Trăn trở từ Chương trình OCOP

Nem chua là sản phẩm nổi tiếng của Thanh Hóa, được xếp vào sản phẩm “tiền OCOP” từ lâu nhưng đến nay vẫn chưa trở thành sản phẩm OCOP. Ảnh: tư liệu của L.Đ
Nghề mộc các làng Hạ Vũ, xã Hoằng Đạt và Đạt Tài, xã Hoằng Hà (Hoằng Hóa) đều có truyền thống hàng trăm năm tuổi. Sản phẩm đồ mộc dân dụng như bàn ghế, giường, tủ... tại hai làng nghề truyền thống này đã ra Bắc vào Nam từ nhiều thập kỷ nay. Bàn tay của những người thợ lành nghề nơi đây đã tạo ra những sản phẩm tinh xảo có tiếng xa gần, thậm chí nhiều người ở TP Thanh Hóa và các tỉnh lân cận còn tìm về tận nơi để đặt đóng những sản phẩm gỗ gia dụng theo ý thích. Tuy nhiên đến nay, sản phẩm này vẫn chưa có trong danh sách những sản phẩm OCOP xứ Thanh.
Có dịp ghé thăm làng nghề Đạt Tài, chúng tôi có trao đổi với một số chủ cơ sở sản xuất, sao không triển khai thủ tục đề nghị công nhận sản phẩm OCOP cấp tỉnh để được hỗ trợ quảng bá sản phẩm tốt hơn. Tuy nhiên, có chủ cơ sở không biết Chương trình OCOP là gì, có chủ cơ sở nghĩ rằng, OCOP chỉ dành cho sản phẩm nông sản. Rõ ràng, còn nhiều chủ thể sản xuất không hề biết rằng, sản phẩm của mình cũng có thể trở thành sản phẩm OCOP, nếu được công nhận, sẽ có nhiều điều kiện phát triển hơn. Đặt giả thuyết, nếu tổ chức một cuộc khảo sát trên địa bàn nhiều địa phương khác, chắc chắn còn rất nhiều chủ cơ sở sản xuất cũng chưa biết đến chương trình lớn này. Rõ ràng, ngoài việc nhiều chủ doanh nghiệp, chủ cơ sở sản xuất không quan tâm, thì công tác quảng bá, tuyên truyền về OCOP hiện nay vẫn còn hạn chế, nhất là ở chính các địa phương.
Câu chuyện mực khô Sầm Sơn bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn để trở thành sản phẩm OCOP, nhưng các chủ thể sản xuất lại không tham gia chương trình, khiến nhiều người băn khoăn. Theo chia sẻ của lãnh đạo Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh, sản phẩm mực khô của người dân Sầm Sơn chất lượng tốt, nhiều năm nay được nhiều người chọn làm quà biếu mang đặc trưng Thanh Hóa. Xét thấy cần xem xét để đánh giá, xếp hạng cho hải sản đặc trưng này để nâng tầm sản phẩm, cán bộ văn phòng đã khảo sát, gợi ý các chủ cơ sở sản xuất lớn triển khai hồ sơ, nhưng họ không tham gia. Ngay cả các địa phương có nghề chế biến hải sản khô cũng không mấy hào hứng. Lý do đưa ra là, sản phẩm này hiện còn đắt hàng, chưa có tình trạng ế ẩm nên chưa cần đề xuất thành sản phẩm OCOP (!?). Đây là quan niệm chưa đúng, bởi sản phẩm tham gia Chương trình OCOP không chỉ là để bán, mà còn liên quan đến các yếu tố khác, như: phát triển nguồn nhân lực, phát huy sự sáng tạo và nâng cao trình độ sản xuất, tham gia kết nối các chuỗi cung cầu, thậm chí hướng đến xuất khẩu toàn cầu...
Qua tìm hiểu thực tế, nhiều chủ cơ sở sản xuất, doanh nghiệp ở nhiều nơi có sản phẩm đặc trưng nhưng “ngại” tham gia Chương trình OCOP vì nhiều lý do. Ở nhiều địa phương, nhất là một số huyện miền núi, vai trò đồng hành của chính quyền cấp xã, cấp huyện còn hạn chế. Trong khi đây là chương trình lớn, cần cơ quan Nhà nước đồng hành cùng người dân ngay từ khâu tìm ý tưởng sản phẩm, triển khai thủ tục hồ sơ...
Những lần xét duyệt sản phẩm OCOP gần đây, rất nhiều sản phẩm na ná nhau, thậm chí “trùng nhau”. Trong 120 sản phẩm đã được công nhận, có đến cả chục sản phẩm là dưa vàng Kim Hoàng hậu, chỉ khác mỗi tên gọi do các chủ cơ sở sản xuất tự đặt mà thôi. Tương tự, cùng làng nghề mắm Ba Làng (thị xã Nghi Sơn), hay Khúc Phụ (Hoằng Hóa), nhiều cơ sở cùng có sản phẩm mắm tôm, mắm tép được công nhận OCOP. Điều này không sai so với các quy định hay tiêu chí OCOP, nhưng nhiều người vẫn thấy băn khoăn cho sự phong phú của những sản phẩm, dễ gây nhàm chán cho thị hiếu người tiêu dùng.
