hội trái cây vào đầu tháng 12

Bắc Ninh chuẩn bị tổ chức Lễ hội trái cây vào đầu tháng 12

LNV - UBND thành phố Bắc Ninh vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Lễ hội trái cây Bắc Ninh năm 2026. Sự kiện dự kiến diễn ra trong 4 ngày, từ 04/12 đến hết 07/12/2026 tại Quảng trường trung tâm phường Chũ, hứa hẹn mang đến không gian kết nối giao thương và trải nghiệm du lịch nông nghiệp đặc sắc.
LAROY KẾT NỐI TRẢI NGHIỆM VĂN HOÁ ẨM THỰC VỚI TƯ DUY PHÁT TRIỂN F&B

LAROY KẾT NỐI TRẢI NGHIỆM VĂN HOÁ ẨM THỰC VỚI TƯ DUY PHÁT TRIỂN F&B

ocopvietnam – Tại Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026, Chuyên gia Nguyễn Thị Tình – Co.Founder LAROY đã đưa các học viên tham gia trải nghiệm, khám phá tinh hoa ẩm thực đa quốc gia. Hoạt động không chỉ mở rộng kiến thức thực tiễn mà còn góp phần khơi gợi tư duy sáng tạo, chuẩn hóa và phát triển kinh doanh trong lĩnh vực F&B.
Quảng Trị: Đề xuất phân hạng sản phẩm OCOP

Quảng Trị: Đề xuất phân hạng sản phẩm OCOP

LNV - Sản phẩm Cao chè vằng linh chi hòa tan Mai Thị Thủy của Công ty TNHH Cao dược liệu Định Sơn Mai Thị Thủy (xã Cam Lộ) đạt 93/100 điểm, được đề xuất trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét công nhận đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia.
Minh bạch nguồn gốc để nông sản Việt đi xa

Minh bạch nguồn gốc để nông sản Việt đi xa

ocopvietnam - Minh bạch nguồn gốc giúp kiểm soát chất lượng, xác định trách nhiệm của từng khâu trong chuỗi sản xuất và là điều kiện để nông sản Việt đáp ứng yêu cầu thị trường. Nhưng theo các chuyên gia, truy xuất nguồn gốc chỉ có giá trị khi dữ liệu được ghi chép đầy đủ, thống nhất và đúng với thực tế sản xuất.
Bánh chưng Hải Yến 20: Từ gánh hàng rong Quốc lộ 2 đến Thương hiệu vàng nông nghiệp

Bánh chưng Hải Yến 20: Từ gánh hàng rong Quốc lộ 2 đến Thương hiệu vàng nông nghiệp

ocopvietnam - Từ cô bé 7, 8 tuổi theo mẹ gánh bánh chưng đi bán dọc Quốc lộ 2, bà Nguyễn Thị Yến (xã Nội Bài, Hà Nội) đã gây dựng thương hiệu bánh chưng xanh Hải Yến 20 đạt OCOP 4 sao. Ngày 18-11 vừa qua, sản phẩm có tên trong 72 “Thương hiệu vàng nông nghiệp Việt Nam năm 2026”.
Khai mạc “Xúc tiến sắc màu nông sản thời kỳ 4.0 – Thái Nguyên 2026”

Khai mạc “Xúc tiến sắc màu nông sản thời kỳ 4.0 – Thái Nguyên 2026”

ocopvietnam - Tối 19-11, tại Quảng trường Nhà văn hóa phường Bắc Kạn, UBND tỉnh Thái Nguyên khai mạc Chương trình “Xúc tiến sắc màu nông sản thời kỳ 4.0 – Thái Nguyên 2026”. Chương trình có hơn 120 gian hàng của doanh nghiệp, hợp tác xã đến từ 20 tỉnh, thành phố.

Tin khác

HTX Sông Xoài nâng giá trị bưởi da xanh từ vùng trồng đến phụ phẩm

HTX Sông Xoài nâng giá trị bưởi da xanh từ vùng trồng đến phụ phẩm

ocopvietnam - Từ năm 2013 đến nay, HTX Bưởi da xanh Sông Xoài (phường Tân Thành, TP.HCM) đã liên kết hơn 120 thành viên, chuẩn hóa vùng trồng, đưa sản phẩm đạt OCOP 4 sao và xuất khẩu sang Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Australia. Không dừng ở trái tươi, HTX còn biến vỏ, cùi, hạt bưởi thành nhiều sản phẩm mới, mở thêm hướng gia tăng giá trị cho cây trồng chủ lực của vùng đất đỏ Hắc Dịch - Sông Xoài.
HTX Hà Nội - Từ hội chợ đến hợp đồng tiêu thụ ổn định

