“Hà Nội sẽ tập trung, phát triển, hỗ trợ xây dựng thương hiệu và xác nhận quyền sở hữu nhãn hiệu tập thể cho các làng nghề; Hỗ trợ đánh giá tác động môi trường làng nghề. Bên cạnh đó, Hà Nội sẽ xây dựng một số liên kết chuỗi đối với những ngành nghề có nhiều làng nghề tham gia và sử dụng nhiều lao động như mộc dân dụng, mây tre, giang đan, chế biến nông sản thực phẩm. Hỗ trợ phát triển một số làng nghề gắn với du lịch…” Trích phát biểu của ông Nguyễn Văn Chí - Chi cục trưởng Chi cục phát triển nông thôn Hà Nội.

Kinh nghiệm từ cách làm của Phú Xuyên

Tại Phú Xuyên, tập trung phát triển mạnh làng nghề truyền thống cùng với tìm nghề mới nhằm tạo thêm việc làm và thu nhập cho lao động nông thôn là một trong những mục tiêu chính của Phú Xuyên. Trong khi công nghiệp địa phương còn hạn chế, chưa phát triển thì hướng phát triển làng nghề tại chỗ là phù hợp cho nông thôn, vì sẵn nhân lực, đầu tư chi phí cho lao động thấp, tận dụng được thời gian nhàn rỗi trong dân là giải pháp làm giàu cho các hộ gia đình nông thôn có cuộc sống ổn định, góp phần đảm bảo chính trị - xã hội ở nông thôn, ngăn ngừa và đẩy lùi các tệ nạn xã hội, phát huy được các giá trị văn hóa truyền thống

Bí thư Huyện uỷ Phú Xuyên Lê Ngọc Anh chia sẻ: Với thế mạnh là huyện có nhiều làng nghề nổi tiếng nên những năm qua, huyện đặc biệt quan tâm phát triển làng nghề gắn với phát triển du lịch. Để phát huy tiềm năng thế mạnh trong phát triển ngành nghề, từ năm 2011 đến nay, huyện lấy ngày 26/10 là ngày vinh danh làng nghề truyền thống, huyện đã tổ chức 7 lần lễ hội vinh danh làng nghề (03 năm cấp huyện và 4 năm cấp xã); coi trọng phát triển làng nghề gắn với du lịch là tiềm năng thế mạnh của huyện; năm 2019 được Thành phố công nhận 2 điểm đến du lịch tại thôn Cựu xã Vân Từ và thôn Ngọ Hạ xã Chuyên Mỹ.

Với 156 làng có nghề, trong đó 43 làng nghề được thành phố Hà Nội công nhận là làng nghề truyền thống. Giá trị sản xuất của các làng nghề mang lại gần 5.000 tỷ đồng/năm, giải quyết việc làm cho hơn 80% lao động nông thôn trên địa bàn. Nơi đây có truyền thống lịch sử văn hóa lâu đời với các di vật cổ hàng ngàn năm như mộ thuyền Châu Can, trống đồng Hoàng Hạ ... đã tạo nên một trong những nghề nổi tiếng cả nước với nghề truyền thống như nghề khảm trai (xã Chuyên Mỹ có cách đây trên 1000 năm); nghề mộc (xã Tân Dân, xã Văn Nhân) và những nghề mới như: nghề giày da xã Phú Yên, nghề may comple xã Vân Từ; các sản phẩm của các làng nghề truyền thống trên địa bàn huyện như: mây giang đan, cỏ tế xã Phú Túc, khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ ...đã có mặt ở các địa phương trong cả nước và một số nước trên thế giới, trong đó có nhiều thị trường khó tính, yêu cầu cao như EU, Nhật, Mỹ, các nước ở Châu Âu, Châu Phi, Châu Mỹ, Châu Á.

Bí thư Huyện uỷ Phú Xuyên Lê Ngọc Anh thăm các cơ sở sản xuất làng nghề may comple xã Vân Từ ảnh Công Tâm

Theo đó, Phú Xuyên xác định: (i) Thứ nhất: Phải tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, điều hành của chính quyền các cấp; (ii) Sự phát triển của các làng nghề đòi hỏi sự tập trung đầu tư cho hệ thống kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ, nhất là hạ tầng điện, đường, mặt bằng sản xuất, môi trường đầu tư, đổi mới công nghệ...(iii) : Phát triển các làng nghề, đồng thời phải xử lý rác thải và bảo vệ môi trường; (iv) Nâng cao thương hiệu làng nghề, chú trọng việc nâng cao hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh của hàng hóa làng nghề; (v) Chú trọng quảng bá, giới thiệu tiềm năng và các sản phẩm của làng nghề; (vi) Nhân tố con người có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của các làng nghề; (vii) Sự phát triển của du lịch làng nghề góp phần nâng cao thương hiệu làng nghề

