Tại thị trường trong nước, xu hướng tiêu dùng đang dần chuyển từ các sản phẩm đại trà sang những sản phẩm mang dấu ấn thủ công, thân thiện môi trường và có câu chuyện văn hóa rõ nét. Người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ và tầng lớp trung lưu tại các đô thị lớn, ngày càng quan tâm đến các sản phẩm thủ công mỹ nghệ phục vụ đời sống hằng ngày như đồ gia dụng, nội thất, trang trí không gian sống và quà tặng. Nhiều sản phẩm gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, mây tre đan Phú Vinh, sơn mài Hạ Thái… khi được cải tiến về thiết kế, công năng và bao bì đã từng bước chinh phục phân khúc trung và cao cấp trong nước.

Nhiều sản phẩm đã được “thổi hồn mới” trên nền tảng giá trị truyền thống.

Trên thị trường quốc tế, sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội đang hưởng lợi từ xu thế tiêu dùng đề cao yếu tố bền vững, thân thiện môi trường và tính độc bản. Các thị trường như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc ngày càng ưa chuộng những sản phẩm được làm từ vật liệu tự nhiên, quy trình sản xuất trách nhiệm và mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa. Đối với các đối tác quốc tế, sản phẩm thủ công không chỉ là hàng hóa mà còn là câu chuyện văn hóa, là giá trị tinh thần được gửi gắm trong từng sản phẩm.

Theo Nghệ nhân Nguyễn Danh Tú (làng gốm Bát Tràng), để tận dụng được cơ hội từ thị trường, người làm nghề không thể giữ tư duy sản xuất cũ. Ông cho rằng: “Sản phẩm thủ công Hà Nội muốn đứng vững ở thị trường trong và ngoài nước thì phải đổi mới mạnh mẽ về thiết kế và công năng. Giữ hồn cốt truyền thống là rất quan trọng, nhưng nếu không gắn với nhu cầu sử dụng hiện đại thì sản phẩm khó có thể đi xa.”

Cùng quan điểm đó, nghệ nhân Nguyễn Văn Tĩnh, làng mây tre đan Phú Vinh (Chương Mỹ) chia sẻ: “Khách hàng quốc tế hiện rất quan tâm đến sản phẩm thân thiện môi trường, có tính thủ công cao. Đây là lợi thế lớn của nghề mây tre đan. Tuy nhiên, để tiếp cận các đơn hàng lớn, lâu dài, sản phẩm cần được chuẩn hóa về kích thước, mẫu mã và chất lượng theo yêu cầu từng thị trường.”

Thực tế cho thấy, một trong những xu thế nổi bật của thị trường trong và ngoài nước hiện nay là sự kết hợp hài hòa giữa giá trị thủ công truyền thống và tư duy thiết kế sáng tạo. Thiết kế không chỉ làm đẹp sản phẩm mà còn giúp tối ưu công năng, nâng cao trải nghiệm sử dụng và gia tăng giá trị kinh tế. Nhiều cơ sở sản xuất tại các làng nghề Hà Nội sau khi hợp tác với nhà thiết kế, doanh nghiệp xuất khẩu đã xây dựng được các dòng sản phẩm mới, đáp ứng tốt hơn thị hiếu của thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ của thành phố Hà Nội trong phát triển làng nghề, xúc tiến thương mại, xây dựng sản phẩm OCOP và quảng bá thương hiệu thủ công mỹ nghệ đang tạo điều kiện thuận lợi để sản phẩm làng nghề mở rộng thị trường. Việc Hà Nội tham gia Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO cũng góp phần thúc đẩy sự gắn kết giữa thủ công mỹ nghệ với thiết kế, văn hóa và du lịch.

Nhiều sản phẩm đã được “thổi hồn mới” trên nền tảng giá trị truyền thống.

Có thể khẳng định, xu thế thị trường trong và ngoài nước đang mở ra nhiều cơ hội mới cho sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả những cơ hội này, các làng nghề, nghệ nhân và doanh nghiệp cần chủ động đổi mới tư duy sản xuất, chú trọng thiết kế, nâng cao chất lượng, tăng cường liên kết và xây dựng thương hiệu gắn với bản sắc văn hóa.

Khi truyền thống được đặt trong dòng chảy của sáng tạo và hội nhập, sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội không chỉ góp phần phát triển kinh tế làng nghề, nâng cao thu nhập cho người dân, mà còn trở thành sứ giả văn hóa, đưa hình ảnh Thủ đô nghìn năm văn hiến đến với bạn bè quốc tế.