HTX Hà Nội - Từ hội chợ đến hợp đồng tiêu thụ ổn định

ocopvietnam - Năm 2026, Liên minh HTX Hà Nội đã tổ chức gần 20 chương trình xúc tiến thương mại cho các HTX. Nhưng thực tế từ vùng rau Văn Đức cho thấy, xúc tiến thương mại chỉ thực sự hiệu quả khi đi cùng việc tổ chức lại sản xuất và có hợp đồng tiêu thụ ổn định.
Để sản phẩm OCOP chinh phục người tiêu dùng

Để sản phẩm OCOP chinh phục người tiêu dùng

LNV - Giữa thị trường ngày càng đa dạng, điều gì khiến người tiêu dùng lựa chọn và quay lại với một sản phẩm OCOP? Câu trả lời không chỉ nằm ở chất lượng, mà còn ở sự minh bạch, uy tín và niềm tin được vun đắp qua từng sản phẩm.
Hơn 600 dòng sản phẩm hội tụ tại Hội chợ Xanh 2026

Hơn 600 dòng sản phẩm hội tụ tại Hội chợ Xanh 2026

ocopvietnam - Tối 18/11, Hội chợ Xanh khu vực Kinh tế tập thể, Hợp tác xã năm 2026 chính thức khai mạc tại Nghệ An, quy tụ hơn 150 hợp tác xã, tổ hợp tác, làng nghề và doanh nghiệp đến từ 9 tỉnh, thành phố. Với hơn 600 dòng sản phẩm tiêu biểu, trong đó có nhiều sản phẩm OCOP, hội chợ mở ra cơ hội quảng bá thương hiệu, kết nối cung cầu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao

Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao

ocopvietnam - Bỏ công việc ổn định ở các doanh nghiệp lớn, kỹ sư hóa Phan Minh Tiến về quê Cần Giờ, mày mò cách lấy mật từ cuống dừa nước, phần mà người dân xưa nay vẫn bỏ đi. Hơn 7 năm sau, mật dừa nước cô đặc hữu cơ Vietnipa đã sang tới Mỹ và vừa được Hội đồng Trung ương đề xuất công nhận OCOP 5 sao.
Hành trình nâng tầm nông sản quê hương

Hành trình nâng tầm nông sản quê hương

ocopvietnam - Từ những món mứt truyền thống trong căn bếp gia đình, chị Phạm Thu Tiền (xã Nhơn Ái, TP Cần Thơ) từng bước xây dựng thương hiệu “Gian bếp củi”, đưa nông sản địa phương trở thành sản phẩm có giá trị. Kết hợp bí quyết chế biến truyền thống với tư duy kinh doanh hiện đại và công nghệ số, chị không chỉ mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn góp phần tạo sinh kế cho lao động địa phương.
Hà Nội siết giám sát an toàn thực phẩm nông, lâm, thủy sản dịp cuối năm

Hà Nội siết giám sát an toàn thực phẩm nông, lâm, thủy sản dịp cuối năm

ocopvietnam - Từ đầu năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã lấy 1.115 mẫu nông, lâm, thủy sản để giám sát, phát hiện 65 mẫu không đạt một số chỉ tiêu an toàn thực phẩm. Dịp cuối năm và Tết Nguyên đán, thành phố tiếp tục lấy mẫu trên diện rộng, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm vi phạm.
Đặc sản OCOP cạnh tranh hoa tươi và giỏ quả nhập khẩu trong mùa quà 20-11

Đặc sản OCOP cạnh tranh hoa tươi và giỏ quả nhập khẩu trong mùa quà 20-11

ocopvietnam - Sát Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, nhiều phụ huynh ở Hà Nội chọn đặc sản vùng miền, sản phẩm OCOP thay cho lẵng hoa lớn hay giỏ trái cây nhập khẩu. Với mức giá tương đương, những món quà này dùng được lâu hơn và mang câu chuyện về vùng đất làm ra sản phẩm.
Vĩnh Long đưa sản phẩm OCOP đến gần du khách mùa lễ hội Ok Om Bok

Vĩnh Long đưa sản phẩm OCOP đến gần du khách mùa lễ hội Ok Om Bok

ocopvietnam - Tối 18-11, Vĩnh Long khai mạc Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026, cùng Hội chợ xúc tiến thương mại sản phẩm OCOP với 350 gian hàng. Đến ngày 24-11, du khách có thể vừa mua sắm đặc sản, vừa xem đua ghe ngo, nghe nhạc ngũ âm và dự lễ cúng trăng của đồng bào Khmer.
“Xin chào Cà Mau 2026” đưa đặc sản, sản phẩm OCOP ra Hà Nội

“Xin chào Cà Mau 2026” đưa đặc sản, sản phẩm OCOP ra Hà Nội

ocopvietnam - Từ ngày 24 đến 29-11, tỉnh Cà Mau tổ chức sự kiện “Xin chào Cà Mau 2026” tại Hà Nội với 30 gian hàng giới thiệu sản phẩm OCOP, đặc sản, du lịch và cơ hội đầu tư. Trước đó, Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 21 đến 25-11 với khoảng 350 gian hàng.
Lâm Đồng siết kiểm tra, chặn hàng giả mạo đặc sản và logo OCOP