Những sản phẩm được công nhận chuẩn OCOP hiện nay đa phần là những sản phẩm có sẵn. Dẫu biết rằng, Thanh Hóa nhiều làng nghề, nhiều nghề truyền thống, nhưng “vốn” sản phẩm cũng có hạn, yêu cầu sáng tạo, phát triển những sản phẩm mới của chương trình thì chưa đạt được như mong muốn. Đề án xây dựng sản phẩm các làng nghề du lịch cộng đồng ở huyện Bá Thước cũng được xây dựng nhiều năm, nhưng đến nay, “sáng tạo” này cũng chưa thành sản phẩm OCOP.
Mỗi sản phẩm sau khi được xét duyệt, công nhận OCOP hiện được hỗ trợ 75 triệu đồng để phát triển quảng bá, làm video giới thiệu, nhãn mác... cho sản phẩm. Tuy nhiên, nhiều chủ cơ sở sản xuất sau khi được hỗ trợ thì chưa chú trọng mục tiêu này. Có chủ thể sản xuất liên tục đề xuất các sản phẩm, thậm chí lần sau chỉ thêm một vài loại và không được sản xuất liên tục. Những lần xét duyệt gần đây, có nhiều sản phẩm bị loại bởi những lý do này.
Nhiều sản phẩm OCOP tỉnh Thanh Hóa có chất lượng tốt, nhưng không nhiều trong số đó vào được các chuỗi cung ứng siêu thị. Điều này đặt ra yêu cầu phải đổi mới và nâng cao chất lượng tuyên truyền, quảng bá của cả chủ cơ sở sản xuất cũng như chính quyền các địa phương và Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh. Tại nhiều hội chợ triển lãm cấp tỉnh gần đây, hàng hóa giới thiệu chỉ toàn những gương mặt thân quen.
Không ít những băn khoăn, nỗi niềm trong triển khai Chương trình OCOP, cần nhìn thẳng để khắc phục, biến chương trình lớn này thành động lực phát triển sản xuất ở các địa phương.
Theo Lê Đồng
Tin liên quan
Tin mới hơn
Hơn 100 năm giữ nghề tàu hũ ky bên sông Đông Thành
21:21 | 16/11/2026 OCOP
Kiến An khai mạc Tuần lễ xúc tiến thương mại OCOP và đặc sản vùng miền
16:15 | 16/11/2026 OCOP
Festival OCOP Việt Nam 2026 đưa 350 gian hàng về phố đi bộ Nguyễn Huệ
16:15 | 16/11/2026 OCOP
Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt
10:55 | 16/11/2026 OCOP
Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
10:55 | 16/11/2026 OCOP
Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh
09:39 | 16/11/2026 OCOP
Tin khác
Bát Tràng: Khi đất hóa thành nghệ thuật
09:38 | 16/11/2026 OCOP
Du lịch OCOP: Đánh thức giá trị di sản, lan tỏa tinh hoa Hà Nội
20:27 | 15/11/2026 OCOP
Cao Bằng: Phát huy lợi thế cửa khẩu, thúc đẩy kinh tế xuyên biên giới
17:50 | 15/11/2026 OCOP
Hà Nội đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra cho sản phẩm OCOP
16:36 | 15/11/2026 OCOP
Lào Cai tuyên truyền Năm APEC 2027 gắn với quảng bá du lịch và sản phẩm OCOP
11:15 | 15/11/2026 OCOP
Vườn măng cụt trăm tuổi ở Cần Thơ được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao
11:15 | 15/11/2026 OCOP
Thúa Ố, hương vị nếp nhà người Thái ở Sơn La
11:14 | 15/11/2026 OCOP
Khởi động Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam 2026, ưu tiên tiêu thụ hàng Việt và sản phẩm OCOP
11:14 | 15/11/2026 OCOP
Ba Vì: Liên kết phát triển dược liệu bản địa, mở hướng xây dựng sản phẩm OCOP
20:42 | 14/11/2026 OCOP
Nơi di sản gặp gỡ sáng tạo
20:42 | 14/11/2026 OCOP
Số hóa trong ứng dụng công nghệ vào quy trình vận hành các doanh nghiệp OCOP
20:42 | 14/11/2026 OCOP
Sợi tơ kể chuyện: Mang Hà Nội đến với bạn bè quốc tế
20:41 | 14/11/2026 OCOP
Festival bảo tồn và phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
11:06 | 14/11/2026 OCOP
Cao Bằng: Ngày hội Đại đoàn kết lan tỏa tinh thần gắn bó cộng đồng
17:14 | 13/11/2026 OCOP
Mật ong Phương Di: Từ đồi núi Gia Lai đến sản phẩm OCOP 5 sao
17:13 | 13/11/2026 OCOP
Trạm dừng nghỉ Đức Anh trên Quốc lộ 32 phục vụ hành khách chu đáo
09:12 Khởi nghiệp
Hơn 100 năm giữ nghề tàu hũ ky bên sông Đông Thành
21:21 OCOP
TP. HCM khởi động chương trình đưa nghệ thuật truyền thống vào trường học
19:09 Tin tức
Tôn vinh 150 thương hiệu “Hàng Việt Nam được người tiêu dùng yêu thích” 2026
18:44 Tin tức
Kiến An khai mạc Tuần lễ xúc tiến thương mại OCOP và đặc sản vùng miền
16:15 OCOP



