Ba Chẽ chủ yếu là núi non cao trập trùng xen kẽ với những tán rừng bát ngát mang lại một bầu không khí thiên nhiên tươi mát và trong lành. Ảnh minh họa.

Thực hiện định hướng của tỉnh, Ba Chẽ tập trung khai thác lợi thế rừng gắn với xây dựng nông thôn mới và tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng hiệu quả, bền vững. Địa phương ưu tiên phát triển vùng sản xuất hàng hóa tập trung, đưa giống cây trồng, vật nuôi mới vào sản xuất và áp dụng phương thức canh tác hiện đại. Những thay đổi này giúp nâng cao giá trị sản phẩm, cải thiện thu nhập và từng bước ổn định sinh kế cho người dân miền núi.

Trước đây, cây keo từng được xem là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ vùng cao Ba Chẽ. Tuy nhiên, sau thời gian dài canh tác, hiệu quả kinh tế giảm rõ rệt, đất đai suy kiệt và chu kỳ thu hoạch ngắn khiến đời sống người dân thiếu ổn định. Từ thực tế đó, Đảng bộ xã xác định lâm nghiệp là hướng đi chiến lược lâu dài, lựa chọn cây quế làm cây trồng chủ lực để thay thế diện tích keo năng suất thấp.

Thôn Nam Kim trở thành mô hình tiêu biểu cho sự chuyển đổi này. Người dân chủ động thay đổi tập quán sản xuất, tiếp cận vốn vay, kỹ thuật và áp dụng hướng dẫn trồng trọt theo vùng thế mạnh. Ông Triệu Quý Trình chia sẻ, trước đây một hecta keo thu tối đa khoảng 70 triệu đồng, trong khi quế đạt trên 200 triệu đồng, gấp hai đến ba lần. Ngoài giá trị kinh tế cao, cây quế còn tận dụng được toàn bộ từ lá, cành, vỏ đến gỗ, giúp tăng thu nhập bền vững. Hiện diện tích quế của thôn đã đạt gần 200ha, trở thành cây trồng mang lại niềm tin mới cho người dân.

Đến nay, toàn xã Ba Chẽ đã hình thành vùng sản xuất tập trung với các cây chủ lực như quế, trà hoa vàng, cát sâm, ba kích tím… Tổng diện tích rừng trên địa bàn đạt 8.865,8ha, trong đó có trên 2.000ha quế, hơn 448ha rừng gỗ lớn và 90ha cây dược liệu. Việc tập trung sản xuất theo vùng đã tạo điều kiện thuận lợi để phát triển chuỗi giá trị, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ.

Trên cơ sở đó, Ba Chẽ tiếp tục thúc đẩy công nghiệp chế biến, mở rộng thị trường và thu hút doanh nghiệp tham gia. Một nhà máy chế biến tinh dầu quế đang được xây dựng tại địa phương, hứa hẹn tạo đầu ra ổn định và tăng giá trị cho sản phẩm quế Ba Chẽ. Cùng với đó, Cụm công nghiệp Nam Sơn đang đầu tư giai đoạn 2 nhằm hoàn thiện hạ tầng, thu hút thêm doanh nghiệp chế biến lâm sản. Đến nay, toàn xã có 57 doanh nghiệp và chi nhánh doanh nghiệp hoạt động, tăng 2,1 lần so với năm 2024. Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất các ngành kinh tế đạt 25,5%, mức cao nhất từ trước đến nay và tăng 5,4% so với năm 2024, cho thấy sức bật rõ rệt của địa phương.

Những kết quả đạt được trong triển khai Nghị quyết 06-NQ/TU thể hiện sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và nhân dân, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế – xã hội của Ba Chẽ. Ảnh minh họa.

Phát triển hạ tầng giao thông được xác định là nhiệm vụ trọng tâm để tạo động lực phát triển giai đoạn mới. Những năm qua, Ba Chẽ được tỉnh ưu tiên bố trí nguồn lực, đầu tư đồng bộ các công trình thiết yếu phục vụ dân sinh. Hàng loạt tuyến đường được hoàn thành và đưa vào sử dụng, như đường trục thôn Tân Tiến – Khe Vang, đường liên thôn Tân Tiến – Làng Cổng, nâng cấp tuyến từ thị trấn Ba Chẽ đến cầu Ba Chẽ, đường tránh lũ Khe Nà, hồ Khe Tâm, ngầm Bằng Quang, ngầm Nam Hả, cầu Lang Cang… giúp diện mạo nông thôn thay đổi rõ rệt.

Nhờ hạ tầng được cải thiện, việc đi lại, giao thương thuận lợi hơn, góp phần nâng cao đời sống và mở rộng cơ hội phát triển kinh tế. Bà Trần Thị Theo (thôn Khe Lọng Trong) cho biết, đường sá khang trang giúp người dân yên tâm làm ăn, con em đến trường thuận lợi, bộ mặt nông thôn đổi thay từng ngày.

Bước ngoặt lớn trong phát triển giao thông liên vùng diễn ra vào tháng 8/2025, khi công trình cải tạo và nâng cấp tuyến đường tỉnh 330 chính thức khởi công. Tuyến dài gần 21km, kết nối từ xã Ba Chẽ đến đường tỉnh 342 thuộc xã Kỳ Thượng, tổng vốn đầu tư 987 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh. Công trình được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi, mặt đường rộng 9m, có vỉa hè tại khu dân cư và dự kiến hoàn thành giai đoạn 2025–2027. Khi đưa vào sử dụng, tuyến đường sẽ rút ngắn thời gian di chuyển giữa các xã vùng cao với trung tâm tỉnh, tạo thuận lợi giao thương với Bắc Ninh, Lạng Sơn thông qua các tuyến kết nối liên tỉnh.

Những kết quả đạt được trong triển khai Nghị quyết 06-NQ/TU thể hiện sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và nhân dân, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế – xã hội của Ba Chẽ. Việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất, đầu tư hạ tầng và thu hút doanh nghiệp đang mở ra hướng đi mới, giúp địa phương phát triển bền vững, nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số và tiếp tục khẳng định vai trò trong chiến lược phát triển vùng của tỉnh Quảng Ninh.