Sản phẩm làng nghề đóng giày Phú Xuyên được nhiều khách hàng ưa chuộng

Đến nay huyện Phú Xuyên có 154/154 làng, cụm dân cư có nghề, trong đó có 43 làng nghề được Thành phố công nhận; có 25.400 hộ sản xuất tiểu thủ công nghiệp (chiếm 39% tổng số hộ); có 41.000 lao động sản xuất tiểu thủ công nghiệp (chiếm 40% tổng số lao động toàn huyện); giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp ước đạt 4.830 tỷ đồng; thu nhập bình quân của lao động làng nghề đạt 66 triệu đồng/người/năm. Toàn huyện hiện có 474 công ty, trong đó 456 doanh nghiệp, 18 hợp tác xã hoạt động tiểu thủ công nghiệp; 08 tổ chức, quỹ tín dụng, 05 hội, câu lạc bộ hoạt động về sản xuất tiểu thủ công nghiệp làng nghề. Có tổng số 17 nghệ nhân (01 nghệ nhân Hà Nội, 01 nghệ nhân ưu tú).Có 3 nhãn hiệu tập thể làng nghề được Cục sở hữu trí tuệ công nhận (khảm trai Chuyên Mỹ, giầy da Phú Yên, kẹo Cổ Hoàng) và đang phối hợp với Sở Nông nghiệp &PTNT Hà Nội tiếp tục triển khai các nội dung còn lại để được công nhận nhãn hiệu tập thể cho 07 nhóm nghề. Đã có tổng số 55/97 sản phẩm tiểu thủ công nghiệp được Thành phố chứng nhận sản phẩm OCOP “Mỗi xã một sản phẩm”, dự kiến năm 2021 tiếp tục có thêm 40 sản phẩm được Thành phố chứng nhận. Huyện đang triển khai xây dựng Phương án bảo vệ môi trường cho 42 làng nghề đã được công nhận, triển khai đánh giá tác động môi trường cho 01 làng nghề. Huyện có 4 cụm công nghiệp được thành lập (Cụm công nghiệp ở các xã: Vân Từ, Đại Thắng, Chuyên Mỹ, Phú Yên), hiện nay chủ đầu tư đang triển khai giải phóng mặt bằng, thu hồi đất để xây dựng hạ tầng.

Vững vàng và linh hoạt trong dịch

Theo Bí thư Đảng ủy xã Phú Yên Nguyễn Đại Hoan, sau thời gian tạm thời đóng cửa để đảm bảo công tác phòng, chống dịch Covid-19, đến nay các cơ sở sản xuất, kinh doanh của làng nghề giày da Phú Yên đã hoạt động trở lại với công suất từ 70 - 80% so với thời điểm chưa xảy ra dịch bệnh. Tuy sản xuất của làng nghề đang hồi phục trở lại trong tình hình mới nhưng các công ty, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và người lao động luôn chủ động, đề cao công tác phòng chống dịch Covid-19, tuân thủ thông điệp 5K”. Đây cũng là khoảng thời gian để các chủ cơ sở sản xuất kinh doanh nỗ lực sáng tạo, phát triển mẫu mã, sản phẩm mới nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường, cũng như chủ động chuyển hướng sang khai thác thị trường nội địa và kinh doanh trên nền tảng online.

Làng nghề Vân Từ (huyện Phú Xuyên) có hơn 60% số hộ dân theo nghề may truyền thống, góp phần tạo việc làm cho hàng nghìn lao động

Trong thời gian tới huyện sẽ triển khai xây dựng khu thương mại dịch vụ của huyện để quảng bá, giới thiệu sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP. Xây dựng hạ tầng cho 6 đến 10 làng nghề để phục vụ du lịch làng nghề. Hình thành được tuyến du lịch đi qua các làng nghề, điểm tâm linh, địa chỉ đỏ tại các xã như: Phú Túc - Phượng Dực - Sơn Hà - Tân Dân - Chuyên Mỹ - Phú Yên - Vân Từ - Chùa Giáng - Bảo tàng chiến sĩ bị địch bắt tù đầy.

(Bài viết thực hiện theo phối hợp từ Chi cục Phát triển Nông thôn TP.Hà Nội)

Bài/ảnh: Nam Hậu