Nhiều sản phẩm đã được “thổi hồn mới” trên nền tảng giá trị truyền thống.

Nhiều năm qua, không ít sản phẩm thủ công của Hà Nội vẫn chủ yếu tiêu thụ ở phân khúc truyền thống, quà lưu niệm hoặc thị trường nội địa. Nguyên nhân không nằm ở chất lượng hay tay nghề, mà ở mẫu mã, công năng và cách tiếp cận thị trường chưa theo kịp xu hướng tiêu dùng hiện đại. Thiết kế sáng tạo, vì vậy, không đơn thuần là thay đổi hình thức, mà là quá trình tái cấu trúc sản phẩm một cách toàn diện – từ kiểu dáng, kích thước, vật liệu, màu sắc, bao bì đến câu chuyện văn hóa gắn với mỗi sản phẩm.

Tại làng gốm Kim Lan (xã Bát Tràng), việc kết hợp giữa kỹ thuật gốm truyền thống với tư duy thiết kế đương đại đã mang lại những tín hiệu tích cực. Nhiều nghệ nhân, cơ sở sản xuất đã hợp tác với các nhà thiết kế trẻ để tạo ra các dòng sản phẩm gốm gia dụng, trang trí mang phong cách tối giản, phù hợp với không gian sống hiện đại và thị hiếu của thị trường châu Âu, Nhật Bản. Nghệ nhân ưu tú Đào Việt Bình chia sẻ: “Giữ được hồn cốt của gốm Bát Tràng là điều cốt lõi, nhưng nếu không đổi mới thiết kế thì sản phẩm rất khó đi xa. Thiết kế sáng tạo giúp gốm truyền thống bước vào đời sống hiện đại một cách tự nhiên hơn.”

Nhiều sản phẩm đã được “thổi hồn mới” trên nền tảng giá trị truyền thống.

Tương tự, tại làng lụa Vạn Phúc (Hà Đông), bên cạnh các dòng lụa truyền thống, nhiều doanh nghiệp, hộ sản xuất đã chú trọng thiết kế hoa văn mới, ứng dụng lụa vào thời trang, phụ kiện, quà tặng cao cấp. Việc kết hợp giữa chất liệu lụa truyền thống với ngôn ngữ thiết kế hiện đại đã giúp sản phẩm Vạn Phúc tiếp cận tốt hơn các thị trường có yêu cầu cao về thẩm mỹ và chất lượng. Một số sản phẩm lụa thiết kế của làng nghề hiện đã xuất khẩu sang châu Âu và tham gia các tuần lễ thời trang, triển lãm quốc tế.

Đối với làng mây tre đan Phú Vinh (Chương Mỹ), thiết kế sáng tạo được xem là “đòn bẩy” giúp nghề truyền thống thích ứng với xu hướng tiêu dùng xanh. Từ những sản phẩm mây tre truyền thống, các nghệ nhân đã phối hợp với nhà thiết kế để tạo ra các dòng sản phẩm nội thất, trang trí thân thiện môi trường, phù hợp không gian sống hiện đại. Sự đổi mới này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn góp phần khẳng định hướng phát triển bền vững của làng nghề.

Nhận thức rõ vai trò của thiết kế, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ phát triển sản phẩm thủ công gắn với thiết kế sáng tạo. Thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, triển lãm chuyên đề, không gian trưng bày sáng tạo và kết nối nghệ nhân với nhà thiết kế, doanh nghiệp xuất khẩu, nhiều sản phẩm thủ công đã được “làm mới” và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế. Ông Hoàng Minh Lâm – Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến Thương mại Hà Nội (Sở Công Thương Hà Nội) cho biết: “Thiết kế sáng tạo là một trong những trụ cột quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Thành phố sẽ tiếp tục hỗ trợ làng nghề đổi mới thiết kế gắn với bảo tồn giá trị truyền thống và yêu cầu của thị trường.”

Đặc biệt, việc Hà Nội tham gia Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO đã mở ra thêm nhiều cơ hội cho ngành thủ công mỹ nghệ. Thiết kế sáng tạo không chỉ góp phần nâng cao giá trị kinh tế cho sản phẩm, mà còn là công cụ quảng bá văn hóa, thúc đẩy giao lưu, hợp tác quốc tế và xây dựng hình ảnh Thủ đô sáng tạo.

Có thể khẳng định, thiết kế sáng tạo chính là cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa làng nghề và thị trường toàn cầu. Khi được đầu tư bài bản, gắn kết chặt chẽ giữa nghệ nhân – nhà thiết kế – doanh nghiệp và sự hỗ trợ của Nhà nước, thiết kế sáng tạo sẽ tiếp tục là động lực quan trọng đưa sản phẩm thủ công Hà Nội vươn ra thế giới, đồng thời góp phần bảo tồn và phát triển bền vững các làng nghề truyền thống của Thủ đô.