Lâm Đồng siết kiểm tra, chặn hàng giả mạo đặc sản và logo OCOP

ocopvietnam - Nông sản đặc trưng và sản phẩm OCOP của Lâm Đồng ngày càng được ưa chuộng, kéo theo nguy cơ bị giả mạo thương hiệu, xuất xứ để trục lợi. Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Lâm Đồng đang tăng cường kiểm tra từ cơ sở sản xuất, kho bãi đến tuyến vận chuyển, nhằm bảo vệ người tiêu dùng và các chủ thể làm ăn chân chính.
Cú nhảy giá trị của nông sản vùng cao

Cú nhảy giá trị của nông sản vùng cao

ocopvietnam - Sản lượng nhỏ, địa hình chia cắt, chi phí vận chuyển cao là những bất lợi của nông sản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Theo ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), thay vì cạnh tranh bằng số lượng, sản phẩm vùng cao cần đi vào phân khúc giá trị cao, dựa trên công nghệ chế biến, câu chuyện văn hóa và liên kết thị trường bền vững.
Hội đồng Trung ương thông qua 32 sản phẩm OCOP 5 sao công nhận mới và công nhận lại

Hội đồng Trung ương thông qua 32 sản phẩm OCOP 5 sao công nhận mới và công nhận lại

ocopvietnam - Sáng 18-11, tại Hà Nội, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp Trung ương năm 2026 họp đợt 1, thống nhất đề nghị công nhận mới 12 sản phẩm OCOP 5 sao và công nhận lại 20 sản phẩm. Trong đó, TP.HCM lần đầu tham gia đã có 6 sản phẩm được thông qua.
Hoài Đức tổ chức hội chợ giao thương với 100 gian hàng dịp cuối năm

Hoài Đức tổ chức hội chợ giao thương với 100 gian hàng dịp cuối năm

ocopvietnam - Hội chợ giao thương xã Hoài Đức (Hà Nội) năm 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 19 đến 21-12, với 80-100 gian hàng giới thiệu sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP, khu trưng bày và đấu giá sinh vật cảnh, cùng hội thảo kết nối giao thương trên môi trường số. Đây được xem là hoạt động xúc tiến thương mại nổi bật của xã dịp cuối năm.
Người trẻ miền núi xứ Thanh khởi nghiệp từ cá tầm, vịt bản địa

Người trẻ miền núi xứ Thanh khởi nghiệp từ cá tầm, vịt bản địa

ocopvietnam - Tận dụng dòng suối lạnh và giống vật nuôi bản địa, những người trẻ ở miền núi Thanh Hóa đang tạo ra sinh kế ngay trên quê hương. Vợ chồng chị Lương Thị Lực ở xã Sơn Điện nuôi cá tầm, đạt doanh thu khoảng 2 tỷ đồng/năm, sản phẩm đạt OCOP 3 sao. Ở xã Cổ Lũng, anh Lục Văn Nam khôi phục giống vịt Cổ Lũng, đặc sản phục vụ khách du lịch Pù Luông.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Tinh hoa ẩm thực Việt vươn mình ra dòng chảy toàn cầu

Tinh hoa ẩm thực Việt vươn mình ra dòng chảy toàn cầu

LNV - Sáng ngày 22/11, tại Khu Ngoại giao đoàn (Hà Nội), Lễ khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026 đã diễn ra trang trọng với sự tham dự của Bà Ngô Phương Ly - Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cùng
Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách

Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách

Làng nghề sơn mài Hạ Thái nay thuộc xã Hồng Vân từ lâu đã nổi tiếng với những sản phẩm thủ công mang vẻ đẹp óng ánh, bền màu và giàu giá trị nghệ thuật.
Bắc Ninh chuẩn bị tổ chức Lễ hội trái cây vào đầu tháng 12

Bắc Ninh chuẩn bị tổ chức Lễ hội trái cây vào đầu tháng 12

UBND thành phố Bắc Ninh vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Lễ hội trái cây Bắc Ninh năm 2026.
Khuyến công Đắk Lắk tiếp sức cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới và vươn xa

Khuyến công Đắk Lắk tiếp sức cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới và vươn xa

Nguồn vốn khuyến công địa phương và quốc gia giúp các cơ sở ở Đắk Lắk nâng năng suất, cải thiện chất lượng và mở rộng thị trường
Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du

Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du

Làng chè xóm Bình Nguyên xã Phú Đình, (Thái Nguyên) nay đã bước sang một trang mới sau mốc son công nhận làng nghề cuối tháng 12/2025.
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-2
gex
xet-tuyen-dai-hoc
Giao diện di động